Kunst achter de wringe

De ‘wringe’, het hek dat ik hier gisteren liet zien, is in het Nederlands een wringhek. In het Drents is het volgens boerin Hendrika ook een wring(e) of draaihek. Op de site van ‘De Hekkerij‘ staat over het wringhek:

“De Hekkerij ontwerpt, maakt en plaatst eikenhouten wringhekken. De hekken worden op maat gemaakt en hebben een landelijke uitstraling. Elk hek is uniek. Dit karakteristieke hek stond van oudsher op plaatsen die niet dagelijks geopend werden, zoals bij de ingang van weilanden en percelen. Het wringhek of boerenhek heeft als kenmerk dat de bovenligger bestaat uit een bezaagde en gedisselde inlands eikenhouten boomstam met een natuurlijke vorm. Deze bovenligger steekt aan beide zijden over. Aan de ene kant als contragewicht en aan de andere kant als handvat en sluiting. De zwaarste kant rust op een eiken draaipaal die aan de bovenzijde is voorzien van een rond draaipunt. Deze draaipaal bestaat uit één geheel, dus geen ingeslagen houten pen of ijzeren pen waar de paal uiteindelijk zwakker van wordt. De dunne kant rust in de gaffelpaal die een natuurlijke en karakteristieke Y-vorm heeft …”

Achter deze wringe bij het Drentse Dalen gaat een project schuil van Natuurkunst Drenthe – een kunstwerk op het platteland – GreenArtSpot Driftplein. Het betreft een aantal rechtlijnige ontwerpen van het Rotterdamse kunstenaarscollectief Observatorium

Van het intussen flink toegetakelde informatiepaneel werd ik niet veel wijzer. Wat ik wel weet, is dat het geheel tot stand is gekomen in overleg met omwonenden. Toevallig ken ik één van die omwonenden: boerin Hendrika. Zij heeft van 17 maart tot 19 juni 2014 op haar weblog uitgebreid verslag gedaan van de totstandkoming van ‘GreenArtSpot Driftplein‘, zoals het project uiteindelijk is gaan heten. In deel 1 van haar reeks over de geboorte van het kunstwerk schrijft boerin Hendrika: …

“GreenArtSpots zijn kunstprojecten die zich laten inspireren door de locatie en omgeving en/of er een dialoog mee aangaan. Dat kan een ingreep in het landschap zijn, een toevoeging of verwijdering van onderdelen. Het doet iets met de cultuurwaarden van de locatie (van het heden, de toekomst of de historie), versterkt dit of staat er juist mee in contrast. De kunstenaar is vrij om zijn of haar eigen invalshoeken te kiezen waarbij ook de sociale, culturele, economische of politieke context van de locatie mee kunnen spelen. GreenArtSpots laat je door de kunstprojecten anders naar de omgeving kijken. Je kunt het van afstand aanschouwen, maar je er ook in of bij verplaatsen. Beleving ter plekke is essentieel. Daarnaast is de fysieke houdbaarheid van het kunstproject van minimaal tien jaar een voorwaarde.”

De drie driehoeken stellen drie gebouwen uit de directe omgeving voor. Het hoogste gebouw stelt een grote amusementshal voor (Plopsaland Indoor Coevorden), de laagste een vakantiewoning op een bungalowpark (Center Parcs de Huttenheugte) en de middelste een van de boerderijen in het aangrenzende beekdal. Er zijn drie materiaalsoorten gebruikt: hout, staal en beton. Afijn, wandel maar even wat rond …

Mijn oordeel: het heeft wel wat. De robuuste materialen passen wel in de omgeving en de bouwwerken zijn voor mij wel herkenbaar. Ik vind het alleen jammer dat het geheel dicht bij de omringende bomen staat. Dat gaat ten koste van het strakke lijnenspel en vooral het stalen bouwwerk valt goeddeels weg tegen de bomen.

Een rondje zuivel

Eigenlijk liep ik al vanaf de bouw van het enorme bedrijfscomplex van A-Ware Fonterra in 2013 langs de A7 bij Heerenveen rond met het idee om daar eens wat foto’s van te maken. Dat idee werd nieuw leven ingeblazen, toen ik vorig jaar hoorde dat boerin Hendrika en haar boer vanaf 1 januari 2017 de melk van hun koeien aan A-ware zouden leveren …

Toen het vorige week dinsdag net zo helder was als vandaag, ben ik na de koffie in de auto te gestapt om dat plan dan toch eindelijk maar eens ten uitvoer te brengen. Ik had geen beter moment kunnen kiezen, want toen ik vanaf de uiterste westkant aan mijn rondgang begon, was het nog heerlijk helder, maar toen ik een klein uurtje de oostkant had bereikt, was de lucht bijna helemaal dichtgetrokken …

