‘Vogels kun je niet melken.’
Om die zin draait het in de anderhalf uur durende documentairefilm over boer Bote de Boer, zijn gezin en de weidevogels. Het is een zin die blijft hangen. Misschien juist omdat hij zo nuchter klinkt, bijna achteloos – en ondertussen alles zegt.
Bote leeft voor de vogels die broeden op zijn land. Dat voel je in alles. Met hart en ziel zet hij zich in voor hun behoud, ook als dat zichtbaar ten koste gaat van het rendement van zijn melkveebedrijf. Natuur- en vogelliefhebbers lopen met hem weg. Ik begrijp dat wel …
In 2000 kochten Bote en zijn vrouw Astrid een melkveebedrijf net buiten Tjerkwerd. Op zo’n vijftig hectare land houden ze ongeveer negentig koeien. Toen Bote de weidevogels langzaam zag verdwijnen, besloot hij het anders te doen. Twintig hectare werd ingericht als agrarische natuur, met oude greppels, een hoger waterpeil, kruidenrijk grasland en een latere maaidatum …
Maar binnen zijn eigen gezin wringt het. Zijn zoon, die het bedrijf moet overnemen, ziet dat ‘vogeltjesland’ liever verdwijnen. ‘Domme ideeën,’ zegt hij. ‘Wat?’ vraagt zijn vader. ‘Alles.’ Het hele levenswerk van Bote samengevat in één hard woord. Bote zegt niets meer. Hij staat in zijn oranje-rode overall voor het raam en wrijft met zijn grote handen over zijn kale hoofd. Een klein gebaar, maar het komt binnen.
Ik moest onwillekeurig denken: dit is niet alleen het verhaal van één boer en zijn zoon. Dit is, in het klein, het verhaal van de Nederlandse landbouw van de afgelopen decennia …
En met resultaat. Het land langs de weg tussen Bolsward en Workum groeide uit tot wat inmiddels bekendstaat als ‘Bote’s Paradijs’. Jaarlijks broeden er zo’n tachtig tot negentig paartjes grutto’s. Dat zijn aantallen waar je stil van wordt, zeker als je weet hoe schaars ze op veel andere plekken zijn geworden. In 2023 kregen Bote en Astrid voor hun inzet de Gouden Grutto van Vogelbescherming Nederland …
Maar uiteindelijk gaat het niet alleen om vogels. Wanneer Bote bij de bank aanklopt voor financiering van een nieuwe stal, blijkt hoe weinig zijn inspanningen in dat systeem waard zijn. De weidevogels tellen niet mee; het gaat om cijfers, om rendement. De aanvraag wordt afgewezen.
Daar zit Bote dan, gevangen tussen twee werelden. Aan de ene kant zijn liefde voor de weidevogels, aan de andere kant zijn gezin en de toekomst van het bedrijf. Zijn zonen willen verder boeren, maar wel op een manier die wél geld oplevert. Met strak grasland, efficiëntie en zonder weidevogels …
Over hun leven en keuzes werd de docufilm ‘Vogels kun je niet melken‘ gemaakt. Na de bioscooprelease in 2024 was hij ook te zien bij 2Doc en hij staat nog altijd op NPO Start. Het is niet alleen inhoudelijk een interessante film, hij is ook erg mooi gemaakt.
Bote zit in een spagaat. Hij houdt van zijn weidevogels maar uiteraard ook van zijn gezin. Hij wil ook zijn zonen de kans bieden om te kunnen boeren. Wat mij betreft echt het kijken waard: ‘Vogels kun je niet melken’.
Het blijft me bezighouden. Je kunt vogels niet melken. Maar wat is het ons waard dat ze er nog zijn?
Grutto’s zijn prachtige vogels ik zag ze ooit op Texel. De film kon ik niet openen 3 keer geprobeerd. Er verscheen telkens probeer het opnieuw. Zal morgen eens opnieuw proberen
De grutto is niet voor niets onze nationale vogel. Dat jij de film niet kunt bekijken, heeft waarschijnlijk te maken met het feit dat je niet in Nederland zit. Wij kunnen helaas ook niet alles van de Belgisch tv bekijken.
Ik ga morgen eerst die film kijken… dat is me nu te laat.
Groot gelijk!
Ik erger me dan ook wezenloos aan die bankreclames, waarin ze zich voordoen alsof ze er zijn om jou en de wereld verder te helpen, in plaats van de werkelijkheid…
De banken denken op de eerst plaats aan zichzelf en aan aandeelhouders.
