Kemphanen in de vlucht

Ik sluit het verslag van mijn tripje naar de Surhuizumer- en Stroobosser Mieden eind april af met een paar foto’s van een groepje kemphanen (hoantsen in het Fries) in volle vlucht …

Het was de eerste keer dat ik een ritje door dat gebied maakte, maar het zal denkelijk niet de laatste keer geweest zijn. Het was een prettige verrassing dat er kemphanen zaten, en daar wil ik nog wel eens wat van zien …

Ook aan grutto’s en andere weidevogels was hier nog geen gebrek. Meerdere malen was er een grutto bereid om even te poseren voor de min of meer traditionele foto van een grutto op de paal van een hek …

Een volgende keer is het hopelijk wat warmer, zodat ik er van het leven in de omringende weilanden kan genieten vanaf het kijkplateau dat er staat in plaats van uit de auto…

Mijn eerste kemphanen

Goh … alleen Jetske durfde het op basis van mijn vorige logje aan om een gokje te wagen dat ik kemphanen had gezien. Maar ja, Jetske had dan ook een kleine voorsprong, omdat ze enige tijd geleden bij Wetering-Oost ook een groep kemphanen heeft gezien: ‘Kemphanen in winterkleed’

Die vogels zaten toen een stuk dichterbij dan deze exemplaren hier. Een ander verschil is dat de kemphanen die Jetske fotografeerde en filmde allemaal nog in winterkleed waren, terwijl de mannen hier toch hun voorjaarstooi al lijken te dragen …

Ik heb vaak over kemphanen gelezen, maar ik had ze dus nog nooit met eigen ogen gezien. Eigenlijk verkeerde ik in de veronderstelling dat ze hier inmiddels als broedvogel zijn uitgestorven en dat de kans om ze ooit nog eens te zien verkeken was. Maar eind april bleek niets dus minder waar te zijn. Ik had graag wat betere foto’s gemaakt, maar daarvoor zaten ze simpelweg te ver in het weiland. Afijn, ik weet nu waar ze zich kunnen ophouden, daar moet ik volgend voorjaar dus zeker nog maar eens in de herkansing gaan …

“Deze spectaculaire, zeldzame weidevogel broedt in schrale, vochtige, bloemrijke graslanden, vrijwel uitsluitend in reservaten. Kemphanen zijn bekend door de fraaie voorjaarstooi van de mannetjes, die op de toernooiveldjes schijngevechten houden om de gunst van de vrouwtjes. Na de paring draaien de vrouwtjes op voor de zorg om het broedsel. Kemphanen zijn in ons land vooral nog te zien in de trektijd, maar ook wel in de winter.”
Aldus de Vogelbescherming op hun pagina over de kemphaan

Op de pagina van Sovon valt over de kemphaan het volgende te lezen: “Als broedvogel is de Kemphaan bijna uit ons land verdwenen. De laatste broedvogels houden zich op in extensief benutte graslanden (meest met aangepast beheer) in Friesland en Noord-Holland. Begin twintigste eeuw was de Kemphaan nog een lokaal algemene broedvogel, met een ruime verspreiding over de lage delen van het land en een plekgewijs voorkomen elders. Nog in 1950, ondanks een gemelde afname, werd het aantal broedende vrouwtjes geschat op ten minste 6000. Daarna ging het verder bergafwaarts, waarbij een tijdelijke opleving in het in 1969 drooggelegde Lauwersmeer enige tijd soelaas bood (maximaal 400 broedende vrouwtjes rond 1983). Afname is ook in andere delen van Noordwest-Europa het geval. Bij ons werd hij veroorzaakt door verlaging van grondwaterpeil, intensieve bemesting, zware beweidingsdruk en andere bijverschijnselen van de moderne landbouw …”

Je schijnt kemphanen het hele jaar in ons land te kunnen zien, met de hoogste aantallen in maart-april en in juli. Tijdens de trek kunnen ze overal opduiken, maar echt grote concentraties zijn in het voorjaar vrijwel voorbehouden aan Fryslân. De kleine aantallen overwinteraars concentreren zich met name in Zeeuws-Vlaanderen. De aantallen doortrekkers zijn drastisch verminderd, van ca. 50.000 rond de eeuwwisseling tot minder dan 10.000 nu …

Een primeur

Op zoek naar een ander decor en vooral op zoek naar meer weidevogels, ben ik na verloop van tijd een stukje verder gereden. Al enkele minuten later had ik een nieuwe plek gevonden …

Niet lang nadat ik mijn mobiele kijkhut netjes in de berm had geparkeerd, verschenen er ruim binnen het bereik van mijn camera een paar vogels. Er dook een grutto op uit het lange gras, er kwam even een kievit pronken met zijn mooie kleuren en er scharrelde een voor mij vreemde vogel door het gras …

Ook zonder de vogels was het er overigens een goed plekje tussen gevarieerde natte weilanden, die op verschillende plaatsen nog door oude boomwallen worden doorsneden …

Een paar maal zag ik een vrij grote groep vogels opstijgen vanuit plasdrasgebied aan de linkerkant van de weg. Na een korte rondvlucht keerden ze uiteindelijk steeds weer terug op dezelfde plek …

Tot op zekere hoogte keerde vervolgens de rust terug. Toen begon het uiteindelijk tot me door te dringen dat ik hier naar een vogel een heleboel vogels zat te kijken die ik nog niet eerder had gezien … wow …

– wordt vervolgd –

Op verkenning

Omdat het met ’t aantal weidevogels in mijn rayon vanwege de droogte nog slechter gesteld is dan in voorgaande jaren, ben ik een paar weken geleden eens op verkenning gegaan in een gebied waarover ik al eens getipt was …

