Tusken de greidefûgels – Tussen de weidevogels

In twatalich stikje hjoed … – Een tweetalig stukje vandaag …

It is kâld hjoed. Mar ja, we wiene de lêste tiid ek ferwend fansels. Benammen ferline wike fûn ik it regelmjittich echt noflik waar. Moai waar om yn coronatiid marris in pear oeren yn alle rêst yn’e greiden te sitten. It simmerstuoltsje en wat kofje en bôle mei, wa docht jo wat? En witte jimme wat it moaiste wie …? Ik hoechde der no ris in kear net hielendal allinne op út.

Sûnt it begjin van de coronacrisis is it stil yn ús lân. Dy stilte fielt foar my op guon plakken suver wat beklemmend oan. Mar op it júste plak, tusken greiden mei wat plasdras, klinkt de rop fan de greidefûgels yn dy stilte no sa’t ik se yn myn jongste jierren eltse maityd om hûs hinne hearde. Hjoed de dei heare jo dit allinne noch yn fûgelfreonlik ynrojochte greiden, en dy binne der spitigernôch stadichoan minder. Mei in 12 minuten duorjend filmke hoopje ik jimme op dizze kâlde dei mei byld en lûd dochs wer wat in maitydsgefoel te jaan …

Het is koud vandaag. Maar ja, we zijn ook verwend de laatste tijd natuurlijk. Vooral vorige week vond ik het regelmatig echt lekker weer. Mooi weer om in coronatijd maar eens in alle rust een paar uur tussen de weilanden te gaan zitten. Het zomerstoeltje en wat koffie en brood mee, wie doet je wat? En weet je wat het mooiste was …? Ik hoefde er nu eens niet helemaal alleen op uit.

Sinds het begin van de coronacrisis is het stil in ons land. Die stilte voelt voor mij op sommige plaatsen wat beklemmend aan. Maar op de juiste plek, tussen weilanden met ruimte voor plasdras, klinkt de roep van de weidevogels in die stilte zoals ik ze in mijn jongste jaren elk voorjaar rond huis kon horen. Tegenwoordig hoor je dit alleen nog in vogelvriendelijk ingerichte weilanden, en die zijn er helaas steeds minder. Met een 12 minuten durend filmpje hoop ik jullie op deze koude dag met beeld en geluid toch weer wat een voorjaarsgevoel te geven …

Spreeuwendans bij de Bokkumer Mar

“Hoe is het toch mogelijk dat er 1 vogel over je heen vliegt die je vol op je hoofd raakt met een lading vogelpoep, terwijl er op een ander moment een uur lang regelmatig honderden spreeuwen over en om je heen vliegen zonder dat ze je ook maar één keer raken …?”

Toen die vraag vorig weekend bij me opkwam terwijl ik de vogelpoep uit mijn haar stond te wassen, herinnerde ik me dat ik nog onbewerkte video-opnamen had van een spreeuwendans bij de Bokkumer Mar van begin november 2014. Die opnamen heb ik indertijd laten liggen, omdat ik er een dag eerder ook al een filmpje had geschoten van “Een spreeuwenzwerm bij zonsondergang”. En die zonsondergang was een stuk kleuriger dan het grijsblauwe decor waarin de show zich op de tweede avond afspeelde.

Dat laatste past echter heel goed bij het actuele weerbeeld. Bovendien voeren spreeuwen momenteel her en der ook weer meer of minder spectaculaire luchtshows op. Alle reden dus om dit filmpje, bestaand uit 1 take van 4 minuut 32 seconden, tevoorschijn te halen. Ik stond daar die avond samen met een Sovon-medewerker Romke, die probeerde om een redelijk accurate telling van de spreeuwen te produceren. Na het bekijken van het filmpje zal duidelijk zijn dat dat niet meeviel …

Afscheid van een rietsnijder

Het zat er al een paar jaar aan te komen, maar dit najaar was het dan toch zo ver. Rietsnijder Klaas, die ik met tussenpozen al een jaar of 10 volg bij zijn werkzaamheden in ’t rietland in de Weerribben, is geen rietsnijder meer …

Sinds Jetske me een jaar of twaalf geleden kennis heeft laten maken met de rietcultuur, waarbij ze me ook voorstelde aan haar zwager Klaas, heb ik het werk in het riet jammer genoeg eigenlijk alleen maar achteruit zien gaan. Omdat Klaas eind 2009 op zoek was naar iemand die dat werk op video vast wilde leggen, zijn we overeengekomen dat ik daar wel een poging toe wilde wagen. Dat resulteerde na tweemaal een winter en voorjaar filmen in een film van een uur, waarop ik nog steeds wel trots ben. Maar eerlijk is eerlijk: zonder adviseur en hoofdrolspeler Klaas had ik hem niet kunnen maken. Hieronder zie je de trailer van ‘Werk in het Weerribbenriet’

