Land in zicht

Te midden van een armada van zeilboten en een enkele kruiser komen we steeds dichter bij het vasteland van het vertrouwde Heitelân …

‘De Koegelwieck’, één van de twee snelle catamaran veerboten van Rederij Doeksen, komt ons in vliegende vaart tegemoet om weer een nieuwe lading passagiers af te leveren op Vlieland …

Voorbij de zeilboten tekenen de contouren van het industrieterrein van Harlingen zich steeds duidelijker af tegen de steeds dichter opeen gepakte wolken boven het vasteland …

Korte tijd later worden we voorbij gesneld door ‘de Tiger’, de tweede catamaran veerboot van Rederij Doeksen, die de sneldienst tussen Terschelling en Harlingen v.v. onderhoudt …

Tot slot nog wat foto’s van de recht toe recht aan bebouwing op het industrieterrein van Harlingen …

En als dan de skyline van Harlingen voor ons ligt en de haven in zicht komt, naderen we echt het einde van de vakantie. In het laatste logje van deze lange serie kijken we nog even naar het ronkende motorhome in het vooronder van de Ms Friesland …

De Tigerstelling

De Duitse radarstelling Tiger bij West-Terschelling is een van de weinige stellingen in Nederland die nog bijna compleet aanwezig zijn. Het totale complex van ruim 7 hectare bestond uit meer dan 100 bunkers, waarin tijdens de Tweede Wereldoorlog ruim 200 Duitse soldaten woonden en werkten. Van de Tigerstelling zijn op dit moment nog 85 bunkers over, vier daarvan hebben een museale functie gekregen. In deze bunkers kun je nu zien hoe ze tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn gebruikt….

In de 70-er jaren zijn de bunkers van de radarstelling Tiger door Staatsbosbeheer om veiligheidsredenen volgestort en bedekt met zand. Sinds mei 2012 zijn vrijwilligers van de Stichting Bunkerbehoud Terschelling bezig met het uitgraven van de bunkers. Eerst met scheppen en emmers om het zand uit de bunkers te krijgen. In het najaar van 2014 werd groot materieel aangerukt om bomen, struiken en grond van en om de bunkers te verplaatsen …

De Duitse kantine is inmiddels geheel gerenoveerd en omgevormd tot het bezoekerscentrum. De grote ‘Bertha’ bunker en de Sleutelbunker zijn vrij gegraven, daarbij is zo’n 4000 kubieke meter zand en plaggen verwijderd. Loopgraven zijn hersteld, zodat er een looproute door de stelling is ontstaan met tekstborden bij de verschillende bunkers over hun vroegere functie. Er werken gemiddeld zo’n 25 vrijwilligers aan het project als ‘bunkerexpert’, rondleider of in het bezoekerscentrum.

Er is de afgelopen jaren heel wat werk verzet om bunkers toegankelijk te maken en in te richten, maar er ligt op het uitgestrekte terrein ook nog veel verborgen onder het zand. Veel meer dan ik heb kunnen bekijken. Omdat we ook nog naar het Wad wilden, ben ik er na enige maar bij gaan zitten om mijn benen wat te sparen. Terwijl Aafje er gezellig bij kwam zitten, zette Jetske haar tocht over het heuvelachtig terrein nog even voort. Daarbij kwam ze onderwerpen tegen die ik heb gemist, maar die op haar website te zien zijn onder de titel “Bunkerbehoud op Terschelling“.

Veel meer informatie over de Tigerstelling en de Stichting Bunkerbehoud Terschelling: Bunker Museum Terschelling.
Omdat de combinatie van de tere klaprozen met het contrasterende harde beton en ijzer van de bunkers gisteren nogal in de smaak viel, begin en eindig ik de fotoserie van vandaag daar nogmaals mee.

Bunkers op Terschelling

Na twee zonnige stranddagen was een wisselend wolkendek op de zaterdag van harte welkom. Bij de koffie spraken we af om die dag eens een kijkje bij het Wad te nemen. Onderweg daar naar toe verrasten Aafje en Jetske me echter eerst met een andere bezienswaardigheid. Op één van hun wandelingen tijdens mijn dagelijkse rustmoment aan het eind van de middag hadden ze vlak bij ons huisje een groot bunkercomplex uit de Tweede Wereldoorlog aangetroffen.

Samen met de andere Waddeneilanden maakte Terschelling in de Tweede Wereldoorlog onderdeel uit van de Atlantikwall, de verdedigingslinie die de Duitsers langs een groot deel van de Europese kusten aanlegden. Op Terschelling werden in totaal bijna 500 bunkers gebouwd. Van Oosterend tot West-Terschelling stond het eiland letterlijk vol met bunkers. Een groot aantal van die bunkers was zichtbaar terwijl anderen onder het zand verborgen waren …

Terschelling was voor de Duitse bezetter in de Tweede Wereldoorlog strategisch belangrijk. Onderweg naar Duitsland kwamen veel Engelse vliegtuigen over. Het eiland lag bovendien langs een belangrijke scheepvaartroute. Redenen genoeg om op het eiland twee zware geschutsbatterijen en diverse radarinstallaties te plaatsen. Ook verschenen verschillende stellingen met tientallen bunkers als onderdeel van de Atlantikwall …

Stichting Bunkerbehoud Terschelling stelt zich ten doel om erfgoed uit de Tweede Wereldoorlog, dat op het Waddeneiland Terschelling is achtergebleven, te behouden en publiek toegankelijk te maken. Door herstel en openstelling van een aantal gebouwen en bunkers uit deze periode laat de stichting inwoners en bezoekers van het eiland kennismaken met de rijke oorlogshistorie.

Vandaag deel 1 van een fotoserie die ik heb gemaakt bij de Tigerstelling, een 7 hectare groot complex bestaand uit 85 nog resterende bunkers bij West-Terschelling.

Bij de haven

De volgende dag werd het weerbeeld opnieuw bepaald door een laaghangend grijs wolkendek, maar het voelde net wat lekkerder aan dan op de eerste dag. Aafje wandelde in de loop van de ochtend naar West om wat boodschappen te doen. We spraken af om elkaar rond half twee weer te treffen bij de haven waar ik vast wel een parkeerplekje voor de auto zou kunnen vinden …

Omdat ik vroegtijdig was vertrokken, kon ik in alle rust even rondkijken in de haven. Bij afwezigheid van de veerboten vielen vooral twee schepen op in de haven …

Om te beginnen was dat de zeesleper ‘Hunter’ van Rederij Noordgat, die West-Terschelling als thuishaven heeft …

Daar vlakbij lag de ‘Van Kinsbergen’ (A902), het opleidingsvaartuig van de Koninklijke Marine …

Rondkijkend, zag ik dat Aafje intussen ook bij de haven was aangekomen, een stuk verderop stond ze naar de naderende ‘Tiger’, de snelboot van Rederij Doeksen, te kijken …

Terwijl ik die kant op liep, stond de ‘Tiger’ op het punt af te meren aan de terminal …

Nou ja zeg … kijk eens wie Aafje daar even later tussen de stroom van uitstappende passagiers tegen het lijf liep … Als dat mijn fotomaatje en onze vriendin Jetske niet is …

Vrijwel meteen nadat we vorig jaar november het vakantiehuisje op Dellewal hadden geboekt, waren we het er snel over eens dat het leuk zou zijn om Jetske een paar dagen uit te nodigen. Zij had ons tenslotte in 2009 en 2011 een paar dagen uitgenodigd op Terschelling, nu was het onze beurt. Daar was Jetske wel voor te porren …