Ook zeldzaam: de zilveren maan

Nadat we allebei een aantal foto’s hadden gemaakt van de uiterst zeldzame grote vuurvlinder, staken Anna en ik het witte bruggetje over om iets verderop in een stuk hooiland op zoek te gaan naar een andere vlinder die op de Nederlandse Rode Lijst van Dagvlinders staat, de zilveren maan (Boloria selene)

Onderweg kwamen we opnieuw de Engelsman tegen. Op onze vraag of hij al wat gevonden had, begon hij enthousiast te verhalen: “Ooh … there are so many Silvery Moons as you call them overthere, it’s awesome …”
Terwijl de Engelsman zijn weg vervolgde, ontdekten wij al snel dat hij niets teveel had gezegd. Bij vrijwel iedere stap die we deden fladderde er wel één van de oranje vlinders vanuit het lange gras omhoog …

De zilveren maan kwam in de eerste helft van de vorige eeuw bijna overal in ons land nog algemeen voor. Een paar kaartjes op het tabblad ‘Verspreiding’ van de zilveren maan laten goed zien hoe de populatie sinds 1950 sterk is afgenomen. Op dit moment komt de zilveren maan in Nederland alleen nog voor in het veenweidegebied op de grens van Utrecht en Zuid-Holland, in de kop van Overijssel, in Friesland en op Terschelling. De zilveren maan staat verder op de Waalse, Vlaamse en Britse Rode Lijst. In Duitsland staat de soort in de categorie ´bijna bedreigd´. …

De zilveren maan is familie van de vossen, de parelmoervlinders en de weerschijnvlinders. In 2011 heb ik tijdens een fietstocht op Terschelling eens een ander lid van de parelmoervlinders gefotografeerd, de duinparelmoervlinder …

Met dank aan Anna voor de tip en het perfecte gidswerk, zijn de foto’s van de uiterst zeldzame grote vuurvlinder en de evenzeer erg bedreigde zilveren maan in het hoofdstuk ‘natuurfoto’s’ dit jaar toch wel mijn meest bijzondere foto’s geworden.

Een zeldzaamheid: de grote vuurvlinder

Al een jaar of tien heb ik tijdens de gezamenlijke fotokuiers in De Weerribben samen met Jetske in juli-augustus regelmatig uitgekeken naar de grote vuurvlinder. De grote vuurvlinder (Lycaena dispar batava) is een ernstig bedreigde vlindersoort, die in ons land alleen voorkomt in drie laagveengebieden in Noordwest-Overijssel en Zuidoost-Friesland: De Weerribben, De Wieden en de Rottige Meente.

“De grote vuurvlinder is gezien aan de Hoogeweg en bij het witte bruggetje waar je kunt parkeren,”  gonsde er half juli over het vlindernetwerk. Deze mare bereikte mij via een zuster van Jetske, die zelf ook al een tijdlang had uitgekeken naar de grote vuurvlinder. En meer nog: ze was zelfs bereid om mij tot gids te dienen …

En zo zoefde ik 18 juli samen met Anna over ’s heren wegen in de Kop van Overijssel, op zoek naar de grote vuurvlinder. Lang hoefden we niet te zoeken. Zoals vogelaars in groten getale op een bijzondere vogel afkomen, zo doen vlinderkenners dat bij de grote vuurvlinder. De twee neergehurkte fotograferen, afkomstig uit Zuid-Holland, maakten slechts na enig aandringen spaarzaam ruimte voor ons en voor de vóór ons lopende Engelsman …

Maar uiteindelijk lukte het toch om wat foto’s te maken van de eerste grote vuurvlinder die ik in het wild te zien kreeg, een vrouwtje …

Het eerste wat me opviel was dat deze grote vuurvlinder eigenlijk helemaal niet zo groot was. Eigenlijk was ze amper groter dan haar nichtje de kleine vuurvlinder, en ook qua kleur en tekening leek ze daar toch wel op …

Wat ik eigenlijk nog opvallender vond, was dat deze vlinder in tegenstelling tot de meeste andere vlinders die ik ken heel lang heel rustig op één en hetzelfde plekje op de kattenstaart bleef zitten. Hoeveel fotograferen er ook rondliepen en hoe dicht ze haar ook benaderden met hun toeters, de vlinder bleef zitten waar ze zat …

Om nieuwkomers ook de kans te geven wat foto’s te maken van dit exemplaar van de grote vuurvlinder, vervolgden Anna en ik onze weg. Op een stuk hooiland aan de andere kant van het bruggetje wemelde het van een andere zeldzame vlindersoort hoorden we, de zilveren maan, die komt in het volgende logje voorbij …

Met de grote vuurvlinder ben ik overigens nog niet klaar. Ik heb nu wel een vrouwtje kunnen fotograferen, maar een mannetje heb ik nog niet in de collectie. En die is nog veel mooier, zoals te zien is op de onderstaande foto, die Jetske in juli 2008 heeft gemaakt. Omdat ze toen nog geen weblog had, kreeg ik indertijd de primeur …

De sint jansvlinder

Op een van de weinige dagen waarop ik afgelopen zomer even alleen de natuur in ben geweest, trof ik vlak bij het bankje op het oostelijke pad in het Weinterper Skar deze vlinder aan …

De sint jansvlinder ook wel bloeddrupje of bloeddropje genoemd, is een algemeen voorkomende dagactieve nachtvlinder…

Het was een fijn model, dat zich probleemloos van alle kanten liet fotograferen …

