Raar in de war

Veel sneeuw hebben we hier tot dusver niet gehad, met een centimeter of 2-3 houdt het wel op. Maar alles en iedereen raakt tegenwoordig zo raar in de war van een beetje sneeuw. Gisteren de hele dag code oranje voor gans het land, en zojuist heeft het KNMI zelfs code rood afgegeven voor het midden en zuiden van ons land … man man man …

Zou de hazelaar hier nou ook echt van in de war raken?  Er hangen momenteel nogal wat met sneeuw behangen bladeren in de boom, en ook aan de katjes die zich alweer verheugen op het voorjaar kleeft nogal wat sneeuw … Hij zal toch volgend jaar wel weer gewoon gaan bloeien en van die lekker nootjes produceren …? Ik denk het toch wel …

Nee, de natuur redt zich wel, die wordt niet warm of koud van een beetje sneeuw. Waar ik het echt sneu voor vind, dat is de buurvrouw … Sinds een week of wat heeft ze zonnepanelen op het dak, die zullen toch niet veel opleveren met dit weer. Sneu hoor …, raar in de war …

Flits … weer ’n wintertje

Ik had gisterochtend natuurlijk best vroeg op kunnen staan in de hoop dat ik ergens wat mooie sneeuwfoto’s zou kunnen maken … Maar op basis van de weerkaarten had ik er geen vertrouwen in dat er zaterdagochtend sprake zou zijn van een mooie laag verse sneeuw en fotogenieke omstandigheden. Daarom ben ik lekker blijven liggen.

Toen ik rond half tien op geheel natuurlijke wijze was ontwaakt, had ik onder een loodgrijze hemel aan twee foto’s in de tuin genoeg om later in elk geval aan te kunnen tonen dat er wat sneeuw lag die dag …

Je moet er snel bij zijn om bewijsmateriaal vast te leggen met die flitswintertjes van tegenwoordig, want voordat je het weet is de situatie weer volstrekt anders. De fraaie ijspatronen die vrijdag de vijver sierden, waren gisterochtend alweer verworden tot een papperige massa. En van de sneeuw van gisteren is intussen ook al geen spoor meer te bekennen. Op naar het volgende flitswintertje over een week of zo maar weer …

De zachte winter van 2015-2016

Nu ik eenmaal bezig ben met een inhaalslag om mijn weercijfertjes wat te ordenen, ga ik meteen maar even door met de afgelopen winter, die eigenlijk die naam nauwelijks waard is. Met in De Bilt een gemiddelde temperatuur van 6,3 °C en in ons tuintje een gemiddelde temperatuur van 5,3 °C was de winter van 2015-2016 de op één na zachtste sinds het begin van de regelmatige temperatuurmetingen in 1706. Alleen de winter van 2006-2007 was nog een fractie zachter. Maar laten we eerst eens kijken naar de neerslagcijfers …





De winter begon met een droge decembermaand, waarin er in ons tuintje slechts 49 mm neerslag viel tegen normaal ca. 74 mm. Januari was met 82 mm aan de natte kant en februari was met 70 mm tegen normaal ca. 44 mm ronduit een natte maand te noemen …





In totaal viel er in de drie wintermaanden in ons tuintje 201 mm neerslag. Dat is aanzienlijk meer dan het langjarig gemiddelde van 185 mm over de periode 1971-2000, maar kijken we naar de afgelopen 14 jaar, dan ligt het toch onder het gemiddelde van 224 mm. Duidelijk is dat de winters sinds de eeuwwisseling gemiddeld natter verlopen dan in mijn jeugdjaren …





De neerslag viel bij ons niet alleen in de vorm van regen. Tijdens de koudere periode die we hier in het noordoosten van het land hadden, viel de neerslag geregeld in de vorm van sneeuw en/of ijzel. Vanaf 15 januari lag er in het uiterste noordoosten van het land een sneeuwdek van ca. 10 cm, dat pas na het verdrijven van de kou op 22 januari weer verdween …





Dat brengt ons meteen bij de temperaturen. Na een uiterst zachte december, waarin de gemiddelde temperatuur in ons tuintje uitkwam op 8,8 °C, en waarin ik geen enkel graadje vorst heb kunnen noteren, draaide de wind vanaf 3 januari naar oostelijke richtingen en werd koudere lucht aangevoerd. Hoger in de atmosfeer werd echter nog wel zachte lucht aangevoerd en dit leidde in onze omgeving op grote schaal tot ijzel. Drie dagen achtereen konden we hier in het noorden geen kant op, omdat er een dikke laag ijs op straten en stoepen lag. Het KNMI gaf meerdere dagen achtereen een weeralarm af (code rood). Op 19 en 20 januari kon er op ondergelopen land zelfs even worden geschaatst …





