Hoe en wat 2019 – 11

Hoe het jullie vergaat weet ik niet, maar ik vind november eigenlijk al zo lang ik me kan herinneren een vervelende maand. De dagen worden dan ineens in rap tempo korter en als het weer wat tegenzit, lijkt het soms dagenlang nauwelijks licht te worden. Ik heb het vorig jaar maar gewoon over me heen laten komen zonder me ertegen te verzetten. Na een actieve oktobermaand kon het geen kwaad om in en rond huis mijn evenwicht weer te hervinden. Dit op een terrasstoel neergedwarrelde herfstblad was één van de eerste foto’s die ik in november in de tuin heb gemaakt …

Eén van de weinige keren dat ik in november op pad ben geweest, werd ik daartoe opnieuw verleid door mijn fotomaatje. En achteraf was ik haar ook ditmaal weer dankbaar. Het was typisch zo’n novemberdag met af en toe even een fotogenieke buienlucht, die helaas steevast elke keer al snel weer werd weggevaagd door een volgende bui die vanuit een gezapige grijze wolkenmassa neerdaalde. Maar we troffen toch weer een paar aardige momenten, o.a. met een door Jetske opgemerkte bijzon en weerspiegelingen in de regen …

Eigenlijk stond die dag op hoofdlijnen wel symbool voor het weerbeeld gedurende de rest van de maand. De hoeveelheid neerslag die er viel varieerde nogal, de meeste regen viel langs de kust van Noord- en Zuid-Holland. Daar viel volgens het KNMI lokaal ca. 140 mm. De minste neerslag viel in de oostelijke helft van het land. In onze tuin viel ca. 92 mm, en dat is ongeveer 10 mm meer dan het langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000 …

De hoogste temperatuur kwam op 2 november op de thermometer: 12,8 ºC. Drie keer kwam het tot lichte nachtvorst, maar kouder dan -0,9 ºC op 20 november werd het niet in onze tuin. De gemiddelde temperatuur kwam uit op 5,8 ºC. Dat is precies gelijk aan het langjarig gemiddelde voor november over de periode 1971-2000. Daarmee was november, afgezet tegen de ontwikkelingen m.b.t. de klimaatverandering, eigenlijk een tamelijk frisse maand …

Hoe en wat 2019 – 10

In de loop van oktober begon de medicatie tegen de zenuwpijn in mijn buikstreek eindelijk effect te sorteren. Het ging niet snel, maar er was verbetering merkbaar en dat maakte het stukje bij beetje mogelijk om er weer eens op uit te trekken. Tijdens mijn eerste ritje heb ik een uitgebreide fotoserie gemaakt van het skûtsje Henderika dat als blikvanger op een rotonde bij Drachten Noord ligt …

Vooral aan het begin en het eind van de maand was het wisselvallig weer. Dankzij de afwisseling van snel overtrekkende buien en zonnige opklaringen waren er veelvuldig regenbogen te zien waren. Tijdens die buien is in onze tuin in oktober ca. 109 mm neerslag gevallen, daarmee viel er zo’n 35 mm meer dan normaal in oktober over de periode 1971-2000.

De regen bemoeilijkte hier en daar de oogstwerkzaamheden wat, maar tot grote problemen heeft dat niet geleid. Tijdens een van mijn ritjes kon ik nog even wat foto’s maken van de maïsoogst. Mijn herstel maakte het op 23 oktober eindelijk mogelijk om een oude belofte gestand te doen. Die dag heb ik samen met Jetske en haar zuster een mooie, uitgebreide fotokuier in de Ecokathedraal gemaakt …

Eind oktober maakte ik voor het eerst sinds enige jaren weer een ritje met kleinzoon Tijmen. We hebben gezellig bijgepraat over allerlei zaken en zonder dat het van tevoren was gepland of besproken, werd het ook nog een onverwacht actueel en leerzaam dagje over dijken en terpen. Het was een geweldig mooie en waardevolle afsluiting van deze vrij zachte oktober. De gemiddelde temperatuur kwam in oktober in ons tuintje uit op 14,3 ºC tegen normaal ca. 13,7 ºC over de periode 1971-2000 …

Hoe en wat 2019 – 9

Ook met de terugblik op september ben ik snel klaar, want ook in die maand ben ik nauwelijks buiten de tuin geweest. De tuin bleef trouwens lang mooi afgelopen jaar. Nadat het met uitzondering van maart elke maand te droog was geweest, viel er in september eindelijk weer eens regen van betekenis. Aan het eind van de maand was er ca. 96 mm door de regenmeter gegaan, zo’n 20 mm meer dan normaal …

