Bij een broekbos

Na enige tijd hadden we het bij de Uitkijkpunt Ezumakeeg wel gezien. De meest interessante vogels zaten te ver weg voor onze camera’s …


We besloten nog een stukje verder te rijden om nog wat meer rond te kijken. Al snel kwamen we bij een soort broekbos terecht waar de bomen met hun voeten diep in het water stonden. Aan de rand daarvan bevonden zich vooral bergeenden en wilde eenden …

Jetske meende intussen aan de overkant van de weg iets boven het veld te zien vliegen …


Wat ze daar zag, weet ik niet, maar een lekker fleurig en kruidenrijk veld was het zeker …

Een met een wijde boog om ons heen vliegend visdiefje trok de aandacht na enige tijd op natuurlijke wijze weer terug naar het water …


Verderop in het water waren enkele foeragerende kemphanen en een paar slapende bergeenden te zien. Ook hier zaten de vogels eigenlijk weer net wat te ver weg. Een passerende kievit bracht daar verandering is. Met die kievit open ik morgen het laatste deel van deze serie over ons ritje door het Lauwersmeergebied …

Diversiteit van de kemphaan

De meeste kemphanen zaten ver weg, voor mij te ver om er mooie foto’s van te kunnen maken. Maar gelukkig scharrelden er ook wat exemplaren dichterbij door het grasland …

En als je ze dan wat beter kunt bekijken, wordt duidelijk dat kemphanen zich in diverse gedaanten vertonen. De onderstaande kemphanen lijken me allemaal mannetjes te zijn. Om te beginnen was er deze vreemde vogel, zwart met bruine kleuren. Een dominant mannetje …?

Daarna kwam deze goeddeels witte vogel mijn kant op stappen. Aan zijn lichtere tinten te zien, zou dit een minder dominant mannetje kunnen zijn …

Niet veel later kwam deze grote jongen op me af stappen. Wat bruin, wat wit, wat zwart … Knap ingewikkeld om er wat van te maken. Het lijkt me zeker een mannetje, maar waar hij in de rangorde staat? Ik durf er eerlijk gezegd zelfs geen slag naar te slaan …

Om het nog wat ingewikkelder te maken … is die witte eigenlijk wel een mannetje? Hij is in ieder geval een stuk kleiner dan de donkere …

Misschien moet ik ook deze determinatie maar overlaten aan mensen die er verstand van hebben, echte vogelaars. Ik ben eigenlijk toch meer van het kijken en genieten dan van het onderzoeken. Maar Willie is zo’n echte vogelaar. Zij maakte vorige week bij boer Murk Nijdam, de vermaarde skriezeboer (gruttoboer) bij Wommels, een prachtige fotoserie van de kemphanen.

Vliegshow van de kemphanen

Toen ik eind maart voor het eerst dit jaar in de Surhuizumermieden was, heb ik er nog geen kemphaan kunnen vinden. Dat was vorige week wel even wat anders …

Als broedvogel is de kemphaan bijna uit ons land verdwenen. Tijdens de trek zijn er gelukkig in Fryslân op een aantal plaatsen in maart-april en in juli nog wel vrij grote aantallen te zien. Overwinteraars concentreren zich vooral in Zeeuws-Vlaanderen. In de Surhuizumermieden is tijdens hun trek naar het noorden weer een flinke groep kemphanen neergestreken om te rusten en te foerageren. Tussen de bedrijven door voeren ze regelmatig een vliegshowtje op …

Na een paar rondjes strijkt het hele spul weer neer, waarna ze allemaal een plekje zoeken om hun dagelijkse bezigheden op de grond voort te zetten …

Morgen bekijken we hier een paar kemphanen van wat dichterbij.

Kemphaan junior

In de voorgaande logjes waren achtereenvolgens de mannelijke en de vrouwelijke kemphaan te zien. Luisterend naar het nauwelijks hoorbare geluid dat hij voortbracht, zou dit volgens ‘Petersons Vogelgids’ best eens een juveniele kemphaan kunnen zijn …

Op iets serieuzere wijze lijkt dat idee steun te krijgen op de website van Vogelbescherming Nederland. Maar het kan net zo goed zijn dat dit een kleurvariatie van de vrouw is. De natuur zit vol verrassingen, zo ook in dit geval …

Kenner van poollicht & natuur Ben van Bokhoven heeft zojuist in een onderstaande reactie laten weten, dat het waarschijnlijk een volwassen mannetje is, waarvan de witte kraag alleen nog niet is volgroeid …

Fotogeniek was deze hoants, zoals de kemphaan in het Fries wordt genoemd, zeker. Zelfs zijn spiegelbeeld werkte voorbeeldig mee. Ik sluit dit drieluik over de kemphaan dan ook met een tevreden gevoel af. Toen ik ze vorig jaar op deze locatie voor het eerst zag, bleven ze een stuk verder weg. Dit is toch net wat bevredigender …

