Bij Smalle Ee staat nog een mooie oude keuterboerderij. De boer werkt er ook nog met materieel dat afkomstig is uit de jaren 60 en 70, schat ik. Ik zal daar binnen kort nog wel eens wat van laten zien. Op de foto hieronder is de boer aan het wiersen met een oude acrobaat hooihark achter de trekker. Het hooi wordt daarmee in lange rechte rijen bijeen geharkt …
Maar daar wil ik het nu verder niet over hebben. Deze boer houdt lakenvelders, die ik hier ook wel vaker heb getoond. Aan de andere kant van de weg lag op dat moment een aantal lakenvelders genoeglijk in de zon te herkauwen. Daarbij viel me iets op. Een aantal van de runderen had bezoek van een spreeuw, die vlak vóór of op de kop van de koe zat. Ik heb wel eens gezien dat kauwtjes en eksters in het voorjaar op een schaap of een pony gaan zitten om er nesthaar te verzamelen. Het gedrag van deze spreeuwen eind augustus is nieuw voor me …
Ik was zondagmiddag nog maar een paar minuten onderweg, toen me na de passage van het tunneltje onder de A7 een verrassing wachtte. Een paar zwanen in de sloot parallel aan het fietspad waren duidelijk amoureuze avances aan het maken …
Nadat ik een paar foto’s had gemaakt, leken ze weer ieder een andere kant op te zwemmen. En dus vervolgde ik mijn weg ook. Toen ik me een moment later nog eens omdraaide, had hij haar net bestegen, om het zo maar eens te zeggen. Zij dook net weer op, toen ik de onderstaande foto maakte …
Het was een vluggertje, zoals dat we vaker gaat in het dierenrijk. Maar als een innig verliefd koppel lieten ze vervolgens nog wel een mooi naspel zien. En dat op 30 augustus …
Kort nadat we ons los hadden gerukt van de bloemenzee achter de zeedijk, kwamen we aan op onze laatste bestemming van de dag. Omdat de afstand vanaf de eigenlijk parkeerplaats net wat te groot zou zijn, parkeerde Jetske de auto op zo kort mogelijk afstand van de dijk. Ik was benieuwd waar Jetske ons mee wilde verrassen. Hier was ik nog niet eerder over de dijk geklommen, dat wist ik zeker …
Zodra we op de kruin van de dijk stonden, wist ik het. We waren ten oosten van Wierum bij de kliffen van Wierum. Het gaat er niet om echte kliffen zoals we die kennen uit Noord-Frankrijk en Engeland. Nee, de kliffen van Wierum zijn miniaturen daarvan, ze zijn zelfs nog kleiner dan de kliffen langs de Friese IJsselmeerkust.
De structuren in het slib en de rijsdammen laten zich bij laag water het best van dichtbij bekijken. Dat zit er tegenwoordig echter niet meer in. Voor zover ik weet zijn de kwelders sinds dit voorjaar verboden gebied, zowel in het broedseizoen als daarbuiten. Maar gelukkig viel er op afstand vanaf de dijk ook genoeg te zien, zoals een torenvalkje op één van de rijsdammen …
Morgen sluit ik deze serie af met een verrassing op afstand …
Net iets eerder dan gepland verlieten we de doorgaande weg. Maar dat was in dit geval helemaal niet erg, integendeel! We kwamen op een smal landweggetje terecht, dat normaal gesproken waarschijnlijk alleen wordt bereden door landbouwverkeer. Al snel zagen we links van de weg een paar akkers met wel zeer brede bloemenranden …
Dit was zo ongeveer het laatste wat ik hier had verwacht. Dit is normaal gesproken het land waar kool, uien, graan en aardappelen worden verbouwd. Een zee van bloemen strekte zich uit tot de zeedijk in de verte. Het was een lust voor het oog en een verrijking voor de biodiversiteit …
We staan tussen het Dijktempeltje op de zeedijk en de Ozingadobbe, die 500 m verderop op de kwelder ligt. Er staat een informatiepaneel naast het wandelpad dat naar de dobbe voert …
Op dit informatiepaneel wordt het verhaal vertelt van de redding van een grote groep paarden van het Noarderleech. Het buitendijkse gebied overstroomde in de nacht van 31 oktober 2006 tijdens een springvloed. Op dat moment stonden er zo’n honderdvijftig paarden bij de Ozingadobbe. Ze werden volledig ingesloten door het zeewater. Het zeewater stond ruim anderhalve meter diep om de verhoogde ringvormige aarden wal heen … …