De maximumtemperaturen lagen in september vrijwel elke dag tussen de 15 en 20 graden. Uitschieters waren er bijna niet, de maand telde 3 warme dagen (maximumtemperatuur 20 ºC of hoger) terwijl dat er over de periode 1971-2000 ongeveer 7 stuks waren. Desondanks was het met een gemiddelde temperatuur van 14,3 ºC weer een half graadje warmer dan normaal over de eerder genoemde periode …

Hoe en wat 2019 – 8

Het is dat augustus niet mag ontbreken in een jaaroverzicht, anders had ik het overgeslagen. Vanwege aanhoudende zenuwpijn ben ik de tuin die maand nauwelijks uit geweest. Met maximumtemperaturen die de eerste 3 weken vrijwel elke dag net boven de 20 graden lagen, was het ook prima uit te houden in de tuin. En zoals bekend valt daar gelukkig ook nog wel eens wat te fotograferen. Zoals deze graafwesp bijvoorbeeld (met dank aan Soli voor de naamgeving)

In de laatste decade van de maand liepen de temperaturen opnieuw op tot tropische waarden. Van 23 t/m 28 augustus hadden we hier in het noorden de tweede hittegolf van het jaar te pakken. Hoewel de warmte in de schaduw van onze hazelaar over het algemeen redelijk tot goed uit te houden is, kwam het toch goed uit dat ik een uitnodiging kreeg om mijn verjaardag elders te vieren. En daar kwam ik aan het eind van de dag vandaan met die mooie rode heksenbol die een plekje bij de vijver heeft gekregen …

In onze tuin heb ik in augustus 28 warme dagen (maximumtemperatuur 20,0 °C of hoger), 7 zomerse dagen (25,0 °C of hoger) en 3 tropische dagen ( 30 °C of hoger) geteld. Het werd gemiddeld 18,4 ºC tegen normaal ca. 16,6 ºC. De neerslagverdeling verschilde in augustus nogal over ons land. De meeste regen viel in het noordwesten. Op sommige KNMI-neerslagstations in Noord-Holland en het noordwesten van Fryslân werd 130-154 mm afgetapt, ruim meer dan normaal. Bij ons viel slechts ca. 42 mm en dat was zo’n 20 mm minder dan normaal. Om het neerslagtekort niet te ver op te laten lopen, zette Aafje me in die tijd aan het eind van de middag zo af en toe een lekker koele, licht alcoholische versnapering op waterbasis voor …

 

Hoe en wat 2019 – 7

Juli begon met gematigd zomerweer. Op dag 7 en 8 was het met 16 graden op de thermometer ronduit koud voor de tijd van het jaar. Onze vijver bleek in die tijd een paar erg mooie verrassingen voor ons in petto te hebben. Om te beginnen zagen we de krabbenscheer er voor het eerst bloeien. Nog mooier werd het toen ik er salamanders ontdekte. De tijd die ik met veel plezier aan de rand van de vijver heb doorgebracht, resulteerde na het nodige montagewerk in december uiteindelijk in een paar filmpjes: Salamander TV 1 en Salamander TV 2.

De laatste fotokuier voorafgaand aan een lange pijnlijke periode stond in het teken van het treffen met Matroos Beek en haar kapitein in de Ecokathedraal. Het werd een prettige ontmoeting en een gezellige kuier, waar ik nog steeds met veel plezier op terugkijk …

Nadat een behandeling op de Pijnpoli na verloop van tijd een tegengesteld effect bleek te hebben, werd de zenuwpijn in mijn buikwand – veroorzaakt door Acnes – in de loop van juli en augustus alleen maar erger. Autoritjes en fotokuiers zaten er vanaf half juli geruime tijd niet in. Nog een geluk dat ik in de tuin af en toe een foto kon maken …

15 juli 2019 – een koolwitje in de tuin

Intussen liepen de temperaturen in de tweede helft van de maand geleidelijk op naar tropische waarden. Aan het eind van de maand kon ik 9 zomerse dagen (warmer dan 25 ºC) noteren, waarvan 5 tropische dagen (warmer dan 30 ºC). Daarmee hadden we lokaal een 8 dagen durende hittegolf. De hoogste temperatuur in onze tuin was 36,7 ºC op 25 juli. Dat is voor onze tuin meteen een record. Het heetst werd het in Gilze-Rijen met 40,7°C, dat is het nieuwe nationale hitterecord …

