De Oude Haven van Kuinre

Terug bij de auto stelde Jetske voor om via een alternatieve route rustig huiswaarts te rijden. Daarbij kwamen we langs de Oude Haven van Kuinre. In het verleden waren we daar al meerdere keren gepasseerd, maar een tussenstop was er nog nooit van gekomen. Gelukkig waren mijn onderdanen na drie kwartier rust weer voldoende aangesterkt om er een korte fotokuier te kunnen maken.

De Oude Haven van Kuinre is een gerestaureerd stuk maritiem erfgoed in het Kuinderbos, bij Luttelgeest. Hij herinnert aan de tijd dat Kuinre een handelsplaats aan de Zuiderzee was, terwijl de haven nu midden in polderland ligt ….

Kuinre lag oorspronkelijk aan de oostkant van de Zuiderzee, bij de monding van de Linde en de Kuinder of Tjonger, Vanaf de 15e eeuw bloeide de plaats vooral door de boterhandel; er werden jaarlijks duizenden tonnen boter gewogen en verhandeld. Ook turf uit het achterland werd via de haven verscheept. De haven lag buitendijks langs de Havendijk en was verbonden met het Nieuwe Kanaal. Schippers uit de hele Zuiderzee kwamen er handel drijven en lading innemen …

De haven had een nadelige ligging: schepen hadden moeite om weer weg te zeilen, en westenwind voegde zand en slib toe aan de toegang. De verzanding maakte de haven steeds slechter bereikbaar. Rond 1890 ging het beheer naar de provincie Overijssel, maar de onderhoudsproblemen bleven. In 1743 werd daarom een nieuw Scheepsdiep aangelegd: een ongeveer 1,7 km lange vaargeul met dubbele strekdammen om verzanding tegen te gaan. Toch verslechterde de haven in de 19e eeuw opnieuw …

Met de aanleg van de Noordoostpolder kwam er definitief een einde aan Kuinre als havenplaats. Het laatste dijkgat werd op 13 december 1940 gesloten. Een jaar later lag de voormalige kuststrook tussen Blokzijl en Kuinre al droog, waardoor de haven door land werd omringd …

De haven werd in de jaren 1990 in oude staat teruggebracht. In 2016 restaureerde Staatsbosbeheer ook het historische havenhoofd. Er werden twee lichtwachtershuisjes geplaatst, de basaltstenen en houten rand werden hersteld en de steigerfundering verstevigd. De gerenoveerde haven werd op 11 september 2016 heropend. Het havenhoofd is een bijzonder waterstaatsmonument op het droge. Het laat mooi zien hoe een vroegere zeehaven nu volledig landinwaarts ligt …

Teruglopend naar de auto konden we concluderen dat we er weer een mooie dag van hadden gemaakt. We hadden de aanschaf van Jetskes’ nieuwe camera weer mooi weten te combineren met een gezonde dosis beweging in de buitenlucht …

Langs de Ommelebommelesteen

Na enige tijd hadden we het wel bekeken bij de haven. Het werd langzamerhand tijd om terug te gaan naar de auto. Waar we op de heenweg langs de voet van de vuurtoren waren gelopen en via de trap waren afgedaald, liepen we nu beneden langs om de vuurtoren heen …

Voorbij de vuurtoren zag ik een blauwe reiger op de basaltblokken aan de waterlijn staan. Een stuk daarachter was in het IJsselmeer een grote steen te zien waar drie meeuwen op stonden. Dat is niet zomaar een steen. Het is de Ommelebommelsteen, een granieten kei, zo’n 30 meter van de kust van Urk. De steen speelt een belangrijke rol in de geboortefolklore van het vroegere eiland …

De legende staat beschreven bij een beeldje genaamd De Vroemoêr (Urkers voor De Vroedvrouw), gemaakt door Piet Brouwer. Het beeld toont de vader die bij de steen naar het deurtje zoekt, terwijl de vroedvrouw met een mandje in de boot blijft wachten …

Intussen had mijn MS – zoals wel vaker – plotseling weer toegeslagen. Mijn rechterbeen begon dienst te weigeren, waardoor ik het elke stap min of meer moest meeslepen. Veel verder dan 150 m was het niet, maar het laatste deel van de kuier terug naar de auto werd nog een zware tocht. Gelukkig staan er langs de kustlijn meerdere bankjes waar ik even gebruik van kon maken. Nadat ik mezelf onder aanmoediging van mijn fotomaatje tot slot ook de trap naar het Vissersmonument had weten op te hijsen, kon ik daar vandaan deze foto nog maken ..

