Langs it Swynzerpaad

Aafje bleek al een stuk dichterbij te zijn dan ik had gedacht. Toen we elkaar tegenkwamen, stelde ik voor om samen nog even terug te lopen over het Swynzerpaad (kaartje OpenStreetMaps), dat slingerend door de natte weilanden gaat. Van mijn fotomaatje Jetske wist ik al: bij het hek ligt een brede greppel en een sloot waar eigenlijk altijd wel íets te zien is …

In de verte wees de kerktoren ons richting Easterlittens. Zo ver was Aafje dus niet gelopen, vertelde ze. Terwijl we daar stonden, waggelde er iets verderop een eend met zeven donkere, pluizige kuikens door het gras. Vanaf mijn lage standpunt zag ik ze ineens één voor één verdwijnen—alsof ze gewoon oplosten. Pas toen ik weer opstond, snapte ik het: ze waren in de greppel beland. Tijd voor hun eerste zwemles …

Achter ons kwamen ondertussen een paar zwanen rustig onze kant op drijven. Tegen de tijd dat ze dichtbij genoeg waren, zag ik al hoe laat het was: voorjaar in de kop. En niet alleen daar …

– maar goed, dat verhaal komt nog. Eerst de echte primeurtjes …

Een rennende reebok

Het was alweer enige tijd geleden dat ik reeën had gezien, bedacht ik me op weg naar de Jan Durkspolder. De ochtend was stil en helder, en voorbij Opeinde koos ik weer eens een andere route, via de buurtschap Eiberstgeasten langs de Legauke. Soms is zo’n kleine omweg precies genoeg om de dag een andere wending te geven …

Ter hoogte van de Legauke zette ik de auto even half in de berm om een tegemoetkomende vrachtwagen te laten passeren. Aan de overkant van de weg zag ik meteen een ree lopen. De camera was snel gepakt, en dat was maar goed ook, want enkele tellen later kwam er in volle galop een reebok achteraan …

Er zat iets trefzekers in dat moment: een stil landschap, een korte aarzeling, en dan ineens die snelle, soepele beweging van twee dieren die even het beeld bepaalden. Zulke ontmoetingen zijn klein, maar ze blijven langer hangen dan veel grotere gebeurtenissen. Ze herinneren eraan dat je, ook op een gewone ochtendrit, zomaar midden in een levend landschap kunt belanden. En daar bleef het die ochtend niet bij.

Een glanzend model

Het was gelukt om de auto heel stilletjes uit te laten rollen. Intussen had ik ook het raampje soepel naar beneden laten glijden. De aalscholver bleef onverwacht netjes staan, maar de rimpelloze weerspiegeling die ik voor ogen had, werd verstoord door een passerende meerkoet …

Omdat de aalscholver ook toen nog in alle rust in zijn houding bleef staan, besloot ik van de gelegenheid gebruik te maken door nog wat verder in te zoomen op die glanzende veren. Als op verzoek draaide hij zijn kop ook nog voorbeeldig heen en weer …

Maar ik zag hem ook onrustig worden. Er was duidelijk geen tijd meer om te wachten op rimpelloos water. Maar ik heb met de laatste foto uiteindelijk toch een mooie serie overgehouden van dit treffen …

Toch nog samen op pad

Jetske en ik hadden onze afspraak voor vrijdag weliswaar gecanceld vanwege het weer, maar we hadden wel een mogelijkheid open gelaten om zaterdag evt. iets te doen. Op basis van de informatie die we ’s ochtends hadden ingewonnen over de toestand op de weg, durfde Jetske het gisterochtend wel aan om rond koffietijd naar Drachten te komen …

Na de koffie maakten we een ritje in noordelijke richting tot It Heechsân. Onderweg zagen we dat veel sloten vol driftsneeuw gewaaid waren. En waar een sloot gevuld was, stoof de sneeuw de weg op. Met beleid waren de meeste plattelandswegen redelijk tot goed te berijden.

