Passage van de Pijpbrug

Geplaatst op door

Nadat de mast was gestreken, werden op de Sterke Jerke de trossen los gegooid om onder de Pijpbrug door te varen. Door hun tactisch gekozen ligplaats was de vaarweg tijdens het strijken van de mast geblokkeerd voor de andere skûtsjes en de pramen. Zij sloten aan nadat de Sterke Jerke de draai naar stuurboord had gemaakt. Met de nodige voorzichtigheid voeren ze in de richting van de brug. Het zou tenslotte zonde zijn om die harde betonnen rand nog even mee te pakken …

de Sterke Jerke is bijna klaar om onder de brug door te kunnen varen

In een langgerekt konvooi werden de boten één voor één met de vaarboom onder de brug door geduwd. Aan de andere kant van de brug zou ’s avonds langs het Moleneind een jaagwedstrijd worden gehouden over een afstand van 700 m. Daar ben ik echter niet meer bij geweest. Net zo min als bij de wedstrijd van zaterdag, waarbij een route langs de dorpen Opeinde, Rottevalle, Smalle Ee, Oudega en De Veenhoop werd gevaren …

de Sterke Jerke vaart in de richting van de brug
opnieuw moet het skûtsje van de wal worden geduwd
een praam vaart bijna onder de Pijpbrug door
uitzicht over de Drachtstervaart met naderende skûtsjes en pramen
een skûtsje vaart onder de Pijpbrug door
skûtsje 'de Verwisseling' vaart bijna onder de Pijpbrug door

Mijn persoonlijke tankje energie was leeg na een actieve eerste week op de Joiny. Ik sluit deze serie af met een paar korte videofragmenten van de wedstrijd op vrijdagmiddag en van de droneshow waarmee de vijfde editie van de Turfrace zaterdagavond werd afgesloten. In die show werd de geschiedenis Drachten en de skûtsjes verbeeld …

Nadat ik de eerste boten onder de brug had zien verdwijnen, ben ik vol gas naar huis gereden. Ik was precies op tijd thuis, terwijl ik de voordeur achter me dicht trok, barstte een felle onweersbui los.

Het strijken van de mast

Geplaatst op door

Terwijl de eerste skûtsjes hun zeilen intussen hadden opgeruimd, voer er door de smalle Drachtstervaart nog steeds een lange stoet van boten van Buitenstvallaat naar de Pijpbrug …

er trekt nog steeds een lange stoet skûtsje en pramen over de Drachtstervaart

Op de ‘Sterke Jerke’ werd de mast intussen gestreken. De mast is aanzienlijk langer dan het skûtsje. Daarom werd het publiek, dat tot dat moment vlak achter het skûtsje had gestaan, met het oog op de eigen veiligheid vriendelijk, maar dringend verzocht om wat achteruit te gaan …

de mast van de Sterke Jerke wordt gestreken
de mast van de Sterke Jerke wordt gestreken
de mast van de Sterke Jerke wordt gestreken
de mast van de Sterke Jerke wordt gestreken
de mast van de Sterke Jerke wordt gestreken
close-up van het zwaard van de Sterke Jerke
de Sterke Jerke is bijna klaar om onder de brug door te kunnen varen

Om de eerste skûtsjes te zien passeren, reed ik nog even naar boven om de passage vanaf de brug te kunnen bekijken. Intussen begon de lucht vanuit het zuidwesten akelig donker te kleuren …

de Sterke Jerke is bijna klaar om onder de brug door te kunnen varen

‘Sterke Jerke’ loopt binnen

Geplaatst op door

Bijna een uur nadat ik hem Buitenstvallaat had zien verlaten, liep het skûtsje de ‘Sterke Jerke’ de nieuwe toeristenhaven bij de Pijpbrug binnen. Er werd gezocht naar de beste ligplaats om de boot klaar te maken voor het laatste deel van de etappe van vandaag …