Royal A-ware produceert in haar kaasmakerij in Heerenveen jaarlijks 80.000 tot 100.000 ton kaas, ruim de helft van de kaas die zij verhandelt. De wei die hierbij vrijkomt wordt door Fonterra, in de fabriek ernaast verwerkt tot hoogwaardige ingrediënten voor voeding voor baby’s, senioren en sporters. Fonterra produceert in de fabriek 5.000 ton wei-eiwit en 25.000 ton lactose per jaar …

Beide fabrieken maken gebruik van de modernste technologie. Daarnaast is bij de bouw en inrichting van de fabrieken waar mogelijk gebruik gemaakt van de meest duurzame apparatuur waardoor onder meer het verbruik van energie en water wordt geminimaliseerd. Het dak van de zuivelfabrieken is voorzien van zonnepanelen, zodat een groot deel van de benodigde energie zelf kan worden opgewekt. Momenteel wordt onderzocht of het resterende deel van de energiebehoefte via geothermie (‘aardwarmte’) kan worden ingevuld …

Voor zo ver grote industriële complexen mooi kunnen zijn, vind ik A-Ware Fonterra daar toch wel een schoolvoorbeeld van, hoewel natuurlijk afgewacht moet worden hoe die glanzende silo’s er na verloop van jaren uit zullen zien. Er volgen binnenkort nog wel wat detailfoto’s …

Oud en nieuw

Als je in Fryslân bij de ‘Seedykstertoer‘ en het ‘Tempeltje van Ids‘ bent, dan valt er niet te ontkomen aan het beeld van de oude poldermolen ‘Kleilânsmole‘ uit 1865, met daarachter een lange rij moderne windturbines. Oud en nieuw, gebroederlijk samen …

Ze zijn hier in het verleden wel vaker te zien geweest, maar zo met Oud & Nieuw leek dit me wel weer een toepasselijk beeld. En ze stonden er zo mooi bij met die combinatie van nevel en zon, daar kon ik simpelweg weer niet omheen …

Over Oud & Nieuw gesproken …bedankt voor al jullie leuke, kritische, meelevende en humoristische reacties en ‘likes’ in het afgelopen jaar!

Doen jullie voorzichtig vanavond!?
Een rustige en veilige jaarwisseling gewenst!

Bij het botenhuis

Ineens veranderde deze zonnige decemberdag vanmiddag in een grijze dag tussen Kerst en Oud & Nieuw. Een goed moment om weer even een greep in het archief van het bijna afgelopen jaar te doen …

Deze foto’s van een botenhuis in de buurt van Aldeboarn heb ik in april op een vergelijkbaar grijze dag gemaakt …

Vooral de fijne rimpelingen op het wateroppervlak die de weerspiegeling verstoorden, boeiden me die dag …

Watergemaal A.F. Stroïnk

De ‘poldermonsters’ die we hier gisteren het water in zagen duiken maken onderdeel uit van het uit 1919 daterende ‘gemaal A.F. Stroïnk‘ aan de oude Zuiderzeedijk bij Vollenhove. Door deze enorme buizen wordt het teveel aan water uit het achterliggende polderland afgevoerd naar het IJsselmeer, het zijn geen waterinlaten, zoals Sjoerd veronderstelde, maar wateruitlaten …

Het gemaal Stroïnk is het grootste gemaal van het Waterschap Reest & Wieden en regelt het peil op de boezem (waterbergingsgebied) van Noordwest-Overijssel en Zuidwest-Drenthe. De totale oppervlakte van dit gebied is ruim 50.000 hectare en kent een hoogteverschil van +14 NAP bij Vledder tot 2 meter onder NAP. Bij het peilbeheer dient het waterschap rekening te houden met verschillende, vaak conflicterende belangen van akkerbouw, veeteelt en natuur. Sinds 1997 is er bij het gemaal ook een waterinlaat aangebracht, zodat er ook voor gezorgd kan worden dat een watertekort in het verzorgingsgebied van het waterschap Reest en Wieden kan worden aangevuld met kwalitatief goed water. …

Vanwege de mooie strakke lijnen van dit opvallende vroeg twintigste eeuwse bouwwerk nodigt het mij bij stil weer eigenlijk elke keer wanneer we er langs komen uit om er een paar weerspiegelingsfoto’s van te maken …

Tot slot nog even een paar cijfers m.b.t. het Stroïnkgemaal. Het gemaal heeft een capaciteit van 3400 m³ per minuut, dat is 3,4 miljoen liter water, oftewel een zwembad van 50 meter lang, 30 meter breed en 2.30 meter diep. Een te hoge waterstand kan daarmee vrij snel worden aangepast.