Aan de andere kant

Het was laag water toen Jetske en ik vorige week vrijdag rond het middaguur arriveerden bij Paesens-Moddergat in het uiterste noordoosten van Fryslân

Dat stelde ons in de gelegenheid om de oude palenrij die zich bij Moddergat uitstrekt in de Waddenzee nu eens van de andere kant te bekijken. Bij vloed wil je dat wel uit je hoofd laten. Dat het desondanks nog niet van een leien dakje ging, laat Jetske vandaag mooi zien met de serie “Op het Wad bij Paesens-Moddergat” op haar weblog …

Een oude palenrij

Mocht je op een mooie dag nog eens op zoek zijn naar rust en ruimte, dan kan ik je een bezoekje aan Paesens-Moddergat in het uiterste noordoosten van Fryslân van harte aanbevelen. De afgelopen 15 jaar heb ik er menig uurtje doorgebracht, en daarbij ben ik in fotografisch opzicht nooit teleurgesteld door het landschap …

Het meest fascinerende onderdeel van dat prachtige landschap is misschien nog wel de oude, langzaam wegkwijnende palenrij. Deze dubbele palenrij is een restant van de landaanwinningswerken die hier vanaf halverwege de jaren dertig tot de zeventiger jaren van de vorige eeuw hebben plaatsgevonden. Voor de geïnteresseerde fotograaf bevat die steeds verder afbrokkelende palenrij elke keer weer fraaie presentjes …

Weerbeeld 2018: warm en droog

Om maar meteen met de deur in huis te vallen: 2018 was het vijfde bijzonder warme jaar op rij. In onze tuin ben ik uitgekomen op een gemiddelde temperatuur van 11,2 °C, dat is ruim twee graden boven het langjarig gemiddelde van 9,1 °C in de periode 1971-2000. Met uitzondering van februari, maart en november waren alle maanden minstens een graad warmer dan normaal …

Kouder dan normaal was het alleen in februari en maart. In de laatste dagen van februari en de eerste dagen van maart kwamen we plotseling even echt in de greep van Koning Winter. Op 28 februari maakte ik met Jetske en rit door het noordoosten van Fryslân. Dik ingepakt stonden we op de pier van Holwerd naar het drijfijs op het Wad te kijken. Op de terugweg hebben we een tussenstop gemaakt bij de Ryptsjerksterpolder om nog even wat schaatsers te fotograferen bij de Ypey-molen. Meer details over de winter van 2017-2018 in onze regio kun je in dit logje vinden: ‘De late winter van 2018‘ …

Vanaf april was het gedaan met de kou in 2018. De eerste grafiek in dit logje laat duidelijk zien dat alle maanden vanaf dat moment duidelijk een stuk warmer verliepen dan normaal. Voor mij had het allemaal wel een tikje minder gemogen, want MS en warmte zijn bepaald geen vrienden. Maar goed, daarin was ik niet de enige. Ook voor Oskar was het met zijn dikke haardos vaak veel te warm. Maar dat was nog slechts klein leed. Het was zo warm en droog dat de koeien na verloop van tijd (overdag) verplicht op stal moesten, omdat het gras wekenlang niet groeide. Veehouders en akkerbouwers werden geconfronteerd met beregeningsverboden. Voor de toeristische sector en voor LF-2018 was het een fantastisch jaar …

2018 was niet alleen warm, het was dus ook uitzonderlijk droog. In vijf maanden regende het meer dan normaal, gedurende de rest van het jaar was het veel te droog. Normaal valt er in onze regio jaarlijks ca. 770 mm neerslag, in 2018 viel er echter niet meer dan 560 mm. Meer details over de zomer van 2018 kun je vinden in het logje ‘De zomerse weercijfers van 2018’

December was weliswaar nat en 2019 is niet uitzonderlijk droog uit de startblokken gekomen, maar voordat het in 2018 opgelopen neerslagtekort is weggewerkt, zal het wekenlang achtereen moeten regenen. Omdat buienluchten in fotografisch opzicht interessanter zijn dan strakblauwe luchten, heb ik nog even wat wolkenfoto’s uit mijn archief van 2018 opgediept. Ik heb er echt om moeten zoeken dit jaar …

IJsdagen, vorstdagen, warme, zomerse en tropische dagen, we hebben ze allemaal gehad in 2018. De koude dagen zijn snel opgeteld, want dat waren er aanzienlijk minder dan normaal. Het aantal warme, zomerse en tropische dagen was in 2018 ruim verdubbeld ten opzichte van de periode 1971-2000 …

