Weerbeeld september 2018

Met een gemiddelde temperatuur van 15,9 °C tegen een langjarig gemiddelde van ca.13,7 °C was ook september in ons tuintje weer een warme maand. Omdat het zeker in het begin van de maand flink zonnig was, lukte het me zowaar om begin september in de tuin om een koolwitje te fotograferen. Eén van de weinige dit jaar …

De onderstaande grafiek laat mooi zien hoe de temperaturen op en neer gingen in september. Toch heb ik 13 warme dagen en 1 zomerse dag kunnen noteren, in de periode 1971-2000 waren dat er resp. 7 en 1. Het meest opvallend is dat het KNMI in De Bilt uitgekomen is op een gemiddelde temperatuur van 14,9 ºC. Dat is weliswaar warmer dan normaal, maar dat de gemiddelde temperatuur in De Bilt een graad lager ligt dan bij ons, dat komt niet zoveel voor. Kijkend naar de dagcijfers, denk ik dat dit verschil vooral is terug te voeren op de lagere minimumtemperaturen in De Bilt e.o. in de laatste week …

Na al die dagen met strakblauw luchten ben ik blij dat september een mooie afwisseling van zon en wolken bracht. En dat is zeker voor landschapsfoto’s, zoals op de onderstaande foto van de Jan Durkspolder, weer een groot pluspunt …

September was in onze regio de zoveelste droge maand dit jaar. In ons tuintje kreeg de regenmeter 36 mm regen te verwerken, tegen gemiddeld ongeveer 77 mm over de periode 1971-2000. In De Bilt viel 42 mm regen en het landelijk gemiddelde kwam uit op 58 mm. Het neerslagtekort is dus ook nu nog lang niet weggewerkt …

Ik sluit af met een mooie donkere wolkenpartij met daaronder een prachtige schittering op het wateroppervlak aan de zuidkant van de Jan Durkspolder …

Een witje op de verbena

Eindelijk heb ik vandaag weer eens een vlinder in de tuin kunnen fotograferen …

Een geaderd witje kwam even snoepen van de ijzerhard (Verbena bonariensis) …

Omdat ik bang was dat hij er vandoor zou gaan, heb ik hem alleen van afstand gekiekt m.b.v. de zoomlens …

De grote weerschijnvlinder

Nadat we aan de rand van de vijver koffie hadden gedronken, stapten Jetske en ik gisteren rond het middaguur in de auto om min of meer op de bonnefooi een ritje door de Kop van Overijssel te maken. Onderweg bespraken we of er wellicht kans was om de grote vuurvlinder of de zilveren maan te spotten aan de Hogeweg, maar daar leek het ons nog wat te vroeg voor …

Dat nog maar net gezegd hebbend, zagen we een viertal met grote lenzen gewapende fotografen aan de kant van de weg bij een halfdode boom staan. “Daar valt voor ons ook wel wat te beleven, denk ik,” zei Jetske, terwijl ze de auto resoluut in de berm tot stilstand bracht. Zodra we uitgestapt waren, maakte ik op goed geluk een foto van een plek op de boomstam waar door een van de fotografen naar stond te wijzen …

Op onze vraag waar we nu naar stonden te kijken, hoorden we dat het de zeldzame grote weerschijnvlinder (Apatura iris) betrof. Op de eerste foto staan er twee bij elkaar. In totaal zaten er vijf op deze halfdode boom en er fladderden ook nog een paar rond …

De grote weerschijnvlinder (op de foto hieronder vlakbij een hoornaar) is in ons land een zeldzame vlinder met nog slechts enkele populaties in Twente, de Achterhoek en Noord-Brabant. Sinds de eeuwwisseling breidt hij zich echter weer uit en wordt op steeds meer plekken gezien, zoals hier in de Weerribben. Desondanks staat hij nog steeds op de rode lijst als ernstig bedreigd

Het is een vrij grote vlinder met een vleugellengte van 3 tot 4 cm. De vlinders leven van het sap van rottende vruchten, bloedende bomen, mest en zelfs dode dieren. De vleugels van beide seksen heeft aan de onderkant een prachtige tekening, zoals op de tweede en derde foto goed te zien is. De vleugels van het vrouwtje zijn aan de bovenkant bruin …

De vlinder ontleent zijn naam waarschijnlijk aan de bijzondere kleur aan de bovenkant van de vleugels van het mannetje. Zijn vleugels hebben aan de bovenkant namelijke bijzondere iriserende kleuren. Afhankelijk van sterkte en invalshoek van het zonlicht, kunnen de vleugels verkleuren van bruin naar een prachtige blauwe kleur ….