Bij de haven van Rottevalle streek er een hongerige grote zilverreiger vlak voor ons neer. En verder hebben we o.a. genoten van de vele sierlijke sneeuwranden in sloten. In de buurt van It Heechsân was een medewerker van een loonbedrijf bezig met het sneeuwvrij maken van een weg. Noordelijker besloten wij veiligheidshalve niet te gaan, want hoe noordelijker, hoe meer sneeuw op de weg …

Onderweg terug naar huis kwamen we bij De Tike langs een weiland waar een paar kitesurfers actief waren in de sneeuw. Hoewel het minder hard waaide dan afgelopen nacht, bereikten ze af en toe een flinke snelheid …

Eigenlijk houdt Jetske niet minder van de winter dan ik. Dat hebben we in de afgelopen 19 jaar al vele malen bewezen. Het was daarom fijn om ook in deze bijzondere winterweek nog een dagje samen op pad te kunnen.

Ganzen, reeën en boerennatuur

In maart van dit jaar kreeg ik een vraag van de Stichting KNNV Uitgeverij of ik een foto beschikbaar wilde stellen voor het uit nieuw te geven boek ‘Canon van de Nederlandse boerennatuur’.

Voor een van de hoofdstukken was de uitgever op zoek naar foto’s van een weiland met ganzen waarin vlaggen of andere afweermiddelen staan. De strekking van het verhaal in het boek is, dat dit niet of weinig helpt. En dat klopt ook met mijn eigen waarneming. Ik had daar in november 2013 een blogje over geschreven: ‘Langs vlaggen en vaandels’. Natuurlijk wilde ik daar wel een foto voor beschikbaar stellen …

Wat is natuur en wat is cultuur? Is een koe in de wei, of een tulpenveld ook natuur? Hoe verhouden landbouw en natuur tot elkaar? En is ‘boerennatuur’ niet met zichzelf in tegenspraak? Waar de één een ongerept natuurgebied ziet, daar ziet een ander een cultuurlandschap. Wat kunnen boeren, overheden en wij zelf doen om de natuur te helpen?

Onlangs kreeg ik als dank voor mijn bijdrage een exemplaar van het boek toegestuurd …

In de Canon van de Nederlandse boerennatuur maakt Dick de Vos (ook auteur van de Canon van de Nederlandse natuur) duidelijk dat in ons land de natuur vrijwel nergens volledig autonoom is en dat ook het boerenland altijd een relatie heeft met de natuur. Deze canon toont vooral aan dat er ondanks alle problemen nog altijd veel te genieten valt op het platteland.

En dan nog even dit …

In het boerenland dat ik hier regelmatig doorkruis, hebben ook reeën hun plek. In het boek mis ik het ree helaas. Dat gemis werd echter ruimschoots gecompenseerd, toen ik in september een leuk verzoek kreeg. Iemand wilde graag een foto van twee reeën in een weiland gebruiken als fotobehang. In ruil daarvoor stelde hij voor om een donatie te doen aan het Nationaal MS Fonds. Dat leek mij een mooie ruil. En hieronder zie je het resultaat. Ik vind het mooi …

Harde lijnen, donkere wolken

Het was goed weer om tussen de buien door eens wat foto’s te maken van een paar hoogspanningsmasten hier in de buurt. De donkere wolken vormden een boeiende en beweeglijke achtergrond. Het zijn bijna zwart-wit foto’s geworden …

Het mooiste is, dat ik ondanks de voortdurend dreigende lucht nog weer droog thuis gekomen ben ook …

Droge weiden en natte natuur

Hat kan niet altijd en overal feest zijn. Nadat we eerder de veel fotogeniekere ouderwetse pakjes hooi hadden gezien, kwamen we verderop langs een weiland waar van die lelijke grote zwarte plastic balen lagen …

Een ooievaar en een blauwe reiger leek het niets uit te maken. Zij scharrelden op zoek naar voedsel rustig tussen de grote zwarte balen rond …

Bijna aan het eind van de Bûtendiken ligt tegenover het Noordergemaal een waterrijk stuk natuur aan beide zijden van It Krûme Gat. Gedurende het jaar zijn er diverse vogelsoorten die hier een tijdlang neerstrijken …

Toen wij er langs kwamen, was een broedeilandje goed bezet met visdiefjes. Het was er een drukte van belang, want er werd voortdurend heen en weer gevlogen …

Verder ademde het gebied rust. Een klein stukje naar rechts zat een nijlgans wat te suffen op een grote kei. Wij hadden daar geen tijd voor, we moesten verder om op tijd bij de pont te zijn …