Volgens het KNMI was 2018 met een gemiddelde temperatuur van 11,3 °C na 2014 (11,7 °C) landelijk het warmste jaar ooit gemeten. In ons tuintje werd 2018 met een gemiddelde temperatuur van 11,2 °C het warmste jaar, want de gemiddelde temperatuur lag een tiende graad hoger dan in 2014 …

Wil je meer weten over het weer elders in ons land, dan kan kun je daarvoor terecht in het jaarovericht van het KNMI: ‘Jaar 2018 – Extreem warm, extreem zonnig en zeer droog‘. Zonder de pretentie te hebben 100% correct te zijn (mijn weesretation is tenslotte niet geijkt) sluit dit ik overzicht af met één van mijn favoriete weerfoto’s van 2018, één van de vele lichte sneeuwbuien die op 27 februari over het noorden van Fryslân en het Wad trokken …

De late winter van 2018

Nadat hij eerst maar niet leek te willen beginnen, lijkt er intussen maar geen eind aan de winter van 2017-2018 te willen komen. Eigenlijk kunnen we het maar beter hebben over de late winter van 2018, want in december en januari stelde de winter niks voor. Het enige wat in die periode even aan winter deed denken, was een dun laagje sneeuw op 11 december. En dat terwijl het dit weekend met een harde oostenwind en lichte tot matige vorst opnieuw bar koud was …

December was een graad warmer en januari was zelfs ruim 2 ºC warmer dan het langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000. Op 24 januari werd het zelfs 12,5 ºC in ons tuintje, veel gekker moet het toch niet worden. Echt winterweer werd het pas in februari. Vooral in de laatste week van de maand was het met ’s nachts lichte tot matige vorst en zelfs een tweetal echte ijsdagen bitter koud. Daarmee kwam de gemiddelde temperatuur voor de winter van 2017-2018 uiteindelijk uit op 3,3 ºC …

Nog even wat koude cijfertjes op een rij. Ik heb in ons tuintje 28 vorstdagen kunnen noteren, tegen 40 gemiddeld over de periode 1971-2000. Om nog eens duidelijk te maken wanneer het deze winter koud werd: 22 van die vorstdagen vielen in februari. Matige vorst heb ik maar 4 keer kunnen noteren, tegen 14 normaal over de eerder genoemde periode. Hoewel het er enkele nachten dichtbij kwam, zat strenge vorst er ook deze winter weer niet in …

De verdeling van de neerslag liep gedurende de winter parallel aan de temperatuur. December en januari waren niet alleen erg zacht, maar ook uiterst somber en nat. In de koude februari viel minder dan de helft van de normale hoeveelheid neerslag …

De kou liet zich op 28 februari het best zien en voelen op het Wad. Bij een harde oostelijke wind en enkele graden vorst, die al snel voor een gevoelstemperatuur van ca. -17 ºC zorgden, dreven er grote ijsvelden over de Waddenzee. In de verte stak het met sneeuw bedekte Ameland ongewoon wit tegen zee en lucht af …

Wat betreft de hoeveelheid neerslag nestelt deze winter zich met 200 mm tussen het langjarig gemiddelde over 2003-2018 (219 mm) en dat over de periode van 1971-2000 (185 mm) …

Hoewel de opvallend koude winterse uitsmijter van februari en maart zich misschien nog wel een tijdje in ons geheugen zal nestelen, zal de winter als geheel wel snel worden vergeten. Met een gemiddelde van 3,3 ºC was het niet de warmste winter van de laatste tien jaar, en dat is tegenwoordig al heel wat. Maar uiteindelijk was deze winter dan toch weer 0,7 ºC warmer dan het gemiddelde van de winters in de periode 1971-2000 …

De laatste dagen van februari en de eerste 3 dagen van maart gaven voor de winterliefhebbers nog wat sjeu aan deze editie van de winter. Op 24 februari lag de Bonke bij Leeuwarden nog helemaal open, maar een week later bonden honderden schaatsers daar de smalle ijzers onder om even een tochtje naar Aldtsjerk te maken. Helaas is het bij die ene dag gebleven, omdat koning Winter zich daarna weer terugtrok …