Eind januari werd het opnieuw zeer zacht. Uiteindelijk kwam temperatuur in ons tuintje in januari uit op 3,4 °C tegen een langjarig gemiddelde van 2,2 °C over de periode 1971-2000. Gisteren heb ik hier al laten zien, dat zachte en wat koudere tijdvakken elkaar in februari afwisselden, maar februari in haar geheel was opnieuw een zachte maand met in ons tuintje een gemiddelde temperatuur van 3,9 °C tegen 2,3 °C normaal …





In de afgelopen winter heb ik in ons tuintje 25 dagen met enige vorst kunnen noteren. 21 keer bleef het beperkt tot lichte vorst (wanneer het 0,1 tot 5,0 graden vriest) en slechts vier maal kwam het tot matige vorst (-5.1/-10,0 graden). Meer dan 3 ijsdagen (dagen waarop het de hele dag blijft vriezen) heb ik deze winter niet kunnen noteren, in de periode 1971-2000 waren dat er gemiddeld 12 per jaar …





Kortom: het was wat mij betreft opnieuw een winter om maar snel te vergeten. Maar voorlopig gaat hij de boeken in als de op één na zachtste winter sinds het begin van de regelmatige temperatuurmetingen in 1706. Met een gemiddelde temperatuur van 5,3 °C in ons tuintje, was de winter hier ruim tweemaal zo warm als de gemiddelde temperatuur van 2,6 °C van de winters in de jaren 1971-2000.

Weerbeeld januari 2016

Voor de verandering begin ik het maandelijkse weeroverzicht eens met de neerslag, want het weerbeeld van januari werd hier in het noorden voor een belangrijk deel bepaald door neerslag. Het begon op 4 januari met een laagje sneeuw dat voor een mooi winters sfeertje in de tuin zorgde …
(De kleine foto’s in dit logje kunnen worden vergroot door erop te klikken)





In totaal viel er in januari 82 mm neerslag in ons tuintje. Dat was weliswaar zo’n 15 mm meer dan normaal over de periode 1971-2000, maar kijkend naar het gemiddelde van 102 mm over het land, mogen we hier toch weer niet klagen. In het zuidwesten viel volgens het KNMI plaatselijk zelfs ruim 160 mm neerslag. Kijkend naar de bovenstaande foto’s zou je kunnen denken dat januari weer eens een echte sneeuwmaand was, maar schijn bedriegt. Feitelijk viel er alleen op 4 en 19 januari een paar cm sneeuw, gedurende de rest van de maand viel de neerslag weer gewoon in de vorm van regen …





Op 4 januari daalde de temperatuur in de vroege ochtend tot onder het vriespunt. Omdat daarbij af en toe regende, ontstond een spiegelgladde ijslaag die zeer hinderlijk was voor het verkeer. Het KNMI kondigde Code Rood af en adviseerde om niet de weg op te gaan als het niet beslist nodig was. Het openbaar vervoer reed in de noordelijke provincies mondjesmaat of helemaal niet, en de meeste scholen gingen drie dagen dicht. Een vergelijkbare hardnekkige ijzelsituatie hadden we hier sinds begin maart 1987 niet meer gehad. Voor het verkeer was het lastig, maar voor de fotograaf bood het weer een buitenkansje om wat ijzige kleinoodjes vast te leggen …




Januari begon zoals december was geëindigd: zacht. Op Nieuwjaarsdag liep de temperatuur op tot 10 ºC, maar vanaf 2 januari daalde temperatuur in rap tempo naar echt winterse waarden. Van 4 tot 7 januari lag de vorstgrens vrijwel stil boven ons land. In het zuiden was het 7-10 graden boven nul, in het noorden vroor het licht. Voor het eerst sinds 11 maart 2013 bleef de temperatuur op 5 januari in een groot deel van de provincie weer eens onder nul: een echte ijsdag …





In totaal heb ik drie ijsdagen kunnen noteren. Dat hadden er 4 kunnen zijn, ware het niet dat de temperatuur op 4 januari pas ’s nachts even na vieren onder nul daalde. Omdat de temperatuur in de eerste 4 uren in van nacht van 4 januari net boven het vriespunt was, mag de 4e januari formeel geen echte ijsdag worden genoemd. Maar ach, wat maakt het uit, we hadden in de eerste week van het jaar al meer ijsdagen gehad dan in heel 2015 …