25 juli 2019 – zonsondergang na de warmste dag van het jaar: 36,7 ºC

De gemiddelde temperatuur kwam aan het eind van de maand uit op 19,4 ºC, en dat is toch weer bijna 3 graden boven het langjarig gemiddelde van 16,5 ºC over de periode 1971-2000. In de laatste dagen van juli viel er af en toe hier en daar wat regen, maar echt verkoeling en vocht in de bodem leverde het niet op. In onze tuin viel in juli slechts 29 mm neerslag, tegen normaal ca. 70 mm …

28 juli 2019 – eindelijk wat regen

Hoe en wat 2019 – 6

Juni begon letterlijk en figuurlijk met een paar klappers. Op 4 juni lukte het me tijdens een onweersbui, die ten zuiden van ons langs trok, eindelijk weer eens om de bliksem een paar maal in beeld te vangen. Toen ik de volgende dag met Jetske een rit door de Kop van Overijssel maakte, zagen we de andere kant van het stormachtige weer. Her en der lagen afgebroken takken en gevelde bomen.

De voorgaande avond waren er meerdere tornado’s over ons land getrokken, zo bleek uit analyse van de buien en de achtergebleven schadesporen. Het is duidelijk dat ook deze boom door een sterk windveld is verwrongen tot hij in het midden brak. Bij een normale storm wordt een boom eerder ontworteld dan dat hij halverwege wordt gebroken. Zo lagen veel bomen er bij …

Behalve stormschade kregen Jetske en ik tijdens datzelfde ritje in De Weerribben de kans om een purperreiger te fotograferen in zijn natuurlijke habitat. Wat een schitterende vogel is dat, zijn kleurenpracht is echt heel mooi, kijk maar eens naar de foto linksonder.

Alsof dat alles nog niet genoeg was kreeg ik in juni nog een tweede vogelprimeur. Vanuit de nieuwe vogelkijkhut ‘de Blaustirns’ bij de Leijen kreeg ik op 21 juni heel toepasselijk mijn eerste blaustirns (dat is Fries voor ‘zwarte stern’) voor de lens …

En dan heb ik het over het weerbeeld in juni nog niet eens gehad. Kort gezegd komt het erop neer dat het een veelal wisselend bewolkte maand was. In ons tuintje viel ca. 51 mm neerslag, tegen normaal over de periode 1971-2000 ca. 71 mm. Ondanks die bewolking was het wel een erg warme maand met acht zomerse en drie tropische dagen. Vooral in de laatste week was het met een gemiddelde maximumtemperatuur van ruim 27 graden erg warm . De gemiddelde temperatuur kwam in ons tuintje aan het eind van de maand uit op 18,1 ºC tegen normaal 14,4 ºC.

Op de avond van 21 juni kreeg ik als liefhebber van lichtende nachtwolken tegen middernacht nog een prachtig cadeau voorgeschoteld: de mooiste show van lichtende nachtwolken sinds jaren …

21 juni 2019 – de mooiste lichtende nachtwolken sinds jaren

Hoe en wat 2019 – 5

Wij waren er begin mei een weekje tussenuit. Op zich best lekker, maar in weerkundig opzicht hadden we het wel beter kunnen treffen. De maximumtemperaturen schommelden in die week rond de 11-12 graden met een positieve uitschieter van 13,1 ºC op 2 mei. Slechts één zonsondergang was het bekijken en fotograferen waard …

Het bleef de hele maand aan de frisse kant, zo af en toe komt dat ook nog voor in tijden van klimaatopwarming. De maximumtemperatuur reikte in mei niet verder dan 21,6 ºC. Dat was de warmste van maar 4 warme dagen, dat zijn dagen met een maximumtemperatuur boven de 20 graden. De gemiddelde temperatuur kwam uit op 11,8 ºC, en dat is precies gelijk aan het gemiddelde temperatuur van mei in de periode 1971-2000. Met maar 14 mm neerslag was mei een droge maand …

De vogels trokken zich van de weersomstandigheden niks aan. Het werd gezellig in onze tuin. De koolmezen kregen het steeds drukker naar mate hun jongen groeiden, ze vlogen voortdurend af en aan. hoog in de hazelaar begon ‘ons vaste koppeltje’ houtduiven avances te maken en een nest te bouwen.

Mijn fotomaatje wist me op een met 16 graden allerminst warme dag weer eens mee te tronen naar de Jan Durkspolder. Daar hadden zowel een lepelaar als ik een mazzeltje: hij een lekker hapje, ik een mooie foto …