De late winter van 2018

Nadat hij eerst maar niet leek te willen beginnen, lijkt er intussen maar geen eind aan de winter van 2017-2018 te willen komen. Eigenlijk kunnen we het maar beter hebben over de late winter van 2018, want in december en januari stelde de winter niks voor. Het enige wat in die periode even aan winter deed denken, was een dun laagje sneeuw op 11 december. En dat terwijl het dit weekend met een harde oostenwind en lichte tot matige vorst opnieuw bar koud was …

December was een graad warmer en januari was zelfs ruim 2 ºC warmer dan het langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000. Op 24 januari werd het zelfs 12,5 ºC in ons tuintje, veel gekker moet het toch niet worden. Echt winterweer werd het pas in februari. Vooral in de laatste week van de maand was het met ’s nachts lichte tot matige vorst en zelfs een tweetal echte ijsdagen bitter koud. Daarmee kwam de gemiddelde temperatuur voor de winter van 2017-2018 uiteindelijk uit op 3,3 ºC …

Nog even wat koude cijfertjes op een rij. Ik heb in ons tuintje 28 vorstdagen kunnen noteren, tegen 40 gemiddeld over de periode 1971-2000. Om nog eens duidelijk te maken wanneer het deze winter koud werd: 22 van die vorstdagen vielen in februari. Matige vorst heb ik maar 4 keer kunnen noteren, tegen 14 normaal over de eerder genoemde periode. Hoewel het er enkele nachten dichtbij kwam, zat strenge vorst er ook deze winter weer niet in …

De verdeling van de neerslag liep gedurende de winter parallel aan de temperatuur. December en januari waren niet alleen erg zacht, maar ook uiterst somber en nat. In de koude februari viel minder dan de helft van de normale hoeveelheid neerslag …

De kou liet zich op 28 februari het best zien en voelen op het Wad. Bij een harde oostelijke wind en enkele graden vorst, die al snel voor een gevoelstemperatuur van ca. -17 ºC zorgden, dreven er grote ijsvelden over de Waddenzee. In de verte stak het met sneeuw bedekte Ameland ongewoon wit tegen zee en lucht af …

Wat betreft de hoeveelheid neerslag nestelt deze winter zich met 200 mm tussen het langjarig gemiddelde over 2003-2018 (219 mm) en dat over de periode van 1971-2000 (185 mm) …

Hoewel de opvallend koude winterse uitsmijter van februari en maart zich misschien nog wel een tijdje in ons geheugen zal nestelen, zal de winter als geheel wel snel worden vergeten. Met een gemiddelde van 3,3 ºC was het niet de warmste winter van de laatste tien jaar, en dat is tegenwoordig al heel wat. Maar uiteindelijk was deze winter dan toch weer 0,7 ºC warmer dan het gemiddelde van de winters in de periode 1971-2000 …

De laatste dagen van februari en de eerste 3 dagen van maart gaven voor de winterliefhebbers nog wat sjeu aan deze editie van de winter. Op 24 februari lag de Bonke bij Leeuwarden nog helemaal open, maar een week later bonden honderden schaatsers daar de smalle ijzers onder om even een tochtje naar Aldtsjerk te maken. Helaas is het bij die ene dag gebleven, omdat koning Winter zich daarna weer terugtrok …

Als de Bonke en vele andere wateren eind februari-begin maart ondanks het spelbederf van zonnestraling en windkracht, in een week tijd dicht kunnen vriezen, dan biedt dat ondanks alle pessimistische scenario’s in mijn ogen toch nog hoop voor toekomstige schaatstochten. Als die klassieke winterse luchtdrukverdeling met een krachtig hogedrukgebied boven Scandinavië en een lagedrukgebied boven Zuid-Europa nu eens in de eerste helft van januari op de weerkaarten verschijnt – wanneer de aanzienlijk zon minder kracht heeft – dan moet er meer moois mogelijk zijn …

Aan de provincie en aan het waterschap heeft het in elk geval niet gelegen. Zodra er zicht was op de serieus winterse ontwikkelingen, kondigde de provincie al een vaarverbod af voor een groot deel van Friese wateren, voordat er nog maar een centimeter ijs lag. Het waterschap zorgde ervoor om vroegtijdig het gewenste peil te bereiken, zodat daarna z.s.m. alle gemalen stilgelegd konden worden. Dit alles om een maximale ijsgroei mogelijk te maken. Wat mij betreft hulde voor provincie en waterschap derhalve, want elke mogelijk kans op natuurijs moet ten volle worden benut.