Met het maken van die film ben ik in feite nog net op tijd geweest, want sindsdien is de situatie in Klaas zijn rietland snel neerwaarts gegaan. Van het boerenland dat bij Wetering West altijd grensde aan Klaas zijn rietland is niets meer overgebleven. Het gebied is veranderd in de grootste waterberging van de provincie Overijssel. In die nieuwe waterberging staat altijd water, en dat water drukt buiten de waterberging het grondwater in het aangrenzende rietland omhoog …

Wat de treurige gevolgen daarvan zijn, heb ik in 2016 al eens uitgebreid in woord en beeld getoond. Er viel werkelijk niet meer te werken. Belangstellende nieuwe volgers en andere geïnteresseerden verwijs ik graag naar een serie deerniswekkende logjes uit april 2016:

Help de rietsnijder verzuipt! (1)
Help de rietsnijder verzuipt! (2)
Waarom verzuipt de rietsnijder?
Daarom verzuipt de rietsnijder!

Er speelt echter meer. Misschien is het klimaatverandering, misschien is het stikstof … ik heb geen idee. Maar ik heb de rietoogst de laatste jaren ook duidelijk minder zien worden op verschillende percelen. Kortere stengels, minder pluim, toenemende verbossing, het zijn allemaal zaken waar de rietsnijder niet blij van wordt …

Tel daar teruglopende, of zelfs wegvallende subsidies bij, dan zal duidelijk zijn dat er klappen vallen in het rietland. Dat betekent niet alleen dat de rietcultuur verloren dreigt te gaan en dat er mensen brodeloos raken, maar vooral ook dat het kenmerkende landschap met de uitgestrekte rietvelden van het Nationaal Park Weerribben-Wieden verloren zal gaan …

Na een jarenlange strijd tegen de overheid is het Klaas gelukt om er met een compensatieregeling een punt achter te zetten. Dat betekent een zorg minder, maar het doet toch ook wel een beetje pijn. De Prikkepolder waar meerdere generaties van de familie als rietsnijder werkzaam zijn geweest, zal net als de aangrenzende weilanden onder water worden gezet …

Klaas, het ga je goed bij alles wat je vanaf nu doet. We treffen elkaar wel weer.
IJs en weder dienende hoop ik het werk in het riet de komende jaren zo af en toe elders nog eens wat te kunnen te volgen, want ik ben er nog niet op uitgekeken.

* met dank aan Jetske voor enig redactioneel werk.

Salamander TV – deel 2

De laatste dagen van juni en de eerste dagen van juli heb ik heel wat uurtjes aan de rand van de vijver gezeten om videobeelden van de salamanders te maken. Dat was echter allerminst een straf, want het was mooi weer. Maar belangrijker nog: het bekijken van die aandoenlijk ogende salamanders bleek een knap verslavende bezigheid te zijn.

Het werd al snel duidelijk waar de in- en uitgang van hun grotwoning zich bevond. Regelmatig was het bij een holte onder één van de stenen namelijk een komen en gaan van salamanders die naar binnen gingen of juist naar buiten kwamen. Die in- en uitgang komt in ‘Salamander TV – deel 2’ enkele malen in goed beeld …

– wordt ooit vervolgd –

Salamander TV – deel 1

Terwijl ik eind juni op een mooie zaterdagmiddag de bloemetjes van de krabbenscheer in de vijver stond te bekijken, zag ik plotseling onder water iets bewegen, en het was zeker geen vis. Na enige tijd werd me duidelijk dat er salamanders in onze vijver huisden. En niet 1 of 2, maar mogelijk een hele kolonie. Af en toe zag ik drie, een enkele maal zelfs vier salamanders tegelijk door het water zweven.

De eerste screenshots heb ik al op 5 juli laten zien. Aan de rest ben ik vanwege mijn pijncrisis vervolgens niet meer toegekomen. Vijf zonnige filmdagen in juni en juli, en vele uurtjes monteren in de afgelopen dagen hebben nu geresulteerd in 3 korte films van resp. 6, 7 en ruim 5 minuten. Voor wie na de kerstdagen wel wat slow tv kan gebruiken presenteer ik Salamander TV, vandaag deel 1:

– wordt vervolgd –

De laatste blaadjes

Het ziet er niet naar uit dat we de zon vandaag te zien krijgen. Daarom gooi ik er op deze zondag maar een paar zonnige plaatjes uit eigen tuin tegenaan …

De foto’s dateren van begin december. Sindsdien is de situatie ter plekke enigszins gewijzigd. De laatste blaadjes zijn verdwenen, er hangen nu alleen nog wat besjes …

Voor de mensen die meer van rechtlijnigheid houden, heb ik de volledige versie van “‘Deltawerk 1:1’ – De Deltagoot in het Waterloopbos” online gezet. Veel kijkplezier en een fijne zondag verder!