Er werd een grote reddingsoperatie op touw gezet, waarbij zelfs het leger met 50 man sterk werd ingezet. Alle pogingen van militairen en andere hulpverleners om de paarden er vandaan te halen strandden echter. Vier jonge vrouwen uit de buurt kregen het op drie november wel voor elkaar. Het water was inmiddels al wat gezakt. De vier amazones reden op hun paarden door het water naar de dobbe toe, waarna de paarden op de dobbe in een langgerekt lint de ‘lokpaarden’ terug volgden naar de zeedijk …
Het drama speelde zich af bij de middelste van drie dobbe, die vanaf dit punt zijn te zien. In de Ozingadobbe is in 2019 naar een ontwerp van Marcel van Luit een indrukwekkend fotokunstwerk geplaatst door de mannen van Staal …
Eigenlijk zou ik behalve naar de Terp fan de Takomst ook nog eens naar het kunstwerk in de Ozingadobbe moeten. En zo blijft mijn lijstje nog steeds groeien. Vandaag vond ik het al mooi dat we hier als toegift nogmaals langs het Tempeltje van Ids kwamen …
De Seedykstertoer die hier achter de zeedijk staat (tegenwoordig het Lage Noorden) heb ik in het verleden al eens mogen beklimmen, dus die konden we die dag overslaan. Toch zou ik hem nog graag eens willen beklimmen, want je hebt er een magistraal uitzicht …
Nadat ik de dag was begonnen als chauffeur van dienst, nam Jetske het stuur over vanaf de pier bij Holwerd. Daar vandaan nam ze ons mee naar de Terp fan de Takomst (de Terp van de Toekomst in goed Nederlands). Dit is een nieuw opgeworpen terp in het buitendijkse land ten noorden van de Friese plaats Blije. Via een dienstweg reden we de dijk op om aan de andere kant weer af te dalen. …
Met de Terp fan de Takomst willen de bewoners van Blije e.o. de verbinding met de Waddenzee herstellen om zo te tonen hoe ze als kustbewoners hebben geleefd met de zee. Eerst op terpen, later door dijkenbouw en landwinning. Door het verleden zijn ze nog steeds verbonden met de toekomst van het kustgebied en het Wad. De terp is dan ook niet aangelegd voor bewoning, maar als belevingsplek …
De terp is buiten het broedseizoen van dichtbij te bereiken door een onverhard pad van 1,2 kilometer vanaf de Zeedijk door de kwelders. Via een fiets- en wandelroute is de terp ook verbonden met de historische terp Hegebeintum. De opgeworpen hoogte is zo’n 80 meter breed en 5,7 meter boven NAP. De terp is te ver weg voor mij om naar toe te lopen, daarom kan ik er hier alleen een ‘platte’ weergave van tonen. Het werd trouwens al wat mooier, toen de zon weer begon te schijnen op het moment dat we even later de zeedijk weer op reden …
De buitenkant van de terp is een cirkelvormige opgang. Vanuit een zuilenrij van houten palen hebben bezoekers uitzicht op het uitgestrekte landschap. De zuilengang wordt bekroond met twee grote houten ringen. In de ringen staan uitingen van bewoners over hun relatie met het wad. De namen van de inwoners van Blije en andere betrokkenen zijn vereeuwigd op paaltjes langs de buitenring …
De terp is opgeworpen met hergebruikt materiaal en klei uit de directe omgeving. De terp speelt een rol in het experimenteren met natuurlijke dynamiek. Doordat Rijkswaterstaat de kwelder ten noorden van de terp heeft afgegraven staat deze regelmatig onder water en vindt opslibbing en vegetatiegroei plaats. De Terp fan de Takomst is niet voor de eeuwigheid gebouwd, maar zal in de toekomst van karakter veranderen door de natuurlijke elementen …
Het is tijd om ons bezoekje aan de pier van Holwerd af te ronden …
Gewoon de blik even langzaam in westelijke richting langs de kustlijn over het slik laten glijden is voldoende. Voel de landschappelijk weidsheid en de stilte die we hier delen met drie tureluurs …
Afanja's Weblog 