Gemaal Fjouwer Kriten

Het Tripgemaal dat mijn weblog de afgelopen dagen sierde, hoeft tegenwoordig in feite alleen nog maar mooi te zijn. Het wordt beoordeelt op zijn uiterlijk en niet op zijn maalvaardigheid. En dat is maar goed ook, want malen is er niet meer bij voor het Tripgemaal …

Het zware werk is in 1976 overgenomen door het gemaal Fjouwer Kriten, dat een kilometer zuidelijker aan De Deelenweg staat. Deze foto’s en de close-ups van gisteren heb ik gemaakt vanaf de Hooivaartsweg.

Het is een stuk minder mooi om te zien dan het Tripgemaal, het is eerder eenvoudig en degelijk. Gemaal Fjouwer Kriten heeft de beschikking 3 schroefpompen met een capaciteit van 200 m³, daarmee kan het gemaal 600 m³ per minuut pompen. Daar valt niet tegenop te drinken, maar het houdt de polder wel droog …

En nu maar hopen dat de Friese gemalen voorlopig tot laten we zeggen tot eind februari stil staan, want dat zou betekent dat er zicht is op een mooie lange winterperiode met een goede kans op schaatstochten op natuurijs.

Skywatch Friday 450

Voor het eerst dit jaar heeft de zon hier gistermiddag bijna een uur achtereen geschenen …

For the first time this year the sun has shone here for almost an hour yesterday afternoon …

Daarvoor was ’t elke dag bewolkt en bij een gemiddelde temperatuur van 5,5 ºC was het nog geen dag echt droog …

Before that it was cloudy every day and at an average temperature of 5.5 ºC it wasn’t really dry for a day …

Vanaf dit weekend lijkt het eindelijk kouder te worden, hopelijk verandert dit water snel in ijs …

From this weekend it seems to be getting colder, hopefully this water will soon turn into ice …

Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo …

Skywatch Friday

Domela’s muur

Zoals ik gisteren al schreef, toonde voormalig eigenaar Thom Mercuur (1940 – 2016) in de expositieruimte van het Tripgemaal o.a. gebruiksvoorwerpen, foto’s, boeken, etc. die de turfwinning en de slechte sociale leefomstandigheden in deze streek weer in herinnering brachten. Daarvan is ook vandaag de dag aan de buitenzijde van het gemaal nog wat terug te zien. Daarom ben ik via de verderop gelegen brug naar de overkant van de Heafeart gereden.

Aan de zuidgevel van het gebouw kijkt het stilistische portret van de Nederlands politicus, sociaal-anarchist, en antimilitarist Ferdinand Domela Nieuwenhuis (1846 – 1919) nog steeds uit over het polderland. Domela Nieuwenhuis geldt als één van de oprichters van de socialistische beweging in Nederland. Ook was hij de oprichter van het tijdschrift Recht voor Allen

Domela was in Nederland populair door zijn optredens bij stakingen van ambachtslieden, maar zeker ook bij die van de veenarbeiders. In veel arbeiderswoningen was een foto van hem te vinden. Omdat hij opkwam voor de Friese veenarbeiders, kreeg hij de bijnaam Us Ferlosser

Tot zover het hier al eerder besproken portret van Domela. Dan nu nog iets wat ik nog niet eerder onder de aandacht heb gebracht. Of ze een bepaalde betekenis hebben, weet ik niet, maar op de zijdeuren van het gemaal staan al jaren een paar ezeltjes geschilderd. En wat hier tot slot nog opvallend is: de bovengrondse bedrading met de ‘isolatiepotjes’ bovenin de palen aan de rechterkant van de weg, zoals ik ze nog ken uit mijn kinderjaren …

Ik sluit dit logje over Us Ferlosser ook nu maar weer af met “De Internationale”, ditmaal in een uitvoering van Rob van de Meeberg. Want de strijd is nog altijd niet gestreden …

Het Tripgemaal

Het uit 1876 daterende Tripgemaal staat aan de spiegelende Heafeart (Google Maps) bij Gersloot. Althans, dat heb ik tot voor kort altijd gedacht. Maar sinds 2013 staat het Tripgemaal formeel in de buurtschap Gersloot-Polder. In 2013 zijn – op initiatief van het lokale Plaatselijk Belang – witte plaatsnaamborden geplaatst. “Het dorp Gersloot-Polder heeft in 1978 geen eigen postcode en plaatsnaam gekregen in het postcodeboek, voor de postadressen ligt het daarom sindsdien ‘in’ Gersloot,” aldus de hier vaak reagerende Frank van den Hoven op de pagina over Gersloot-Polder op zijn website www.plaatsengids.nl

Het gemaal is vernoemd naar de familie Trip die drie generaties lang de machinisten van het gemaal waren. Samen met de bijbehorende machinistenwoning vormt het gemaal een rijksmonument. In 1988 is het leegstaande gemaal gekocht door Thom Mercuur (kunstverzamelaar, kunsthandelaar, galeriehouder, curator, uitgever en museumdirecteur). Hij heeft het complex indertijd verbouwd en ingericht als tentoonstellingsruimte en woonhuis. Mercuur toonde hier gebruiksvoorwerpen, foto’s, boeken, etc. die de turfwinning en de slechte sociale leefomstandigheden weer in herinnering brachten. Op dat laatste kom ik hier morgen nog even terug, wanneer we de blik op de zijkant van het gemaal richten …


– wordt vervolgd –

Gesluierd gemaal

Voordat ik iets vertel over het gemaal, moet er eerst maar eens even iets worden rechtgezet, lijkt me. Er waren een paar mensen die het idee hadden dat de foto van gisteren op de kop stond. Maar niets is minder waar natuurlijk. De weerspiegeling in een sloot of kanaal geeft gewoon altijd een omgekeerd beeld van de werkelijkheid.

Maar sommige weerspiegelingen zijn zo mooi, dat ze ook verticaal omgedraaid weer mooi zijn. Deze weerspiegeling van het Tripgemaal lijkt me daar een mooi voorbeeld van. Zo lijkt ’t wat een gesluierd gemaal. En voor de duidelijkheid: dit is dezelfde foto als gisteren, maar dan nu ècht op zijn kop …

– wordt vervolgd –