Betrapt bij de heiderinkelbel

Na het groen en geel van gisteren is vandaag het roze aan de beurt, roze van het heidekartelblad. Heidekartelblad – heiderinkelbel in het Fries – is een bijzondere tweejarige plant met hele mooie, kleine bloemetjes …

Heidekartelblad staat op de Nederlandse Rode lijst van planten als zeer zeldzaam en zeer sterk in aantal afgenomen. In het Weinterper Skar laat het zich gelukkig vrijwel elk jaar weer zien ….

In de eerste jaren waarin ik blogde was er maar hier en daar een bloemetje te vinden. Ondanks het feit dat ze op en vlak langs een pad stonden, was de kans om er eentje over het oog te zien erg groot. Het zijn namelijk zoals ik al eerder schreef hele kleine bloemetjes. Kijk maar …

Op en langs het pad kon ik het heidekartelblad dinsdag niet vinden, maar vlak naast het pad stonden ze nu in grote roze pollen bijeen (zie foto 2). Er zat niets anders op dan even een paar stappen op verboden gebied te zetten om een paar macrofoto’s te kunnen maken …

De volgende foto laat mooi zien waarom heidekartelblad in het Fries heiderinkelbel heet. Als de vruchten rijp zijn, gaan de zaadjes in de zaaddoos zachtjes ‘rinkelen’ als de wind ze in beweging brengt. Zo wordt althans gezegd … In dit geval zijn de zaadjes al uit het zaaddoosje tevoorschijn gekomen …

Terwijl ik daar – met mijn rug naar het pad – geconcentreerd zat te fotograferen, hoorde ik op een bepaald moment zachtjes ’t nog altijd vrij kenmerkende geluid van een VW naderen. Ik wist meteen dat het mis was, maar omdat ik nu toch al gezien en dus betrapt was, besloot ik maar rustig door te gaan met fotograferen.

“Jo witte wol dat jo yn kwetsber gebiet sitte tink …!?” hoorde ik de man van Staatsbosbeheer zeggen, nadat hij de auto tot stilstand had gebracht.
“Ja, it is my bekend, mar ik koe it net litte om even een pear close-ups van de heiderinkelbel te meitsjen,” antwoordde ik.

De mensen die hier al langer meelezen, weten dat ik ervaring heb op dit gebied. Een jaar of twaalf geleden werd ik op vergelijkbare wijze pakweg 50 meter verderop eens op mijn schouders getikt door een tweetal Boa’s bij het fotograferen van de blauwe knoop. Nadat ik mijn fout had erkend, volgde toen een goed gesprek. En daar bleef het bij. Dinsdag ging het niet anders. De man van SBB kende zijn pappenheimers. Aan de manier waarop ik behoedzaam terug stapte naar het pad, had hij al gezien dat ik goed volk was. Aan het eind van het gesprek wenseten we elkaar nog een genoeglijke dag …

SBB blameert zich in De Deelen

Omdat ik in de buurt was, heb ik gistermiddag weer even een tussenstop gemaakt bij De Deelen. Het mooie weer had veel wandelaars naar het mooie natuurgebied getrokken, want de parkeerplaats stond zo goed als vol.

Staatsbosbeheer staat er als beheerder van het gebied bij veel van de bezoekers duidelijk niet best op. Dankzij de aanhoudende “Afsluiting wegens werkzaamheden” van de korte wandelroute is het gebied eigenlijk alleen nog interessant voor mensen die goed ter been zijn. Er werd dan ook flink gemopperd, want ook ouderen die geen kilometers meer kunnen lopen, maken hier graag even een kuiertje. Het is voor veel van de (vaste) bezoekers niet alleen teleurstellend, maar ook bevreemdend dat deze afsluiting nu al meer dan een jaar duurt …

Wie net als ondergetekende minder goed ter been is, is nu aangewezen op het fietspad langs de Hooivaartsloot. Daar kun je door de rietpluimen naar de overkant van het water koekeloeren. Veel meer valt er niet te beleven. Natuurlijk kun je er ook voor kiezen om een stuk(je) over het lange brede pad naar het centrum van De Deelen te lopen. Maar ook daar valt weinig te beleven. Uitzicht naar links en rechts heb je er niet en aan dat pad komt maar geen eind. Na een meter of 50 vond ik het welletjes en heb ik rechtsomkeert gemaakt …

Naar aanleiding van mijn klacht over de afsluiting van het gebied d.d. 5 februari kreeg ik via Twitter van Staatsbosbeheer deze reactie: @JanKaliasAfanja‬ ‪@BoswachterRoel‬ De boswachter geeft aan dat natuurorganisaties helaas geen recreatiebijdragen krijgen voor het herstel van voorzieningen zoals hier in De Deelen. We proberen deze brug te vernieuwen zodra er budget voor is. Iedereen kan daarbij helpen via buitenfonds.nl/brugoverdedeelen. Wie helpt mee?”