Wij konden ons geluk niet op toen er na enige tijd een mannetje neerstreek in een struik aan de voet van de boom. En dat was nog niet alles, hij vouwde zijn vleugels ook nog eens als een volleerd model open …

En zo kregen we uiteindelijk dan toch die bijzondere blauwe tinten op de vleugels te zien. Met het afvinken van deze schoonheid kon mijn dag al niet meer stuk …   🙂

Jetske heeft haar nieuwe bridgecamera, de Nikon Coolpix B700, eens goed losgelaten de grote weerschijnvlinder. Haar verslag en foto’s zijn hier te zien: De grote weerschijnvlinder.”

Bij ’t tweede bankje

Drie dagen nadat ik met Jetske aan de oostkant van het Weinterper Skar was, had ik in fysiek opzicht een dusdanig goede dag, dat ik besloot om weer eens een kuiertje aan de westkant van het gebied te maken …

Op een van de landjes aan de zuidkant van het pad bloeiden de eerste pinksterbloemen …

En waar pinksterbloemen zijn, daar zijn ook oranjetipjes. Het is wel geen mooie macrofoto zoals ik ze in het verleden wel heb gemaakt, maar ik ben al lang blij met deze vangst. De tering naar de nering zetten, heet dat …

Tevreden met de score van een pinksterbloem en een oranjetipje in korte tijd, vervolgde ik mijn weg naar het tweede ‘Afanja-bankje’ aan de rand van de heide …

Genietend van het uitzicht heb ik op het bankje even lekker een broodje gegeten …

Nadat de inwendige mens tevreden gesteld was en mijn benen weer wat kracht hadden herwonnen, heb ik nog even een blik over de heide geworpen …

Het bleef beperkt tot een blik van afstand hoor, zelfs het frisgroene gebladerte in de verte kon me niet verleiden om de warmte van de heide bewust op te zoeken …

Nee, ik had op het bankje een ander plannetje bedacht. Daartoe ging ik eerst een stukje terug in de richting waar ik vandaan was gekomen, achter de vrouw met haar hond aan …

– wordt vervolgd –

Een atalanta aan de muur

Terwijl de heidelibel nog steeds op de pergola zat, verscheen er ook een atalanta op het terras …

Deze fraai getekende vlinder zocht een plekje op het gaas, dat hier in het verleden mooie trossen blauwe druiven droeg. De atalanta was al net zo’n gewillig model als de heidelibel …

Ook zeldzaam: de zilveren maan

Nadat we allebei een aantal foto’s hadden gemaakt van de uiterst zeldzame grote vuurvlinder, staken Anna en ik het witte bruggetje over om iets verderop in een stuk hooiland op zoek te gaan naar een andere vlinder die op de Nederlandse Rode Lijst van Dagvlinders staat, de zilveren maan (Boloria selene)

Onderweg kwamen we opnieuw de Engelsman tegen. Op onze vraag of hij al wat gevonden had, begon hij enthousiast te verhalen: “Ooh … there are so many Silvery Moons as you call them overthere, it’s awesome …”
Terwijl de Engelsman zijn weg vervolgde, ontdekten wij al snel dat hij niets teveel had gezegd. Bij vrijwel iedere stap die we deden fladderde er wel één van de oranje vlinders vanuit het lange gras omhoog …

De zilveren maan kwam in de eerste helft van de vorige eeuw bijna overal in ons land nog algemeen voor. Een paar kaartjes op het tabblad ‘Verspreiding’ van de zilveren maan laten goed zien hoe de populatie sinds 1950 sterk is afgenomen. Op dit moment komt de zilveren maan in Nederland alleen nog voor in het veenweidegebied op de grens van Utrecht en Zuid-Holland, in de kop van Overijssel, in Friesland en op Terschelling. De zilveren maan staat verder op de Waalse, Vlaamse en Britse Rode Lijst. In Duitsland staat de soort in de categorie ´bijna bedreigd´. …

De zilveren maan is familie van de vossen, de parelmoervlinders en de weerschijnvlinders. In 2011 heb ik tijdens een fietstocht op Terschelling eens een ander lid van de parelmoervlinders gefotografeerd, de duinparelmoervlinder …

Met dank aan Anna voor de tip en het perfecte gidswerk, zijn de foto’s van de uiterst zeldzame grote vuurvlinder en de evenzeer erg bedreigde zilveren maan in het hoofdstuk ‘natuurfoto’s’ dit jaar toch wel mijn meest bijzondere foto’s geworden.

De sint jansvlinder

Op een van de weinige dagen waarop ik afgelopen zomer even alleen de natuur in ben geweest, trof ik vlak bij het bankje op het oostelijke pad in het Weinterper Skar deze vlinder aan …

De sint jansvlinder ook wel bloeddrupje of bloeddropje genoemd, is een algemeen voorkomende dagactieve nachtvlinder…

Het was een fijn model, dat zich probleemloos van alle kanten liet fotograferen …

De komende dagen aandacht voor een paar echt bijzondere vlinders …