(V)luchtige weidevogels

Niet alleen de aanblik van al die weidevogels is mooi, ook de lokroepen van de verschillende vogels vind ik prachtig. Die vogelzang voert me elk jaar weer terug naar mijn kinderjaren, toen die geluiden rondom niet van de lucht waren …

Het was een drukte van belang op en boven het plas-drasland. Vooral kieviten en grutto’s waren goed vertegenwoordigd, maar er zaten ook wat eenden tussen. In tegenstelling tot voorgaande jaren heb ik er vorige week jammer genoeg geen kemphanen gezien …

De meeste vogels bleven op grote afstand, maar een enkele grutto vloog mooi binnen bereik van mijn camera voorbij. Onze nationale vogel … mooi, hè …

Terug bij de weidevogels

Vorige week was het tijd om eens op zoek te gaan naar weidevogels. Ik ben tegenwoordig wat zuiniger met mijn ritjes, maar hiervoor ben ik woensdag toch maar weer eens naar de Surhuizumermieden (Google Maps) gereden …

Vanaf het kijkplateau heb je een mooi zicht over het plas-drasland dat Staatsbosbeheer hier in stand houdt. En dat is van groot belang voor onze weidevogels. Februari was dan wel record-nat, maart was record-droog. Als gevolg daarvan is de toplaag van de grond alweer flink uitgedroogd. Zonder dit soort maatregelen, waarbij water op het land gepompt wordt, hebben de weidevogels het ontzettend moeilijk. Ik mopper dan wel eens wat op SBB, maar dit doen ze goed …

Aan de noordoostelijke horizon staat de fabriek van Friesland-Campina in Gerkesklooster-Stroobos. Laten we het erop houden, dat het geen landschappelijke verrijking is …

Maar dat is snel vergeten als je even later oog in oog zit met een graspieper, die op één van de bordjes van SBB is gaan zitten. Een kievit die een stukje verderop in het weiland is neergestreken, lokt me even later naar beneden …

Tusken de greidefûgels – Tussen de weidevogels

In twatalich stikje hjoed … – Een tweetalig stukje vandaag …

It is kâld hjoed. Mar ja, we wiene de lêste tiid ek ferwend fansels. Benammen ferline wike fûn ik it regelmjittich echt noflik waar. Moai waar om yn coronatiid marris in pear oeren yn alle rêst yn’e greiden te sitten. It simmerstuoltsje en wat kofje en bôle mei, wa docht jo wat? En witte jimme wat it moaiste wie …? Ik hoechde der no ris in kear net hielendal allinne op út.

Sûnt it begjin van de coronacrisis is it stil yn ús lân. Dy stilte fielt foar my op guon plakken suver wat beklemmend oan. Mar op it júste plak, tusken greiden mei wat plasdras, klinkt de rop fan de greidefûgels yn dy stilte no sa’t ik se yn myn jongste jierren eltse maityd om hûs hinne hearde. Hjoed de dei heare jo dit allinne noch yn fûgelfreonlik ynrojochte greiden, en dy binne der spitigernôch stadichoan minder. Mei in 12 minuten duorjend filmke hoopje ik jimme op dizze kâlde dei mei byld en lûd dochs wer wat in maitydsgefoel te jaan …

Het is koud vandaag. Maar ja, we zijn ook verwend de laatste tijd natuurlijk. Vooral vorige week vond ik het regelmatig echt lekker weer. Mooi weer om in coronatijd maar eens in alle rust een paar uur tussen de weilanden te gaan zitten. Het zomerstoeltje en wat koffie en brood mee, wie doet je wat? En weet je wat het mooiste was …? Ik hoefde er nu eens niet helemaal alleen op uit.

Sinds het begin van de coronacrisis is het stil in ons land. Die stilte voelt voor mij op sommige plaatsen wat beklemmend aan. Maar op de juiste plek, tussen weilanden met ruimte voor plasdras, klinkt de roep van de weidevogels in die stilte zoals ik ze in mijn jongste jaren elk voorjaar rond huis kon horen. Tegenwoordig hoor je dit alleen nog in vogelvriendelijk ingerichte weilanden, en die zijn er helaas steeds minder. Met een 12 minuten durend filmpje hoop ik jullie op deze koude dag met beeld en geluid toch weer wat een voorjaarsgevoel te geven …

Mijn eerste kemphanen

Goh … alleen Jetske durfde het op basis van mijn vorige logje aan om een gokje te wagen dat ik kemphanen had gezien. Maar ja, Jetske had dan ook een kleine voorsprong, omdat ze enige tijd geleden bij Wetering-Oost ook een groep kemphanen heeft gezien: ‘Kemphanen in winterkleed’

Die vogels zaten toen een stuk dichterbij dan deze exemplaren hier. Een ander verschil is dat de kemphanen die Jetske fotografeerde en filmde allemaal nog in winterkleed waren, terwijl de mannen hier toch hun voorjaarstooi al lijken te dragen …

Ik heb vaak over kemphanen gelezen, maar ik had ze dus nog nooit met eigen ogen gezien. Eigenlijk verkeerde ik in de veronderstelling dat ze hier inmiddels als broedvogel zijn uitgestorven en dat de kans om ze ooit nog eens te zien verkeken was. Maar eind april bleek niets dus minder waar te zijn. Ik had graag wat betere foto’s gemaakt, maar daarvoor zaten ze simpelweg te ver in het weiland. Afijn, ik weet nu waar ze zich kunnen ophouden, daar moet ik volgend voorjaar dus zeker nog maar eens in de herkansing gaan …