Kortom: als ik mijn geliefde korte rondje in De Deelen weer wil kunnen lopen, moet ik zorgen dat er eerst € 20.000 op het kleedje komt voor reparatie of vervanging van een simpele houten voetgangersbrug. Maar Staatsbosbeheer, als jullie geen subsidie hebben voor onderhoud en instandhouding van dit soort minimale recreatievoorzieningen, wat doen jullie dan in godsnaam nog in het gebied??? Zonder die minimale voorzieningen verliest het gebied toch zijn publieke waarde? Als het gebied niet meer toegankelijk hoeft te zijn voor wandelaars en natuurliefhebbers, laat het dan maar lekker aan de natuur over, komt helemaal goed …

Ik baal hier echt gruwelijk van. Stapje voor stapje wordt de toegang tot de natuur voor mensen die wat minder ver kunnen lopen steeds meer beperkt. Dat is hier in de buurt de afgelopen jaren al gebeurt op twee plaatsen bij de Leijen en bij het Weinterper Skar. En intussen is De Deelen dus aan de beurt. Staatsbosbeheer, skamje jimme!

De Deelen: wit en gevaarlijk

Naar aanleiding van mijn logje “De Deelen deels afgesloten” van 12 januari jl. kreeg ik enige tijd geleden een reactie van ‘een andere Jan’. Deze ‘andere Jan’ heeft in juni 2014 eens een prachtige fotoserie beschikbaar gesteld van de “Tall Ship Races Harlingen”

Terwijl ik van Earnewâld onderweg was naar de Ecokathedraal bij Mildam, maakte ‘andere Jan’ een wandeling door De Deelen. Bij de onderstaande foto’s schreef hij: “Het is zelfs voor validen hier en daar gevaarlijk een wandeling door het gebied te maken. De gedeeltelijk losse delen en gaas dat omhoog staat, kan de nodige problemen veroorzaken …”

“Afgelopen jaar zijn enkele brugjes geheel vervangen maar een grote brug/vlonder over een van de petgaten is al ruim een jaar niet te gebruiken.” Het is duidelijk dat de leuning van de brug geheel is verdwenen en aan het eind is een paar meter brug zelfs helemaal verdwenen …

Het onderstaande bruggetje verderop in het gebied is onlangs helemaal vernieuwd, aldus ‘andere Jan’. Het wordt tijd dat ook de andere knelpunten woorden aangepakt, @boswachterRoel of meer algemeen @Staatsbosbeheer … …

En tot slot nog even dit … De risico’s zijn in De Deelen net wat groter dan in de Jan Durkspolder, maar ‘andere Jan’ trof ook hier op die 24e januari de eerste vermetele schaatsers aan…

‘Andere Jan’, bedankt voor je aanvullende informatie en de mooie foto’s van de treurige situatie in De Deelen.

De Deelen deels afgesloten

Een van de tussenstops die ik donderdag tijdens mijn ritje maakte, was bij natuurgebied De Deelen. Dit is een afgegraven veengebied ten noorden van Heerenveen, waar na de turfwinning een gebied met een mengeling van water, riet, moerasbosjes en smalle graslanden overbleef. Al een jaar of 15 maak ik daar regelmatig eens een fotokuiertje …

De laatste tijd is dat er niet echt meer van gekomen, en dat ligt in dit geval meer aan het gebiedsbeheer dan aan mij. “Het gebied is slecht toegankelijk voor mindervaliden,” aldus de website, maar dat wist ik natuurlijk al. Het is een veengebied met natte paden en veel – vaak nogal gladde – bruggetjes. De afgelopen maanden zijn zelfs die natte paden en gladde bruggetjes echter niet meer toegankelijk …

Aan het al wat verweerde plastic is duidelijk te zien dat deze aankondiging er al langer hangt dan gisteren en eergisteren. En daar begin ik zo langzamerhand eerlijk gezegd een beetje van te balen, want er raken op deze manier stukje bij beetje steeds meer mooie wandelgebieden buiten mijn bereik …