Nu kwam het op teamwerk aan. Om te kunnen finishen moesten de deelnemers doorvaren naar de Parkhaven in de centrum van Drachten. Daarvoor moest nu eerst de mast worden gestreken om onder de Pijpburg door te kunnen varen …

Ieder bemanningslid weet wat zijn taak is. Het grootzeil werd netjes opgerold rond de giek. Ook de fok werd opgerold, waarna hij benedendeks werd opgeruimd. De schipper maakte zich intussen op om de mast te strijken …

Aankomst bij de Pijpbrug

Geplaatst op door

Van Buitenstvallaat zoefde ik in een klein kwartiertje naar de Pijpbrug bij de nieuwe toeristenhaven ter hoogte van de Zuiderhogeweg. De eerste skûtsjes waren intussen in de verte te zien, maar het zou nog wel even duren, voordat ze hier waren. Ik reed de kade op en vond een mooi plekje met goed zicht op de ruim 2.200 m lange Drachtstervaart. Bankjes stonden er (nog) niet, daarom bleef ik op de Joiny zitten. Dat viel na verloop van tijd nog niet eens mee, want het zadel is om er langere tijd stil op te zitten toch aan de harde kant. Maar niet gemopperd, ik zat tenslotte toch eerste rang …

Wie een strijd met bolle zeilen en scheef hangende skûtsjes verwacht, komt in de smalle wateren rond en in Drachten komt van een koude kermis thuis. Boven de smalle, ruim 2 km lange Drachtstervaart stond vrijwel geen wind, zodat niet er alleen gezeild maar ook geboomd moest worden. Hoewel het geen harde strijd was, was het wel spannend …

De ‘Sterke Jerke’ en de ‘Grutte Pier’ lagen tot vlak voor de ingang naar de toeristenhaven boord aan boord. Uiteindelijk wist de ‘Sterke Jerke’ – slalommend tussen een boot aan de ene wal en een bouwhek aan de andere kant – als eerste de haven binnen te lopen …

Daar konden de bemanningsleden beginnen met de volgende opdracht …

Passage Buitenstvallaat 2

Geplaatst op door

Dat de Turfrace rond Drachten wordt gehouden is niet zo vreemd. Drachten is ontstaan in de tijd van de vervening. Er ontstonden indertijd o.a. 4 werven waar skûtsjes werden gebouwd. De 300 jaar oude werf van Haiko van der Werff hier aan het Buitenstvallaat bestaat nog steeds. Haiko heeft als scheepsbouwer van de elfde generatie ook het initiatief genomen tot de oprichting van skûtsjecentrum Drachten hier bij de werf.

Met gestreken zeilen werden de boten met de vaarboom en/of peddels voortgestuwd in de richting van de jachthaven. Nadat daar een rondje was gedraaid, werden op de terugweg de zeilen weer gehesen om koers te zetten naar Drachten. Bij deze passage was goed te zien, dat er hard gewerkt moest worden door de bemanning …

een drukte van belang bij Buitenstvallaat

De turfvaart vindt grotendeels plaats over smalle wateren zoals we die hier nog steeds hebben. Er kon en kan niet overal worden gezeild, dat wordt in de Turfrace nagebootst. Daarom moesten hier de zeilen worden gestreken en moest er geboomd worden, Het is een soort hindernisbaan te water, waarvan deze eerste etappe nog maar het begin was …

de praam 'de Útrinner' vaart Buitenstvallaat weer uit
een skûtsje met bruine zeilen loopt Buitenstvallaat binnen
een skûtsje met bruine zeilen loopt Buitenstvallaat binnen
een skûtsje met bruine zeilen loopt Buitenstvallaat binnen
skûtsje 'Doeke van Martena' vaart Buitenstvallaat binnen
skûtsje 'Doeke van Martena' vaart Buitenstvallaat binnen
skûtsje 'Doeke van Martena' vaart Buitenstvallaat binnen gevolgd door een ander skûtsje
een skûtsje vaart richting Buitenstvallaat
een skûtsje vaart richting Buitenstvallaat, een praam zet koers naar Drachten