De komende dagen aandacht voor een paar echt bijzondere vlinders …

Grote zilverreiger steelt de show

Sta je op een mooie woensdagmiddag in juni in alle rust foto’s te maken van twee foeragerende lepelaars, komt er ineens heel parmantig een grote zilverreiger het beeld in stappen …

Doodgemoedereerd schreed hij voort, terwijl één van de lepelaars een vluchtige blik in zijn richting wierp …

In tegenstelling tot de naarstig naar voedsel op zoek zijnde lepelaars, leek de zilverreiger geen honger te hebben …

Op statige wijze vervolgde hij zijn weg, niets leek hem te kunnen storen …

Even stonden we nog oog in oog met elkaar …

Daarna beende hij resoluut weg …

Lepelaars in De Weerribben

Na de lunch stelde Jetske op die mooie woensdag in juni voor om even een ritje door De Weerribben te maken …

In de buurt van Wetering-West zag ik vlak naast de weg een lepelaar door het water waden …

Jetske wist meteen wat haar toe doen stond …, enkele seconden later stond de auto rechts van de weg in de berm …

Zelf zochten we een plekje in de berm aan de linkerkant van de weg aan de rand van het water …

Twee lepelaars gaven ons ruim de tijd om foto’s te maken terwijl ze aan het foerageren waren …

Galgaten, de Drentse Soarremoarre

Zoals ik de omgeving van Soarremoarre (Google Maps) als favoriet fûgeltsjelân heb, zo heeft boerin Hendrika haar favoriete vogeltjesland aan de Galgaten (Google Maps) Daar wilde ze me op deze mooie middag in mei graag even kennis mee laten maken. En dus tuften we na de lunch in bedaard tempo over Drentse dreven naar ‘Galgaten, de Drentse Soarremoarre …’   😉

Al snel reden we over een smalle met fluitenkruid omzoomde weg tussen kruidenrijke weilanden door. Hendrika had niets teveel gezegd, het was er prachtig. Zodra ik de auto op een geschikt lijkend plekje in de berm had laten uitrollen, werden we vanaf een oude dampaal luidkeels begroet door een grutto …

Blijkbaar herkende hij al snel goed volk in ons, want hij bleef mooi op zijn fotogenieke plekje staan en dat leverde even later een veel mooiere foto op dan de eerste …

Ook in het lange kruidenrijke gras rondom ons konden we al snel verschillende grutto’s gewaarworden. Verderop, helaas te ver voor onze camera’s, liep een koppel wulpen over een pas gemaaide strook gras …

Ik sluit deze serie Drentse logjes en foto’s af met een foto van een hek in de verte. Jawel, het is weer een wringe. Daarmee is het verhaal echt rond, want ik begon deze serie immers ook met ‘Een wringe in Drenthe’. Rest me nog te vermelden dat er ook nog een klein, op deze foto nauwelijks herkenbaar toetje op dat mooie oude hek staat: een gele kwikstaart …

Vanuit Fryslän nogmaals bedankt voor de gastvrije ontvangst en het mooie ritje naar jouw fûgeltsjelân, Hendrika. Een hartelijke groet ook aan meneer de Boer.

De Joodse begraafplaats bij Dalen

“Het is een plek waar je af en toe de stilte kunt horen,” schreef boerin Hendrika gisteren in reactie op ‘Kunst achter de wringe’. Dat is mij indertijd eerlijk gezegd niet echt opgevallen. Slechts enkel honderden meters verderop aan dezelfde weg was dat die dag wel zeker het geval. Bij de voormalige Joodse begraafplaats van Dalen werd de stilte slechts verbroken door het gekwinkelier van vogels en het geritsel van bladeren aan de omringende bomen en struiken …

Toen zich in het begin van de achttiende eeuw enkele joodse gezinnen in Dalen gevestigd hadden, kochten zij buiten het dorp een stukje grond voor de aanleg van een eigen begraafplaats. In verband met de door Ezechiël uitgesproken profetie (Ezechiël 37!), dat alle overleden joden eens lijfelijk uit hun zouden worden opgewekt om naar Israël terug te keren, was het zeer belangrijk, dat de graven de eeuwen door onberoerd zouden blijven. Vandaar de verwerving van de begraafplaats in eigendom …

Toen de joodse gemeente van Coevorden in 1768 de beschikking kreeg over een eigen synagoge met begraafplaats, bezochten de Daler Joden hier voortaan de diensten en werden er ook begraven. De Daler begraafplaats raakte hierdoor buiten gebruik, maar bleef in overeenstemming met de joodse regels tot op de dag van vandaag onaangetast aanwezig …

Het aantal joden in Dalen was nooit groot. In 1942 bedroeg het 16 personen, waarvan er dertien werden weggevoerd en vermoord. Hun namen zijn te lezen op het bovenstaande plaquette op een gedenksteen bij de begraafplaats …

Vanaf 1997 werd gewerkt aan de restauratie van de oude begraafplaats. Dat jaar werd een gedenksteen geplaatst (zie foto). Met het plaatsen van een hek was in juli 2001 de restauratie voltooid.
Op de begraafplaats staat slechts één grafsteen, die van Samuel Visser. Hij overleed in 2001 en werd dus pas na de restauratie van de begraafplaats begraven. Hoeveel mensen hier in totaal zijn begraven en wat er met de andere grafstenen is gebeurd, is niet bekend …



Informatie: Wikipedia en online begraafplaatsen