Dus … @boswachterRoel of meer algemeen @Staatsbosbeheer … Ik weet dat jullie krap in het geld en de vrijwilligers zitten, maar het wordt wel tijd dat deze werkzaamheden zo langzamerhand eens worden uitgevoerd, lijkt me. Na verloop van tijd is het een kwestie van prioriteitstelling, zodat ik en ander bezoekers  binnenkort misschien weer eens wat meer zien dan die ene zwaan en het groepje eenden die zich bij het eerste bruggetje ophouden …

Bij de Freulevijver

De Freulevijver is een kleine meertje midden in het Oude Bosch tussen Wijnjewoude en Bakkeveen. De oorsprong ervan is niet helemaal duidelijk. De ene theorie zegt dat het om een pingoruïne gaat. Volgens een andere theorie was het  oorspronkelijk een wiel, gevormd door een dijkdoorbraak van het nabij gelegen Koningsdiep …

Het Oude Bosch was ooit een particulier landgoed dat in 1880 werd aangelegd door de adellijke familie Lycklama à Nijeholt. Dat is nu nog terug te zien aan de ooit statige beukenlanen in het gebied. Houtproductie was indertijd een belangrijke inkomstenbron …

Rond 1900 werd het meertje in opdracht van freule Eritia Lycklama à Nijeholt (1845-1902) vergroot en omgevormd tot een vijver. Bij de vijver liet zij een theekoepel en een botenhuis aanleggen, zodat haar gasten zich er konden verpozen. De theekoepel brandde later af en werd vervangen door een prieeltje …

In juni 1935 kreeg de Freulevijver koninklijk bezoek van prinses Juliana en haar vriendin freule de Brauw. Op de website Wijnjewoude.net prijkt nog een aantal foto’s van dat bezoek …

Op de bankjes die in een kring in het prieeltje staan is het nog steeds goed toeven. Vanuit het prieeltje heb je een mooi uitzicht over de vijver, het eilandje en op het juiste moment kun je er genieten van de links en rechts van het prieeltje bloeiende rododendrons …

Nog wel … want het prieeltje is hard aan onderhoud toe. De paal die de koepel ondersteunt is aan de voet zo goed als weggerot. Kortom: er is werk aan de winkel Staatsbosbeheer …

Tot zo ver de Freulevijver.

Fûgeltsjelân

Vandaag – en de komende dagen – neem ik jullie nog weer even mee naar die prachtige omgeving ten westen van Gorredijk waar jullie vorige week al wat foto’s van hebben kunnen zien. Toen stond het logje in het teken van mijn loopfiets en die ene grutto op zijn dampaal. Vandaag laat ik graag het landschap voor zich spreken in een tiental foto’s …

Dit voormalige boerenland is tegenwoordig in eigendom van Staatsbosbeheer. Nu er niet meer vroegtijdig wordt gemaaid, is het gebied een prachtig stuk ‘fûgeltsjelân’ (vogeltjesland) zoals we dat in Fryslân noemen. Een plasdras landschap waar de weidevogels zich prima thuis voelen …

De laatste rietoogst

Naar mate Acnes en MS me meer hinder en pijn bezorgen, moet ik vaker afspraken, uitjes en fotogelegenheden aan me voorbij laten gaan. Zo ook eind vorige week en afgelopen weekend. Het was de bedoeling om samen met mijn fotomaatje Jetske verslag te doen van wat waarschijnlijk de laatste keer is, dat de rietsnijders die ik al een paar jaar volg actief zijn in de Prikkepolder …

In 2016 heb ik onder de titel Help, de rietsnijder verzuipt (1) al uitgebreid verslag gedaan van de door mensenhand veroorzaakte wateroverlast in het rietland van de Prikkepolder (zie bovenstaande foto). Dit jaar was de overlast opnieuw zo groot dat de mannen zich genoodzaakt zagen om een rupsmaaier te huren om het riet eraf te kunnen krijgen. Dat is overigens niet deze rupsmaaier, want die heb ik in december 2011 bij de Leijen aan het werk gezien …

Na een intussen 7 jaren durende strijd tegen de overheid, is er nog steeds geen duidelijkheid over schadevergoeding of compensatie voor de rietsnijders. Wel is intussen duidelijk dat ook dit gebied in navolging van de aangrenzende weilanden onder water gezet zal worden. Gelukkig kon Jetske er wel bij zijn toen het laatste riet hier vorige week werd geoogst. Haar uitgebreide fotoverslag kun je hier vinden: “Rupsmaaier in het rietland”.