Bericht uit veilig Fryslân

Na een blogpauze van ruim een maand is het hoog tijd om eens even wat te laten horen vanuit het hoge noorden. Die pauze bevalt mij tot dusver eerlijk gezegd heel goed. Ik ben lang niet meer zo ontspannen geweest als nu, ontspannen en moe. Misschien zou ik het zelfs lui moeten noemen. Het lijkt erop dat alle vermoeidheid en spanningen van de afgelopen drie jaar en enkele maanden coronacrisis er nu uit komen. Dat bevalt zo goed, dat ik er met een heuse hittegolf in het vooruitzicht nog maar wat pauze achteraan knoop …

Als Kamer en Kabinet zich in tijden van oplopende coronadreiging kunnen permitteren om het reces in alle rust voort te zetten, dan lijkt het mij het best om dat hier in het nog altijd veilige Fryslân ook maar te doen. Serieus mensen, ik weet niet wat jullie daar in het zuiden en westen allemaal doen dat de besmettingsgevallen daar weer zo oplopen, maar hier in Fryslân houden we ons nog steeds zoveel mogelijk aan de coronamaatregelen. En dat is ook te zien aan de internationale cijfers. Fryslân en Drenthe staan hoog genoteerd in de top 25 van 300 Europese regio’s met het laagste aantal nieuwe besmettingen met het coronavirus …

In dat veilige Fryslân is het nog steeds goed vertoeven, ik vermaak me dan ook wel. Om te beginnen bood de tuin de afgelopen tijd voldoende afleiding. Jonge koolmezen, pimpelmezen en mussen maakten veelvuldig gebruik van het waterbakje annex badje bij de vijver. De allerjongsten wachtten daarbij veelal geduldig op hun beurt …

Maar ook elders in Fryslân kun je op de meeste plaatsen goed en veilig terecht. Het is druk in de provincie, ook hier zijn campings, hotels en andere logementen volgeboekt nu veel meer mensen in eigen land vakantie vieren. Bij strandjes, kleinschalige pretparken en andere toeristische trekpleisters is het af en toe druk. Maar wie mij kent, weet dat ik drukte altijd al probeer te vermijden, dat geldt nu nog meer dan anders. Maar er zijn zoveel fijne, rustige plekjes. Wat te denken van onze kleine woestijn het Aekingerzand – bij velen beter bekend als de Kale Duinen – bijvoorbeeld, waar het weer gisteren in een uur tijd snel veranderde …

In de altijd rustige Ecokathedraal bij Mildam heb ik onlangs onze Vlaamse medeblogster Lieve – in blogland bekend als Oma Baard – met haar gezelschap rondgeleid. Nou ja, rondgeleid is veel gezegd, want die taak werd geheel spontaan en onverwachts overgenomen door een vrijwilliger van de Ecothedraal. Dat vond ik niet erg, een beter verhaal over achtergrond en werkwijze in dit mooie stukje Fryslân konden ze niet krijgen. En het gaf mij de vrijheid om wat te fotograferen. Oma Baard doet op haar blog zelf ook verslag van dit bezoek. Het was een fijne kennismaking en een genoeglijke middag …

Met mijn fotomaatje Jetske ben ik o.a. nog een middagje naar de Leijen geweest. Net als in onze tuin konden we ook hier genieten van jonge vogels. Vooral een aantal jonge boerenzwaluwen en jonge zwarte sterns wisten ons wel te bekoren die middag. En ook hier kregen we mooie wolkenpartijen voorgeschoteld …

U ziet het … ik vermaak me wel. En dat zal de komende tijd vast niet veel anders zijn. Straks maak ik weer eens een rondje door weblogland, en daarna duik ik weer even de rust in. Vanaf volgende week heeft Aafje vakantie, vermoedelijk zullen we dan samen nog wel eens wat mooie en vooral rustige plekjes bezoeken …

Bloemen in de Ecokathedraal

Terugblikkend op de afgelopen periode, ontdekte ik nog een fotoserie die ik begin april in de Ecokathedraal bij Mildam heb gemaakt. Daar heb ik me in de eerste weken van de corona-lockdown een paar maal teruggetrokken om in alle rust buiten te kunnen zijn …