Weerbeeld februari 2018

Februari begon in navolging van december en januari grijs en wisselvallig, maar vanaf de tweede week van de maand kwam daar een eind aan. Voor het eerst deze winter kregen we de zon regelmatig te zien en eindelijk werd het ook weer eens wat kouder. In ons tuintje kwam de gemiddelde temperatuur in februari uit op 1,0 ºC tegen normaal ca. 2,3 ºC over de periode 1971-2000 ….

Plotseling verscheen er weer eens een klassieke wintersituatie op de weerkaarten, waarbij krachtige hogedrukgebieden het weerbeeld bepaalden. Geleidelijk liepen de temperaturen zowel ’s nachts als overdag verder terug. In de laatste week van februari werd met een oostelijke stroming Siberische lucht naar ons land aangevoerd. Tijdens de nachten vroor het op uitgebreide schaal matig – lokaal hier en daar even streng – en op de laatste dagen bleef de temperatuur ook overdag onder het vriespunt steken …

Omdat de zon en de vooral wind aan het begin van de vorstperiode spelbrekers waren voor een snelle ijsgroei,was het vrijwel nergens vertrouwd om op de grotere wateren te schaatsen. Wel kon er op de laatste dagen van februari en de eerste dagen van maart op diverse ijsbanen en op ondergelopen polderland zoals in de Jan Durkspolder en de Ryptsjerksterpolder veilig geschaatst worden. Dit mannetje was in diepe verwondering over zijn eerste kennismaking met ijs. Voor mij is dit toch wel hèt moment van dit wintertje …

Behalve zonnig en koud was februari ook een droge maand. Op de eerste dagen van de maand was het overwegend bewolkt en vielen er wat winterse buien met regen en natte sneeuw. Dat was ook halverwege de maand nog een paar dagen het geval …

Dat ik aan het eind van de maand nog een paar echte sneeuwbuien heb kunnen fotograferen, is te danken aan het feit dat we toen niet thuis waren. In ons tuintje lijkt geen neerslag te zijn gevallen in die laatste dagen van de maand. Als er wel wat sneeuw is gevallen, dan is dat in de regenmeter kapot gevroren voordat het kon worden gemeten. Uiteindelijk heb ik in ons tuintje 19 mm neerslag afgetapt, tegen normaal ca 44 mm over de periode 1971-2000 …

Ik sluit dit koude overzicht af met een foto van de achterzijde van een sneeuwbui …

De terp van Hegebeintum

Onderweg naar de arctisch aandoende Wadden, kwamen Jetske en ik vorige week woensdag langs Hegebeintum. Omdat ik vermoedde dat Jetske nog nooit voet op die terp had gezet, vroeg ik haar om even een parkeerplekje te zoeken …

Met een hoogte van 8.80 m is de terp van Hegebeintum – of wat daar nog van over is – de hoogste terp van ons land. In de periode 1870 en 1928 is de terp net als veel andere terpen grotendeels afgegraven vanwege de vruchtbare grond …

Het was nog een hele klim om boven te komen, maar bij een gevoelstemperatuur van ca. -17 ºC was stilstaan om onderweg even te genieten van het uitzicht geen optie …

Door daling van de grond is de hoogte van de terp in de loop der tijd afgenomen, in het verleden moet de met blote handen opgeworpen terp nog hoger zijn geweest. De omvang van de terp bedroeg oorspronkelijk ongeveer 9,5 hectare en de doorsnee ongeveer 300 meter …

De kerk boven op de terp is tegenwoordig eigendom van Stichting Alde Fryske Tsjerken en kan bezichtigd worden …

Erg lang hebben we het er niet uitgehouden, want onze vingers dreigde na verloop van tijd vast te vriezen aan de ontspanknop van onze camera’s. Vanuit de auto heb ik nog even een laatste foto gemaakt van deze bezienswaardigheid …

Skywatch Friday 413

Dit is verreweg de koudste week in Nederland deze winter …

This is by far the coldest week in the Netherlands this winter …

Dinsdag trokken er vrijwel de hele dag regelmatig sneeuwbuien over het Wad vlak ten noorden van ons …

On Tuesday, there were regular snow showers all day long over the Wad area just north of us …

Het leverde de hele dag prachtige wolkenpartijen op, en laten wij nou net deze week vakantie hebben …

It provided beautiful clouds all day long, and let us just have a holiday this week …

Af en toe dreef er vanaf de kustlijn een sneeuwbui wat verder het land op …

Occasionally there was a small snow storm from the coastline a little further up the country …

Lang duurde dat als gevolg van de harde wind nooit en de meeste sneeuw was weg voordat ’t de grond kon raken …

This never lasted long because of the strong wind and most of the snow was gone before it could hit the ground …

Wil je meer Skywatchfoto’s zien? Klik dan op het logo …

Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo

Skywatch Friday

Prettig weekend! … – … Enjoy your weekend!