Vanaf 8 januari was de ergste kou eerst weer even uit de lucht, waarna van 17 tot 23 januari opnieuw een koudere periode volgde. Tweemaal was er zelfs even sprake van matige vorst (temperatuur tussen -5,1 en -10,0 °C). Omdat de maximumtemperatuur op die dagen ook maar nauwelijks boven het vriespunt kwam, kon er op twee dagen hier en daar zelfs voorzichtig worden geschaatst op ondergelopen land …





Vanaf 23 januari was het weer gedaan met het winterweer. De temperatuur liep op 25 januari zelfs op tot ruim 13 ºC, en we kwamen weer in de greep van een zuidwestelijke stroming met regen en veelal een harde tot stormachtige wind. De gemiddelde temperatuur over januari kwam in ons tuintje uiteindelijk uit op 3,4 ºC, ruim 1 graad boven het normale gemiddelde over de periode 1971-2000 …




De Peelrug in een wit decor

“Op de laatste open eindjes en op de vraag waarom die de boomstronken in de berm van de tunnel liggen, hoop ik volgend jaar nog eens terug te komen,” schreef ik op 29 december 2015 ter afsluiting van mijn serie over de aanleg van de Peelrugtunnel. Ik kwam er alweer veel eerder dan ik toen in gedachten had …





Het kon vorige week natuurlijk niet uitblijven … Ik moest en zou even een ritje over de Peelrug maken om toch zeker even wat foto’s te maken van de Peelrugtunnel in een wit decor. Het eerste object dat ik vorige week dinsdag in het besneeuwde Friese land opzocht was dan ook die tunnel …





Twee dingen vielen meteen op: op het noordelijke talud had de zon al kans gezien om alle sneeuw te doen verdwijnen, en de boomstronken in de zuidelijke berm van de tunnel vielen nu nog meer op dan ze in december al deden …





Intussen heb ik van Anne Meijer (Assistent Projectmanager N381 Drachten – Drentse grens) een mailtje ontvangen over deze boomstronken. Anne schrijft hierover: “Er is in de tunnel Peelrug een zogenaamde stobbenstrook aangelegd. Via deze stobben kunnen kleine (zoog)dieren en reptielen de nieuwe N381 ook ongelijkvloers kruisen. Deze kleine (zoog)dieren en reptielen kunnen onder beschutting/dekking op deze wijze door de tunnel lopen/kruipen …





Dat maakt maar weer eens duidelijk dat er bij de aanleg van de vernieuwde N381 niet alleen is gedacht aan de veiligheid voor de mens. Naast de kunstwerken voor de automobilist, fietser, ruiter en wandelaar, zijn er ook diverse ecologische voorzieningen getroffen voor klein en groot wild …




Besneeuwd maïsland

“Hoooo … die heb ik nog niet in mijn wintercollectie van 2016,” zei ik tegen Jetske, terwijl we vorige week woensdag over De Kletten tussen Opeinde en Drachten langs een besneeuwd stuk maïsland reden …





Welwillend bracht Jetske de auto tot stilstand, waarna ze me behendig maar behoedzaam achteruit rijdend netjes voor de dam van de maïsakker afzette …





Of er nu sneeuw ligt op zo’n akker of dat de diepe sporen bedekt zijn met een fragiel laagje bomijs, zoals in februari 2013, veel fotogenieker zie je een stuk maïsland in de rest van het jaar niet …





Veel beter had ik het ook weer niet kunnen treffen, want nadat ik een paar foto’s had gemaakt, brak de lucht net lang genoeg open om de hoogspanningsmasten en de bebouwing in de verte even in het zonnetje te zetten …




Bij de bocht van de rivier

Nu we weer in een zuidwestelijke stroming terecht zijn gekomen, is de winter voorlopig weer verdreven. Dat kan mij er echter niet van weerhouden om vandaag en de komende dagen nog wat winterse plaatjes te presenteren, ik heb ze tenslotte niet voor niks gemaakt …





Deze foto’s van het riviertje het Koningsdiep (Alddjip in het Fries), dat zich tussen licht besneeuwde oevers een weg in westelijke richting zoekt, heb ik vorige week dinsdagochtend gemaakt vanaf de nieuwe brug in de N381. Links zie je de bebossing van het Weinterper Skar en rechts de bossen van Olterterp …





Het Koningsdiep is een riviertje dat oorspronkelijk stroomde vanaf de zandgronden ten noorden van Bakkeveen tot de veenweidegebieden bij Nij Beets. De gronden maken deel uit van de Ecologische Hoofdstructuur, het netwerk van natuurgebieden in Nederland. Het herinrichten van dit gebied draagt bij aan de belangrijke verbinding tussen het natuurgebied het Weinterper Skar en de bossen rondom Olterterp.