Normaal gesproken staan vooral de bouwwerken van los op elkaar gestapelde stenen, tegels en stoepranden centraal in mijn fotoseries over de Ecokathedraal. In deze serie wijk ik eens van dat patroon af om jullie te laten zien hoe mooi wilde voorjaarsbloeiers de Ecokathedraal momenteel kleur geven. Loop maar even mee

In de oudere delen ligt op verschillende plaatsen een kleurige en fleurige deken langs het pad en rond de bouwwerken. Je kunt er o.a. bosanemonen (boskanemoanen), speenkruid (bûtergieltsjes), grote sneeuwroem (grutte stjerblom) en gele dovenetel (giele dôvenettel) vinden …

Hoe en wat 2019 – 10

In de loop van oktober begon de medicatie tegen de zenuwpijn in mijn buikstreek eindelijk effect te sorteren. Het ging niet snel, maar er was verbetering merkbaar en dat maakte het stukje bij beetje mogelijk om er weer eens op uit te trekken. Tijdens mijn eerste ritje heb ik een uitgebreide fotoserie gemaakt van het skûtsje Henderika dat als blikvanger op een rotonde bij Drachten Noord ligt …

Vooral aan het begin en het eind van de maand was het wisselvallig weer. Dankzij de afwisseling van snel overtrekkende buien en zonnige opklaringen waren er veelvuldig regenbogen te zien waren. Tijdens die buien is in onze tuin in oktober ca. 109 mm neerslag gevallen, daarmee viel er zo’n 35 mm meer dan normaal in oktober over de periode 1971-2000.

De regen bemoeilijkte hier en daar de oogstwerkzaamheden wat, maar tot grote problemen heeft dat niet geleid. Tijdens een van mijn ritjes kon ik nog even wat foto’s maken van de maïsoogst. Mijn herstel maakte het op 23 oktober eindelijk mogelijk om een oude belofte gestand te doen. Die dag heb ik samen met Jetske en haar zuster een mooie, uitgebreide fotokuier in de Ecokathedraal gemaakt …

Eind oktober maakte ik voor het eerst sinds enige jaren weer een ritje met kleinzoon Tijmen. We hebben gezellig bijgepraat over allerlei zaken en zonder dat het van tevoren was gepland of besproken, werd het ook nog een onverwacht actueel en leerzaam dagje over dijken en terpen. Het was een geweldig mooie en waardevolle afsluiting van deze vrij zachte oktober. De gemiddelde temperatuur kwam in oktober in ons tuintje uit op 14,3 ºC tegen normaal ca. 13,7 ºC over de periode 1971-2000 …

Louis le Roy en zijn Ecokathedraal op video

Vandaag het twaalfde en laatste deel van deze serie over de Ecokathedraal bij Mildam. Zoals ik gisteren al schreef, staat dit hoofdstuk vooral in het teken van Louis le Roy, de bedenker van de Ecokathedraal die daar gedurende een kleine 40 jaar zelf ook het leeuwendeel van het werk heeft verzet. Daartoe heb ik een aantal video’s geselecteerd op YouTube. Dit is mijn Top 3, aangevuld met enig eigen werk.

1. “Jou Le Roy de tiid” – “Geef Le Roy de tijd”

Een portret van Omrop Fryslân uit 2005 over Louis le Roy, ‘de Billy Graham van het onkruid’.
In deze documentaire vertelt Le Roy uitgebreid over zijn filosofie en zijn manier van werken in en aan de Ecokathedraal. We zien hem daarbij op verschillende momenten ook aan het passen, meten en slepen van zwaar materiaal. Ook filmisch zit deze documentaire mooi in elkaar.
Laat je niet afschrikken door de korte Friestalige inleiding, dat is slechts ter introductie. Voor het begrip van de rest van de documentaire is het niet van belang, omdat Le Roy Nederlandstalig is.

 

2. “Van Gewest tot Gewest”

Een uitzending van ‘Van Gewest tot Gewest’ uit 2003 over Louis Le Roy en zijn Ecokathedraal in Mildam. Le Roy kreeg in dat jaar de Oeuvreprijs van het Fonds Beeldende Kunst.