Een dichtgevroren windwak

Het windwak waarover ik hier zondag schreef, is gisteren nog wat verder gegroeid …

Daarbij werd het goed gemarkeerd door een miniem laagje sneeuw op het omringende ijs …

Afgelopen nacht is het wak dichtgevroren. Als het nu weer gaat sneeuwen, wordt het pas echt gevaarlijk …

Zodra het magisch aandoende laagje zwart ijs van een centimeter dik van zo’n oud windwak met sneeuw wordt bedekt, is het gevaar aan het oog onttrokken … krak, dus toch een wak …

De tennisbal heb ik gek genoeg (nog) niet terug kunnen vinden.

In de wintertuin

Geen paniek mensen, het is winter en dan valt er nu eenmaal af en toe wat sneeuw. Ons tuintje fleurde er gisteren helemaal van op. Zeg nou zelf, zo’n laagje sneeuw brengt de tuin meteen in de kerstsfeer zonder dat je er wat voor hoeft te doen …

Meer dan een centimeter of 7 sneeuw hebben we hier de afgelopen dagen niet gehad, zoals de foto’s goed laten zien. Maar het was genoeg om de dag een stuk lichter te maken dan normaal gesproken vaak het geval is in de spreekwoordelijke donkere dagen voor kerst …

Bijkomend voordeel is dat de vogels zich meteen weer meer laten zien in ons tuintje. De merel behoort weer tot de vaste bezoekers van het voederhuisje, dat sinds vorige week weer op het terras staat …

Gisteravond rond half elf heb ik nog even in de tuin gekeken. Hoewel op dat moment ook in Fryslân code rood van kracht  was, heb ik me nog even in de tuin gewaagd om de situatie in ogenschouw te nemen …

Van een sneeuwjacht was ook op dat moment nog bepaald geen sprake, zodat ik rustig even blootsvoets een rondgang kon maken. Dat is voor mij nog altijd één van de grootste geneugten van een laagje sneeuw. Of het komt door de MS weet ik niet, maar het brengt zowel tijdens de korte kuier als nadien een tijdlang een heerlijke tinteling teweeg in mijn voeten … The big barefooted snowman was here again …

Tegen middernacht dwarrelden de laatste sneeuwvlokjes neer rond de nog blad dragende hazelaar in ons tuintje. Op dit moment (dinsdag 14:00 uur) is de temperatuur inmiddels opgelopen tot bijna 3ºC. De laatste sneeuwresten smelten gestaag weg, zodat de donkere dagen voor kerst gewoon terug kunnen keren. Dat geeft mij de kans om de zaak de komende dagen weer wat op de fleuren met nog wat zomerse foto’s …

Raar in de war

Veel sneeuw hebben we hier tot dusver niet gehad, met een centimeter of 2-3 houdt het wel op. Maar alles en iedereen raakt tegenwoordig zo raar in de war van een beetje sneeuw. Gisteren de hele dag code oranje voor gans het land, en zojuist heeft het KNMI zelfs code rood afgegeven voor het midden en zuiden van ons land … man man man …

Zou de hazelaar hier nou ook echt van in de war raken?  Er hangen momenteel nogal wat met sneeuw behangen bladeren in de boom, en ook aan de katjes die zich alweer verheugen op het voorjaar kleeft nogal wat sneeuw … Hij zal toch volgend jaar wel weer gewoon gaan bloeien en van die lekker nootjes produceren …? Ik denk het toch wel …

Nee, de natuur redt zich wel, die wordt niet warm of koud van een beetje sneeuw. Waar ik het echt sneu voor vind, dat is de buurvrouw … Sinds een week of wat heeft ze zonnepanelen op het dak, die zullen toch niet veel opleveren met dit weer. Sneu hoor …, raar in de war …