Daarvoor ben ik naar het uiterste oosten van Fryslân gereden. Vlak ten zuiden van het tweelingdorp Gerkesklooster-Stroobos ligt een mooi oud vogelbroedgebied …

Er ligt een mooi stuk plasdras waar op sommige momenten vele tientallen vogels te zien waren. Bij mij eerste stop had ik vooral zicht op de grote zuivelfabriek van Friesland-Campina. Niet echt een fotogeniek pandje …

Maar dat lelijke beeld kon ik snel verdringen, omdat het niet lang duurde voordat deze schoonheid zich vlak bij me in het lange gras liet zien …

– wordt vervolgd –

 

Skywatch Friday 462

Onder een vriendelijke, bijna melkwitte lucht ben ik gisteren op zoek gegaan naar onze nationale vogel de grutto …

Under a friendly, almost milky-white spring sky, I went looking for our national bird, the black-tailed godwit …

Als gevolg van diverse zaken als milieu- en klimaatverandering, predatie van eieren en een te laag waterpeil ten behoeve van de landbouw gaat de laatste jaren erg slecht met de grutto …

As a result of various issues such as environmental and climate change, predation of eggs and too low water levels for agriculture, the godwit has been doing very badly in recent years …

Dit is één van de weinige stukjes land in de omgeving waar de grutto het nog goed doet. En ik had geluk, ik zag er al snel een paar vliegen. De foto is niet scherp, maar hé … ze staan erop …

This is one of the few pieces of land in the area where the godwit is still doing well. And I was lucky, soon I saw a couple ot them flying by. The photo is not sharp, but hey … they are on it …

Enige tijd later mocht ik er nog één portretteren op een paal – de koning op zijn troon – en tot slot lukte het nog om een foto van een grutto in volle vlucht te maken …

Some time later I was allowed to portray one more on a pole – the king on his throne – and finally I managed to take a picture of a godwit in full flight …

Ik ben blij dat ik weer een paar grutto’s heb kunnen fotograferen, maar ik heb tegelijk met eigen ogen kunnen zien hoe zorgelijk de situatie is voor de grutto en diverse andere weidevogels …

I am glad that I have been able to photograph a few godwits, but at the same time I have seen with my own eyes how worrying the situation is for the godwit and various other meadow birds …

Wil je meer Skywatch foto’s zien? Gewoon even op het logo klikken …
Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo …

Skywatch Friday

Prettig weekend en Vrolijk Pasen
Wishing you all a wonderful weekend & Happy Easter

Grutto’s bij Soarremoarre

Het zijn bepaald geen prijswinnende foto’s, maar ik ben al lang blij dat me vorige week is gelukt om in de buurt van Soarremoarre (uit te spreken als: Swarre-mwarre) een paar grutto’s te horen, te zien en te fotograferen …

Het lijken er helaas elk jaar minder te worden. Als deze tendens doorzet, en daar heeft het tot dusver alle schijn van, dan zal ik mijn jachtgebied volgend jaar toch moeten verleggen en uitbreiden, vrees ik …

Ik kreeg geen kans om er meteen een uitgebreide serie van te maken, nadat ik een paar foto’s had gemaakt, ging mijn model er vandoor …

De grutto in zijn element

Voorgaande jaren maakte ik mijn foto’s van de grutto vrijwel altijd aan de Sodumerdyk in de omgeving van Soarremoarre. Daar was echter dit jaar vroegtijdig gemaaid, zodat er in geen velden of wegen een grutto te zien was. Omdat ik me niet tevreden stelde met een foto van een boerenwagen, heb ik mijn zoektocht voortgezet in het gebied tussen Gorredijk en Langezwaag, waarvan ik hier gisteren al een fotoserie heb getoond …

Daar hoefde ik niet lang te zoeken. Al snel was duidelijk dat diverse weidevogels hier te midden van plasdras en lang gras volledig in hun element waren. Maar dat is ook niet zo gek, want dit gebied heeft alles te bieden wat grutto, kievit en tureluur nodig hebben …

Om te beginnen krijgen verschillende grassen, kruiden en bloemen er de kans om tot bloei te komen. Dat is goed voor het insectenleven, en die insecten dienen weer als voedsel voor de kuikentjes van de weidevogels …

En dan is er de plasdras. Grutto’s en andere weidevogels vinden het heerlijk om af en toe even wat te badderen. Maar het water zorgt er ook voor dat de bodem zacht blijft, zodat de vogels er gemakkelijker met hun snavel naar wormen kunnen zoeken. Gelukkig richten langzaam maar zeker meer boeren een deel van hun land speciaal voor weidevogels in. het zijn vaak nog maar ‘kleine postzegeltjes’ in het omringende landschap, maar het is wel een begin…

Zodra er kuikens zijn, nemen grutto’s graag plaats op een dampaal om de omgeving in de gaten te kunnen houden en zo nodig alarm te kunnen slaan. Van dergelijke palen staan er hier voldoende. De onderstaande grutto heeft zo te zien een gespleten exemplaar uitgezocht. En aan zijn staart te zien kost het moeite om zich staande te houden in de wind …

Sinds de Alde Ie gesloten is voor doorgaand gemotoriseerd verkeer, kunnen vogels er ook rustig wandelend oversteken, zoals de onderstaande grutto liet zien …

Het bijzondere aan deze fotoserie is dat de grutto’s allemaal met de snavel naar rechts wijzen, behalve de onderstaande. Fier op zijn troon staand en lekker dwars naar links wijzend, kan het niet anders dan dat we hier weer zijn aangeland bij de enige echte ‘Kening fan de greide’ onder de grutto’s …

Gruttokuikens kregen we niet te zien, die bleven veilig in het lange gras. Dat ze er wel waren, was wel duidelijk aan de manier waarop de luchtmacht in actie kwam. De foto’s daarvan morgen op dit weblog.