 

3. “De Natuurkathedraal van Le Roy”

Bij Heerenveen bouwde Louis Leroy een monument in de tijd, een kathedraal die in het jaar 3000 klaar is. Hij staat in het Paradijs.

 

Voor wie nu nog steeds niet genoeg heeft gezien, heb ik nog een paar tips uit eigen huis.

4. “Een filmische zwerftocht door de Ecokathedraal”

Videoverslag van een wandeling die ik in het najaar van 2018 heb gemaakt in de Ecokathedraal. Zonder gesproken woord, maar wel met een instrumentaal achtergrondmuziekje.

 

5. “Ecokathedrale fotokuier 1” (Deel 1 van 23 + …)

Een diaserie over mijn kennismaking met de Ecokathedraal van Louis Le Roy in Mildam in november 2002. Na een eerste wandeling langs de indrukwekkende gestapelde bouwwerken, heb ik er een tijdlang van de stilte zitten genieten in het gezelschap van een prachtige muisgrijze kat.

Deze serie is intussen uitgegroeid tot 23 delen met ieder een diaserie over een wandeling door de Ecokathedraal. Daarbij passeren in de loop der jaren alle seizoenen en zien we diverse bouwwerken verschijnen en verdwijnen. Daarmee is het eind nog niet in zicht, op dit moment heb ik nog een aantal delen in voorbereiding. De diaseries zijn voorzien van een instrumentaal achtergrondmuziekje.

Over de Ecokathedraal

Naar aanleiding van het uitgebreide (beeld)verslag over het meest recente bezoek aan de Ecokathedraal, kreeg ik vorige week de vraag of ik wat meer achtergrondinformatie heb over de Ecokathedraal. Omdat er de laatste tijd een aantal nieuwe volgens bij zijn gekomen voor wie dit mogelijk ook interessant is, wil ik wel een poging doen. Dat doe ik in eerste instantie met de tekst van dit logje. Morgen voeg ik daar een kleine selectie videobeelden aan toe.

Het idee van een ecokathedraal is ontsproten een het brein van kunstenaar, filosoof en landschapsarchitect Louis le Roy (1924-2012). Le Roy kreeg in 1966 van de gemeente Heerenveen de opdracht om een strook grond van een kilometer lang en 20 meter breed aan de Kennedylaan in te richten als openbare ruimte …

Le Roy begon er stenen los op elkaar te stapelen tot muurtjes en andere constructies. Al snel verschenen er spontaan allerlei planten zoals klaprozen en brandnetels tussen de muurtjes. Na verloop van tijd verdwenen die eerste pioniersplanten en kwamen er diverse andere planten voor in de plaats. Regelmatig werd er overbodig bestratingsmateriaal aangevoerd, waarmee Le Roy verder kon bouwen aan zijn eerste ‘ecokathedrale plantsoen’. Een tijdlang bouwden buurtbewoners enthousiast mee, maar na verloop van tijd raakte het project wat in de versukkeling. In 2005 heeft de gemeente het opnieuw leven ingeblazen. Sindsdien is er weer regelmatig aan gewerkt en is de ‘kleine Ecokathedraal’ weer tot bloei gekomen …

Nadat het eerste ecokathedrale proces aan de Kennedylaan vorm had gekregen, wilde Le Roy meer en groter werken. Daarom heeft hij omstreeks 1974 bij het dorp Mildam een stuk weiland van ca 4 hectare gekocht. Hij begon er op willekeurige wijze wat bomen en struiken te planten en zaden uit te strooien. Daarna werd er tot op de dag van vandaag regelmatig een vrachtwagen restmateriaal van stratenmakers gestort op de plek die langzaam zou uitgroeien tot de Ecokathedraal. Le Roy verwerkte het aangevoerde materiaal in eerste instantie helemaal alleen, en later samen met enkele volgelingen. Volledig met handkracht werden er in de loop der jaren stukje bij beetje allerlei muurtjes, torens en op tempels lijkende constructies gebouwd, Volgens Le Roy moet er zeker duizend jaar aan de Ecokathedraal worden gebouwd, net als bij middeleeuwse kathedralen het geval was …