Als de Bonke en vele andere wateren eind februari-begin maart ondanks het spelbederf van zonnestraling en windkracht, in een week tijd dicht kunnen vriezen, dan biedt dat ondanks alle pessimistische scenario’s in mijn ogen toch nog hoop voor toekomstige schaatstochten. Als die klassieke winterse luchtdrukverdeling met een krachtig hogedrukgebied boven Scandinavië en een lagedrukgebied boven Zuid-Europa nu eens in de eerste helft van januari op de weerkaarten verschijnt – wanneer de aanzienlijk zon minder kracht heeft – dan moet er meer moois mogelijk zijn …

Aan de provincie en aan het waterschap heeft het in elk geval niet gelegen. Zodra er zicht was op de serieus winterse ontwikkelingen, kondigde de provincie al een vaarverbod af voor een groot deel van Friese wateren, voordat er nog maar een centimeter ijs lag. Het waterschap zorgde ervoor om vroegtijdig het gewenste peil te bereiken, zodat daarna z.s.m. alle gemalen stilgelegd konden worden. Dit alles om een maximale ijsgroei mogelijk te maken. Wat mij betreft hulde voor provincie en waterschap derhalve, want elke mogelijk kans op natuurijs moet ten volle worden benut.

Ronkende motoren in ’t vooronder

Ruim voordat we aanmeerden in de Harlinger haven werden bestuurders en passagiers opgeroepen om naar hun voertuigen te gaan. Terug bij de auto op het bovenste autodek had ik nog wel even tijd om wat om me heen te kijken, want de auto’s op het benedendek moesten het schip toch eerst verlaten voordat wij eraf konden. Omdat ik vanuit ‘het vooronder’ het geluid van ronkende motoren hoorde, besloot ik daar eens even een kijkje te nemen …

Bij het zien van de geopende boegdeur moest ik onwillekeurig even denken aan de ramp met de ‘Herald of Free Enterprise’ in maart 1987 bij Zeebrugge. Vanaf voorzijde van het bovenste autodek had ik een mooi zicht op wat wel het motorhome van de Ms Friesland wordt genoemd. Daar, helemaal vooraan in het schip stond een grote groep motorrijders met ronkende motoren te wachten tot ze het schip konden verlaten. Waarschijnlijk kwam de motorclub ‘Los fan ’t wiif’ terug van hun jaarvergadering op Terschelling of zo …

Omdat dit beeld niet zonder geluid kan, heb ik er tot slot nog maar even een videootje van gemaakt. En zo komt er na 30 logjes een ronkend eind aan dit intussen ruim twee maanden durende (beeld)verslag van deze heerlijke vakantie die in feite maar een week duurde. Omdat we uitgerekend in die week zo ongeveer het mooiste weer van dit jaar hebben gehad, en omdat ik juist in die week vrijwel geen last van mijn plaaggeest Acnes heb gehad, is het een vakantie geworden die ik niet snel zal vergeten …

Land in zicht

Te midden van een armada van zeilboten en een enkele kruiser komen we steeds dichter bij het vasteland van het vertrouwde Heitelân …

‘De Koegelwieck’, één van de twee snelle catamaran veerboten van Rederij Doeksen, komt ons in vliegende vaart tegemoet om weer een nieuwe lading passagiers af te leveren op Vlieland …

Voorbij de zeilboten tekenen de contouren van het industrieterrein van Harlingen zich steeds duidelijker af tegen de steeds dichter opeen gepakte wolken boven het vasteland …

Korte tijd later worden we voorbij gesneld door ‘de Tiger’, de tweede catamaran veerboot van Rederij Doeksen, die de sneldienst tussen Terschelling en Harlingen v.v. onderhoudt …

Tot slot nog wat foto’s van de recht toe recht aan bebouwing op het industrieterrein van Harlingen …

En als dan de skyline van Harlingen voor ons ligt en de haven in zicht komt, naderen we echt het einde van de vakantie. In het laatste logje van deze lange serie kijken we nog even naar het ronkende motorhome in het vooronder van de Ms Friesland …

Zeehonden op de zandbanken

Zoals ik gisteren al schreef, maakt de Ms Friesland tijdens de tocht van Terschelling naar Harlingen voortdurend grote bochten om niet vast te lopen op één van de vele zandbanken die de Waddenzee rijk is. Op de onderstaande foto zien we een zeilboot tussen de Ms Friesland en een zandbank door varen …

Korte tijd later leken we ons plotseling in een abstract landschap te bevinden …

En dan duiken in dat wat vervreemdende abstracte landschap ook nog eens vreemde wezens op …

Zeehonden badend in de zon op enkele van de vele zandbanken in de Waddenzee …

En zo werkte het licht lekker mee om tegen het eind van de vakantie nog een paar fijne foto’s te kunnen maken …