De camouflage van mevr. kemphaan

Niet alleen de heer kemphaan liet zich zien, ook mevrouw kemphaan verscheen ten tonele. Samen met de kievit schittert ze al een paar dagen in de header …

Net als de heer kemphaan liet ze zich mooi zien door wat heen en weer te lopen. Het enige verschil was dat de kemphaanhaan uit de pitrussen tevoorschijn kwam, terwijl de hen er uiteindelijk in verdween …

Als ze eenmaal tussen de pitrussen en het droge gras verdwijnt, laat ze mooi zien hoe perfect haar camouflage is. Al snel vind je haar alleen met de nodige moeite terug. Zodra ze even gaat liggen is ze weg …

De kemphaan komt tevoorschijn

Dinsdag liet ik hier een foto zien van een vogel die nauwelijks zichtbaar aan de waterkant tussen de pitrussen verborgen zat. Met iedere beweging liet hij wat meer van zichzelf zien …

Mijn vogelkennis is niet echt heel groot, maar ik vermoed dat het hier gaat om een mannelijk exemplaar van de kemphaan, die als ‘Ernstig bedreigd’ op de Rode Lijst voor Vogels staat. In de jaren 50 van de vorige eeuw was de kemphaan in ons land nog een algemeen voorkomende broedvogel. Met het oprukken van de intensieve landbouw was het de eerste weidevogel die uit het veld moest ruimen. Van de grote aantallen kemphanen die tot aan de jaren vijftig in West-Europa baltsten en broedden is nu minder dan 10% over …

Net als vorig jaar zit er in de Mieden onder de rook van Gerkesklooster momenteel een vrij grote groep kemphanen. Volgens mij zijn dit allemaal doortrekkers, die hier een tijdlang pauzeren en foerageren. Een dezer dagen zal ik ook nog een paar foto’s van het vrouwtje laten zien …

Met Jetske naar de grutto’s

Het is weer woensdag en dat betekent, dat ik de dag toch weer begin met de stand van zaken in coronatijd. De social distancing maatregelen lijken hun vruchten af te werpen. Voor zover ik heb gezien en uit de media heb vernomen, is het hier Fryslân de afgelopen weken op straat, in plantsoenen en in de natuur erg rustig geweest. Als gevolg van de maatregelen lijkt er heel voorzichtig een zekere stabilisering in zicht te komen van het aantal mensen dat met corona op de IC moet worden opgenomen. Ook m.b.t. de beschermingsmiddelen schijnt het er nu ook beter voor te staan. In de Friese ziekenhuizen lijkt alles langzaam maar zeker in de juiste plooien te zijn gevallen …

Dat merkt ook mijn fotomaatje in ziekenhuis Tjongerschans. Het was dan ook een prettige verrassing, toen ze me vorige week voor het eerst sinds het ingaan van de intelligente lockdown uitnodigde om maar weer eens samen op pad te gaan. Jetske wilde namelijk graag de grutto fotograferen, en ik mocht haar daarbij naar de juiste locatie gidsen. Maar dan wel met inachtneming van de coronamaatregelen natuurlijk. ‘Samen apart’ noemde Jetske het. Ieder in de eigen auto reden we naar de Mieden onder de rook van de zuivelfabriek in Gerkesklooster-Stroobos …

Op de bovenstaande foto’s zie rechts in de verte onze auto’s. Daar klapten we recht voor het plas-drasgebied onze stoelen uit op zeker 3 meter afstand van elkaar. Omdat ik de laatste weken altijd alleen op pad ben eigenlijk niemand tegenkom, moet ik daar nog steeds aan wennen, maar Jetske is daarin terecht heel stringent en consequent. Ik hoefde maar op te staan om een dropje presenteren, dan nam ze de benen om 50 meter verderop in de berm te gaan zitten …  😉

In de inleiding bij het filmpje schreef ik eergisteren al, dat het een feest was om al die (weide)vogels daar te zien en te horen. Maar nog mooier vond ik het eerlijk gezegd om daar weer met mijn fotomaatje te zitten. Het is in de loop van de afgelopen 13 jaar zo vertrouwd geworden om een paar maal per maand samen op pad te zijn, dat ik het de afgelopen weken echt als een gemis heb ervaren …

Terwijl we als vanouds samen zaten te fotograferen, was het ook goed om tussen de bedrijven door weer echt wat bij te praten. Jetske heeft gisteren een aantal fraaie close-ups en een prachtig filmpje van de zo gewenste grutto op haar weblog gezet: ‘Grutto’s in De Mieden’