Wat is dit hard voor Bote. Ja de wereld en zeker de Rabobank kan keihard zijn. Toen mijn man zijn bedrijf beeindigde hebben we per direct een andere bank genomen, nooit geen Rabobank meer, die mentaliteit stond ons niet aan.
Dat kan ik me goed voorstellen. Deze documentaire laat mooi zien hoe de Rabobank in de materie staat. Zo lang dat niet verandert, blijft het systeem doordenderen, vrees ik.
Ik ben zo blij dat je mij tipte over deze documentaire en we daar zijn geweest. Dit is ook een mooi bericht.
Wat mij met name triggerde was de mening en de invloed van de jongere generatie. Je hebt als ouders iets opgebouwd en dan moet je verantwoording afleggen aan je opvolger. Het zal wellicht een ‘normaal’ verschijnsel zijn bij de overname van ouders naar kinderen, maar het is voor mij wel een dingetje.
Het leerde mij wel om nu keuzes te maken en te genieten en niet teveel rekening houden met de kinderen.
De jonge grutto’s zijn vandaag wel in het nieuws.
Na het zien van de documentaire vond ik het een waardevolle aanvulling om die plek even te kunnen bekijken. De jongere generatie heeft vaak andere idealen en belangen dan onze generatie, zo lijkt het. Maar het is voor een jonge boer ook niet makkelijk om tegen het systeem op te boksen. Denk daarbij b.v. aan de Rabobank.
Het lezen van deze log en het verhaal komen zo binnen. Ik voel de verscheurdheid van die boer. Vreselijk.
Ja, dit is een verdrietig stemmend verhaal.
that is sad.
Yes, it’s sad and hard for the farmer.
Wat erg voor Bote… Ik ga deze film zeker kijken.
Megastallen en grootschalige fokbedrijven zijn me een gruwel. Des te jammerder dat zijn zonen die weg willen inslaan. Waarom kiezen ze niet voor een nieuwe markt, zoals vegetarische balletjes en worstjes? Dat past veel beter bij de visie van hun vader én spaart het prachtige natuurgebied met zijn vele vogels. Dat het net zijn zoon is die er zo tegen ingaat, vind ik ook een apart gegeven. Hij zou fier op zijn vader moeten zijn.
We hebben meer Bote’s nodig voor een gezond platteland. Maar tot op zekere hoogte begrijp ik de zonen wel. Hun opleiding is gericht op verbetering van de omstandigheden voor de koeien en de boer om tot een hogere productie te komen. Het is vooral de Rabobank die meer kapot maakt dan ons lief is, want die wil alleen dan geld beschikbaar stellen voor een boer om te investeren. Ik hoop dat de jonge boer er nog anders tegenaan gaat kijken als de nieuwe stal er is. It ferstân komt mei de jierren, zeggen we vaak,
Heel triestige situatie. Het moet geld opbrengen ook al moeten die vogels verdwijnen.
Ja, de Rabobank wil kennelijk nog steeds alleen op pure productie geld beschikbaar stellen.
Mooi verhaal met mooie foto’s. Groeten uit een frisjes en regenachtig Ooststellingwerf
Dankjewel Andries, het is hier in Drachten ook nog niet warmer dan 12,2°C. Als het een beetje meezit, kan het kwik halverwege volgende week de 20 graden weer even aantikken. Ik kijk er alvast naar uit.
Ik ook Jan, een stuk fijner dan dit.
Is vast een mooie docu.
Doodjammer voor boer Bote en andere vogelliefhebbers en vooral voor de vogels.
Misschien gaat men alsnog met de tijd mee, er wordt meer op de natuur gelet de laatste jaren.
Voorlopig tellen vogels niet mee voor de Rabobank.
Alles moet opbrengen…. Jammer toch dat de boer zijn idealen moet opgeven. Een grutto is een prachtig dier!
De Rabobank maakt meer kapot dan je lief is.
Tja…alles draait om winst en opbrengst tegenwoordig… jammer.
Rabobank maakt meer kapot dan je lief is.
Wat triest dat dit initiatief niet op waarde wordt geschat. Ik begrijp dat het ecologische en economische flink botst daar.
Ja, de Rabobank maakt meer kapot dan je lief is.
Een mooi en interessant blog Jan, die Grutto valt wel op hè?
Dankjewel, Edward, daar kijk je niet snel overheen.
Mooie foto’s van die Grutto Jan !
Dankjewel, fijne dag verder.