Bij de volgende hindernis moest ook de mast worden gestreken …

Passage Buitenstvallaat 1

Geplaatst op door

De skûtsjes voeren bij Buitenstvallaat eerst met gestreken zeilen van rechts naar links voorbij om ruim 100 m verderop bij de jachthaven een rondje te draaien. Daarna mochten de zeilen bij de tweede passage weer worden gehesen. Toen ik bij Buitenstvallaat aankwam, voer de koploper ‘Sterke Jerke’ net weer uit …

skûtsje 'Sterke Jerke' verlaat als eerste Buitenstvallaat om op weg te gaan naar Drachten

Daarna was het in de smalle wateren rond de 300 jaar oude skûtsjewerf en de jachthaven een voortdurend komen en gaan van skûtsjes en pramen. Het kwam aan op stuurmanskunst en spierkracht, want de bemanning moest bomend en peddelend de vaart erin zien te houden. Af en toe voer er ook een ander bootje voorbij, zoals het kleine slepertje op de laatste twee foto’s …

de praam 'Twirre' vaart Buitenstvallaat binnen, gevolgd door het skûtsje 'Lytse Earnewâldster
de praam 'Twirre' vaart Buitenstvallaat binnen
het skûtsje 'Lytse Earnewâldster vaart Buitenstvallaat binnen
de praam 'de Útrinner' vaart Buitenstvallaat binnen
skûtsje' de Lege Wâlden' verlaat Buitenstvallaat
skûtsje' de Lege Wâlden' verlaat Buitenstvallaat
skûtsje' de Lege Wâlden' verlaat Buitenstvallaat
een skûtsje en een klein slepertje varen zij aan zij Buitenstvallaat binnen
een skûtsje en een klein slepertje varen zij aan zij Buitenstvallaat binnen

Morgen meer skûtsjes bij Buitenstvallaat

De start van de Turfrace

Geplaatst op door

Nadat de Turfrace om 14:00 van start was gegaan bij De Veenhoop, nam ik tegen half drie mijn positie aan de Smalle Eesterzanding in. Het was niet helemaal het plekje dat ik vooraf had uitgezocht, daar was het in zon en in de luwte van de bomen veel te warm op dat moment. Het alternatieve plekje lag 600 m verder naar het westen. Het zicht werd er wat gehinderd door de rietkraag, maar ik kon het bootje van de wedstrijdleiding een kwartiertje later voorbij zien varen. Dat zou met de skûtsjes vast ook wel lukken ….

een boot van de wedstrijd opent het defilé

Voordat ik het eerste skûtsje in zicht kreeg, zag ik eerst nog een sleepboot met een grote vracht voorbij varen. Dat ging voor de koploper van de wedstrijd kennelijk niet snel genoeg, want een moment later perste het skûtsje de ‘Sterke Jerke’ uit Earnewâld zich tussen het vrachtschip en de rietkraag …

een grote schuit van Jongema Transport wordt naar Drachten gesleept
er schuit een sleepboot met een grote schuit in beeld
het eerste skûtsje, de 'Sterke Jerke' uit Earnewâld, perst zich tussen het transport en de rietkraag in de Smalle Eesterzanding

De ‘Sterke Jerke’ werd meteen gevolgd door een skûtsje waarvan ik het zeilteken niet goed kon zien. Vermoedelijk was het de ‘Verwisseling’ uit Yndyk. Het beloofde een mooie strijd te worden, want ook de nummer drie, ‘de Lege Wâlden’ uit Terherne, hoorde bij de kopgroep …

de 'Sterke Jerke' lijkt te worden gevolgd door de 'Verwisseling' uit Yndyk
de 'Sterke Jerke' lijkt te worden gevolgd door de 'Verwisseling' uit Yndyk
skûtsje de 'Lege Wâlden' uit Terherne

De kop was eraf, daarom besloot ik naar de werf aan het Buitenstvallaat te rijden voor het vervolg …