De Tigerstelling

De Duitse radarstelling Tiger bij West-Terschelling is een van de weinige stellingen in Nederland die nog bijna compleet aanwezig zijn. Het totale complex van ruim 7 hectare bestond uit meer dan 100 bunkers, waarin tijdens de Tweede Wereldoorlog ruim 200 Duitse soldaten woonden en werkten. Van de Tigerstelling zijn op dit moment nog 85 bunkers over, vier daarvan hebben een museale functie gekregen. In deze bunkers kun je nu zien hoe ze tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn gebruikt….

In de 70-er jaren zijn de bunkers van de radarstelling Tiger door Staatsbosbeheer om veiligheidsredenen volgestort en bedekt met zand. Sinds mei 2012 zijn vrijwilligers van de Stichting Bunkerbehoud Terschelling bezig met het uitgraven van de bunkers. Eerst met scheppen en emmers om het zand uit de bunkers te krijgen. In het najaar van 2014 werd groot materieel aangerukt om bomen, struiken en grond van en om de bunkers te verplaatsen …

De Duitse kantine is inmiddels geheel gerenoveerd en omgevormd tot het bezoekerscentrum. De grote ‘Bertha’ bunker en de Sleutelbunker zijn vrij gegraven, daarbij is zo’n 4000 kubieke meter zand en plaggen verwijderd. Loopgraven zijn hersteld, zodat er een looproute door de stelling is ontstaan met tekstborden bij de verschillende bunkers over hun vroegere functie. Er werken gemiddeld zo’n 25 vrijwilligers aan het project als ‘bunkerexpert’, rondleider of in het bezoekerscentrum.

Er is de afgelopen jaren heel wat werk verzet om bunkers toegankelijk te maken en in te richten, maar er ligt op het uitgestrekte terrein ook nog veel verborgen onder het zand. Veel meer dan ik heb kunnen bekijken. Omdat we ook nog naar het Wad wilden, ben ik er na enige maar bij gaan zitten om mijn benen wat te sparen. Terwijl Aafje er gezellig bij kwam zitten, zette Jetske haar tocht over het heuvelachtig terrein nog even voort. Daarbij kwam ze onderwerpen tegen die ik heb gemist, maar die op haar website te zien zijn onder de titel “Bunkerbehoud op Terschelling“.

Veel meer informatie over de Tigerstelling en de Stichting Bunkerbehoud Terschelling: Bunker Museum Terschelling.
Omdat de combinatie van de tere klaprozen met het contrasterende harde beton en ijzer van de bunkers gisteren nogal in de smaak viel, begin en eindig ik de fotoserie van vandaag daar nogmaals mee.

Bunkers op Terschelling

Na twee zonnige stranddagen was een wisselend wolkendek op de zaterdag van harte welkom. Bij de koffie spraken we af om die dag eens een kijkje bij het Wad te nemen. Onderweg daar naar toe verrasten Aafje en Jetske me echter eerst met een andere bezienswaardigheid. Op één van hun wandelingen tijdens mijn dagelijkse rustmoment aan het eind van de middag hadden ze vlak bij ons huisje een groot bunkercomplex uit de Tweede Wereldoorlog aangetroffen.

Samen met de andere Waddeneilanden maakte Terschelling in de Tweede Wereldoorlog onderdeel uit van de Atlantikwall, de verdedigingslinie die de Duitsers langs een groot deel van de Europese kusten aanlegden. Op Terschelling werden in totaal bijna 500 bunkers gebouwd. Van Oosterend tot West-Terschelling stond het eiland letterlijk vol met bunkers. Een groot aantal van die bunkers was zichtbaar terwijl anderen onder het zand verborgen waren …

Terschelling was voor de Duitse bezetter in de Tweede Wereldoorlog strategisch belangrijk. Onderweg naar Duitsland kwamen veel Engelse vliegtuigen over. Het eiland lag bovendien langs een belangrijke scheepvaartroute. Redenen genoeg om op het eiland twee zware geschutsbatterijen en diverse radarinstallaties te plaatsen. Ook verschenen verschillende stellingen met tientallen bunkers als onderdeel van de Atlantikwall …

Stichting Bunkerbehoud Terschelling stelt zich ten doel om erfgoed uit de Tweede Wereldoorlog, dat op het Waddeneiland Terschelling is achtergebleven, te behouden en publiek toegankelijk te maken. Door herstel en openstelling van een aantal gebouwen en bunkers uit deze periode laat de stichting inwoners en bezoekers van het eiland kennismaken met de rijke oorlogshistorie.

Vandaag deel 1 van een fotoserie die ik heb gemaakt bij de Tigerstelling, een 7 hectare groot complex bestaand uit 85 nog resterende bunkers bij West-Terschelling.

Twee minuten stilte

Gisteren heb ik samen met mijn fotomaatje een rondrit door de Kop van Overijssel gemaakt. Omdat ik met het oog op de Nationale Dodenherdenking van vandaag graag even wat foto’s wilde maken bij een oorlogsmonument, maakten we een eerste tussenstop bij villa en park Rams Woerthe in Steenwijk. De villa is tegenwoordig het bestuurscentrum van de gemeente Steenwijkerland met werkkamers voor burgemeester en wethouders. Daarnaast wordt Villa Rams Woerthe gebruikt als trouwlocatie …









Bij de ingang van het park staat het ‘Joods monument‘ van Steenwijk. Het monument is een ontwerp van kunstenaar Jan van Rossum, dat bestaat uit twee circa 1 meter 75 hoge zuilen van Belgische hardsteen die oprijzen uit een Davidsster die in het plantsoen is aangegeven met gele klinkers. Op de zes zijkanten van de zuilen zijn bronzen plaquettes bevestigd met daarop de voor- en achternamen van de 51 joodse oorlogsslachtoffers uit Steenwijk, evenals de leeftijd op het moment van overlijden …









In het park werd alles in gereedheid gebracht voor de herdenkingsplechtigheid van vandaag. Medewerkers van de gemeentelijke plantsoenendienst waren bezig om volgens een keurig uitgewerkt plantschema bloeiende plantjes in een perkje te zetten …









Medewerkers van de gemeentelijke reinigingsdienst waren intussen begonnen met het schoonmaken van het bevrijdingsmonument, een creatie van de Steenwijker beeldhouwer Hildo Krop, dat tegenover het bovenstaande plantsoen in het park staat …









Ergens was er blijkbaar iets misgelopen in de gemeentelijke planning, want het was natuurlijk handiger geweest om eerst het monument te reinigen met de hogedrukspuit en dan pas de nieuwe plantjes in het perkje te zetten. Nu moest er voorzichtig te werk worden gegaan om te voorkomen dat er niets van de nieuwe aanplant over zou blijven …









Uiteindelijk zal het allemaal vast wel goed gekomen zijn, zodat ook in Steenwijk de herdenkingsplechtigheid vanavond gewoon door kan gaan. Ter herinnering aan de gevallenen, ter nagedachtenis aan de bevrijding …









Omdat vrijheid ook in 2016 nog altijd niet vanzelfsprekend is, staan we ook vanavond weer twee minuten stil ter nagedachtenis aan allen – burgers en militairen – die in het Koninkrijk der Nederlanden of waar ook ter wereld sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen in oorlogssituaties en bij vredesoperaties …