“Deze spectaculaire, zeldzame weidevogel broedt in schrale, vochtige, bloemrijke graslanden, vrijwel uitsluitend in reservaten. Kemphanen zijn bekend door de fraaie voorjaarstooi van de mannetjes, die op de toernooiveldjes schijngevechten houden om de gunst van de vrouwtjes. Na de paring draaien de vrouwtjes op voor de zorg om het broedsel. Kemphanen zijn in ons land vooral nog te zien in de trektijd, maar ook wel in de winter.”
Aldus de Vogelbescherming op hun pagina over de kemphaan

Op de pagina van Sovon valt over de kemphaan het volgende te lezen: “Als broedvogel is de Kemphaan bijna uit ons land verdwenen. De laatste broedvogels houden zich op in extensief benutte graslanden (meest met aangepast beheer) in Friesland en Noord-Holland. Begin twintigste eeuw was de Kemphaan nog een lokaal algemene broedvogel, met een ruime verspreiding over de lage delen van het land en een plekgewijs voorkomen elders. Nog in 1950, ondanks een gemelde afname, werd het aantal broedende vrouwtjes geschat op ten minste 6000. Daarna ging het verder bergafwaarts, waarbij een tijdelijke opleving in het in 1969 drooggelegde Lauwersmeer enige tijd soelaas bood (maximaal 400 broedende vrouwtjes rond 1983). Afname is ook in andere delen van Noordwest-Europa het geval. Bij ons werd hij veroorzaakt door verlaging van grondwaterpeil, intensieve bemesting, zware beweidingsdruk en andere bijverschijnselen van de moderne landbouw …”

Je schijnt kemphanen het hele jaar in ons land te kunnen zien, met de hoogste aantallen in maart-april en in juli. Tijdens de trek kunnen ze overal opduiken, maar echt grote concentraties zijn in het voorjaar vrijwel voorbehouden aan Fryslân. De kleine aantallen overwinteraars concentreren zich met name in Zeeuws-Vlaanderen. De aantallen doortrekkers zijn drastisch verminderd, van ca. 50.000 rond de eeuwwisseling tot minder dan 10.000 nu …

Een primeur

Op zoek naar een ander decor en vooral op zoek naar meer weidevogels, ben ik na verloop van tijd een stukje verder gereden. Al enkele minuten later had ik een nieuwe plek gevonden …

Niet lang nadat ik mijn mobiele kijkhut netjes in de berm had geparkeerd, verschenen er ruim binnen het bereik van mijn camera een paar vogels. Er dook een grutto op uit het lange gras, er kwam even een kievit pronken met zijn mooie kleuren en er scharrelde een voor mij vreemde vogel door het gras …

Ook zonder de vogels was het er overigens een goed plekje tussen gevarieerde natte weilanden, die op verschillende plaatsen nog door oude boomwallen worden doorsneden …

Een paar maal zag ik een vrij grote groep vogels opstijgen vanuit plasdrasgebied aan de linkerkant van de weg. Na een korte rondvlucht keerden ze uiteindelijk steeds weer terug op dezelfde plek …

Tot op zekere hoogte keerde vervolgens de rust terug. Toen begon het uiteindelijk tot me door te dringen dat ik hier naar een vogel een heleboel vogels zat te kijken die ik nog niet eerder had gezien … wow …

– wordt vervolgd –

Gehoornde koeien en een zuivelfabriek

Dat grote industriële zuivelcomplex van Friesland-Campina kwam me toch nog wel even van pas. Ik vond het wel een mooie contradictie met de koeien op de voorgrond …

Koeien met horens zie je tenslotte niet zo gek veel meer in de wei, en al helemaal niet met zo’n grote zuivelfabriek op de achtergrond. Het mooie zit ‘m er in dat de koeien ook nog eens helemaal niks met een zuivelfabriek te maken hebben. Dit zijn namelijk vleeskoeien, die geen idee hebben wat een melkmachine of -robot is …

Ach, en als je dan nog even een stukje door draait met de camera, dan raakt die fabriek vanzelf buiten beeld. En dan blijft er gewoon een mooi oud-Hollands beeld over …

– wordt vervolgd –

Op verkenning

Omdat het met ’t aantal weidevogels in mijn rayon vanwege de droogte nog slechter gesteld is dan in voorgaande jaren, ben ik een paar weken geleden eens op verkenning gegaan in een gebied waarover ik al eens getipt was …

Daarvoor ben ik naar het uiterste oosten van Fryslân gereden. Vlak ten zuiden van het tweelingdorp Gerkesklooster-Stroobos ligt een mooi oud vogelbroedgebied …

Er ligt een mooi stuk plasdras waar op sommige momenten vele tientallen vogels te zien waren. Bij mij eerste stop had ik vooral zicht op de grote zuivelfabriek van Friesland-Campina. Niet echt een fotogeniek pandje …

Maar dat lelijke beeld kon ik snel verdringen, omdat het niet lang duurde voordat deze schoonheid zich vlak bij me in het lange gras liet zien …

– wordt vervolgd –