Zodra een deel van het terrein ‘af’ is, wordt het met rust gelaten door de bouwers. De bouwwerken worden overgedragen aan de natuur, waarna de bouwers elders aan de slag gaan. Na verloop van tijd wordt er weer naast en op de door de natuur veroverde bouwwerken verder gebouwd. Op deze manier zijn mens en natuur hier intussen al ruim 50 jaar bezig met elkaar. Dit zijn de eindeloze processen waar Le Roy in zijn denkwijze op doelde …

We moeten onze maatschappij anders inrichten, vond Le Roy. We moeten af van de altijd maar in volle vaart op groei gerichte economie. We moeten op een natuurlijker ritme gaan leven. Daarbij was Le Roy niet zomaar een dromer. Hij was realistisch genoeg om te weten dat de huidige economie en de inrichting van onze maatschappij niet snel en makkelijk te veranderen zijn. Maar het kan geen kwaad om te werken aan een tegen de stroom in zwemmende cultuur, om zo aan verandering te werken. Je kunt zeggen wat je wilt, maar in feite was Le Roy zijn tijd aardig vooruit …

Als je tegenwoordig de Ecokathedraal betreedt, kom je eerst in een relatief nieuw en geordend deel. Zodra je verder het bos in loopt, verandert dat beeld. Over slingerende en kronkelende paden vervolg je je weg. Steeds verder dring je een vreemde wildernis binnen. Op zomerse dagen hoor je rondom insecten zoemen. Diverse vogels zingen hun riedeltje en hoog in de bomen hoor je af en toe een specht timmeren. Nu eens ga je omhoog, dan weer omlaag. Je loopt tussen deels door planten en struiken overwoekerde bouwwerken door. In de verte meen je de restanten van een oude beschaving te zien. En jawel, ineens sta je tussen hoog oprijzende torens en tempels. Even waan je je in een oude stad van de Inca’s of de Azteken …

Intussen schijnen er ruim 2.500 vrachtladingen stratenmakerspuin te zijn verwerkt. Onder het motto ‘Afval bestaat niet’ heeft Louis le Roy hier zelf 40 jaar lopen slepen en stapelen met bakstenen, stoeptegels, trottoirbanden en ander bestratingsmateriaal. Tegenwoordig draagt de Stichting Tijd het gedachtegoed van Louis le Roy verder uit. Ook beheer en eigendom van de Ecokathedraal zijn door de familie overgedragen aan de Stichting Tijd …

Morgen laat ik Louis le Roy hier zelf aan het woord. In een kleine selectie video’s vertelt hij over hetgeen hem drijft. Ook is de bouwmeester op diverse momenten aan het werk te zien in de Ecokathedraal. En natuurlijk komen er mooie filmische beelden voorbij.

Nazit in ’t voorportaal

Nadat we voor de tweede keer die dag onder de ‘hemelpoort’ door waren gelopen, nestelden we ons met een boterham op de bankjes in het voorportaal van de Ecokathedraal …

We hadden de lunch nog maar nauwelijks achter de knopen, toen we een jongeman op een mountainbike de Ecokathedraal in zagen fietsen. “Wat zou die hier nou komen doen?” vroeg een van de dames. Ik had geen idee, maar omdat hij volgens mij geen kant op kon, besloten de dames nog maar eens met hun camera’s een gunstige positie in te nemen om hem tijdens zijn passage terug op de kiek te zetten …

Ik had eerst wel even genoeg gelopen en gestaan. Vanaf het bankje heb ik wat foto’s gemaakt van de ‘Porta Celi’, de iglo en een groepje mooi in het zonnetje staande bomen. Uiteindelijk bleek mijn fotografische oogst op dat moment groter dan die van Anna en Jetske, want de mountainbiker liet zich niet meer zien …

Voordat we de Ecokathedraal verlieten maakte Anna nog even een foto van Jetskes’ berenklauw …

Morgen doe ik een poging om op verzoek wat achtergrondinformatie over de Ecokathedraal te presenteren.