Dit netwerk lag plat

Microsoft werd gisteren op vrijdag de dertiende getroffen door een grote storing die wereldwijd netwerken deels plat legde. Dat zal wereldwijd weer heel wat gekost hebben …

Onschuldiger van aard was het netwerk, dat – niet ver van de hangende netten – op een bank fotogeniek lag te zijn in de zon …

Netwerken in tegenlicht

‘Wa’t nachts fisket, moat oerdeis syn netten droegje,’ was een veel gebezigde uitspraak van mijn moeder als ik na een nachtje werken of doorhalen in de kroeg de volgende ochtend lang bleef liggen.

Dat gezegd hebbend, waren ze op Urk in de voorgaande nacht blijkbaar ook wezen vissen, want er hingen aan de zijde van het IJsselmeer weer een paar netten te drogen op de Staversdekade …

De al vrij laag staande zon nodigde ertoe uit om er een serie tegenlichtopnamen van te maken. Daar heb ik dus een tijdje leuk wat mee staan spelen …

Bij de Westhaven

Nadat we tot de ontdekking gekomen waren dat de vuurtoren gesloten, raakte Jetske er in gesprek met een paar kinderen. Ik liep intussen om de vuurtoren heen. Aan de kant van het IJsselmeer nestelde ik me even op één van de bankjes in de zon. Weer en wind wilden wel even meewerken aan een foto van een paar passerende wandelaars …

Zodra Jetske zich weer bij me had gevoegd, daalden we de heuvel waarop de vuurtoren staat af via de trap aan de zuidkant. Daar vandaan liepen we verder in de richting van de haven. Het was rustig op de scheepswerf Westhaven …

Een stukje verderop op de Staversekade was Jetske bezig haar nieuwe camera de Canon EOS R6 eens stevig aan de tand te voelen. Ik heb intussen begrepen dat ze zeer tevreden is met de eerste resultaten ..

Bij het gebouw van de Stichting Urkerbotter aan de overkant van de haven lag een botter. Wij stonden op de Staversekade, vlak voor ons lagen een paar Urker kotters en twee kotters uit Enkhuizen aan de wal …

In de straten van Urk

In Friese dorpen is het vaak gewoonte dat oudere mannen in de loop van de dag bij het lokale leugenbankje bij elkaar komen om de dingen van de dag te bespreken. Op Urk stond een drietal oudere vrouwen met hun rollator in de zon bij het vissersmonument de dagelijkse roddels te debiteren …

Wij lieten het vissersmonument en het Kerkje aan de Zee achter ons en liepen door de Schoolstraat in de richting van de vuurtoren. Het viel me op hoeveel aandacht de bewoners er schenken aan de voorgevel van hun huis. Dit is slechts een kleine greep uit wat er zoal te zien was over amper 100 meter …

Een schedelgraf op Urk

We hadden de auto weer geparkeerd tussen het Urker Vissersmonument en het Kerkje van de Zee. Nadat we in de auto hadden geluncht, liepen we eerste even naar het vissersmonument. Het is elke keer weer indrukwekkend om al die namen van meestal op jonge leeftijd verdronken vissers op die lange muur te zien staan …

Ik stelde voor om deze keer boven langs naar de vuurtoren te lopen, door het dorp in plaats van er omheen dus. Daarbij liepen we langs het Kerkje aan de Zee. Daar vielen ons een paar infopanelen aan het hek op. ‘Urk Skulls’ Grave’ luidde kop op het Engelstalige paneel: ‘The skulls were reburied near the church tower. A fitting stone marks the grave’, las ik aan het eind van het verhaal …

Ik heb zelden een kerkhof gezien, dat zo vol ligt als dit kerkhof. De graven liggen er zonder tussenliggende paden dicht tegen elkaar. Terwijl ik voorzichtig met mijn stokken tussen de graven door schuifelde, had Jetske snel en soepel als een hinde tussen de grafstenen door lopend de kerktoren al bereikt …

Onder de titel ‘De schedels van Urk’ heeft Jetske het verhaal over schedelroof en onderzoek naar ‘raskenmerken’ van de oer-Nederlander op Urk in woord en beeld veel beter verteld dan ik dat kan. Even klikken op die titel dus. Ik sluit af met een prachtige grafsteen op het kerkhof …