Bij ‘de Wynwachter’

Half juni reed ik over de Bûtendiken tussen Smalle Ee en De Veenhoop, toen ik in de verte een vreemde structuur zag staan. Wat kon dat nou zijn, vroeg ik me af … het leek wel een muziektent …

Niet veel later las ik ergens in de lokale of regionale media dat er op woensdag 1 juli een uitkijktoren geopend zou worden bij de Wide Mûntsegroppe en het nieuwe meer bij Oudega. Halverwege het roemruchte ritje met Jetske, dat onlangs wat te vroeg eindigde met een lege accu, hebben we even een kijkje genomen bij dit nieuwe bouwwerk …

Architect Nynke-Rixt Jukema kreeg voor het ontwerp van deze toren de opdracht mee om een uitkijktoren te ontwerpen die ook als vogelkijkhut kon dienen èn die vanaf het water zichtbaar was als baken. Daarnaast bestond de wens om de uitkijktoren te laten aansluiten op de fietsroutes richting de veerponten bij De Veenhoop en het Gaastereiland in Drachten …

Vanuit die gedachte koos Nynke-Rixt al snel voor het thema ‘skûtsjes’. Het dak van de toren staat symbool voor gestreken (gevouwen) zeilen. De naam ‘Wynwachter’ (‘de Windwachter’) is passend aan de toren. “Ik wilde niet letterlijk een skûtsje op palen zetten, maar wel een bouwkundige vertaling ervan. Wat je ziet is een achthoekige toren die refereert naar de acht windrichtingen van de kompasroos. De wind heb je nodig bij het varen op een skûtsje. Daarnaast zie je de romp en het ‘gevouwen’ dak is het zeil dat typerend is voor skûtsjes.”

Tijdens de werkzaamheden zijn in het gebied oude boomstammen gevonden. Tijdens archeologisch onderzoek kwam naar voren dat de stammen zeker 4.000 tot 6.000 jaar oud moeten zijn. “Aan mij de vraag, ondanks dat de toren al klaar was, het hout in de toren te verwerken,” zegt Jukema. Het was een uitdaging en de ontwerpster wilde het een speciale plek bieden in plaats van er tegenaan te plakken. “We hebben 49 blokjes uit het hout gehaald en hebben daar een telraam van gemaakt. Elk blokje staat voor een eeuw ….”

De naam van de toren is bedacht door Karen Bies, inwoonster van Oudega. De naam ‘Wynwachter’ is een verwijzing naar de acht windrichtingen. De toren houdt de wacht, aan de rand van het dorp en het water. Het is ook een baken voor de schepen …

Ik vind deze mooie uitkijktoren op de rand van land en water een aanwinst voor de gemeente Smallingerland. Ik was er begin oktober voor het eerst, maar het zal vast zeker niet de laatste keer geweest zijn. Dat kan echter nog wel even duren. De ‘Wynwachter’ staat op 500 meter van de weg, zodat ik er alleen op de Joiny naar toe kan. En dan moet je ook nog even een spiraaltrap op. Maar dat is ’t waard. Je kunt er goed zitten en hebt uitzicht naar alle kanten … 👍

Streepjescode

Er lag ter hoogte van de Wite Mar een streepjescode op het Himrikerpaed (kaartje OpenStreetMap), toen ik daar dinsdag tegen vieren langs kwam …

Een scanner was nergens te vinden, dus ik ben maar gewoon doorgereden.

Passage Buitenstvallaat 1

De skûtsjes voeren bij Buitenstvallaat eerst met gestreken zeilen van rechts naar links voorbij om ruim 100 m verderop bij de jachthaven een rondje te draaien. Daarna mochten de zeilen bij de tweede passage weer worden gehesen. Toen ik bij Buitenstvallaat aankwam, voer de koploper ‘Sterke Jerke’ net weer uit …

Daarna was het in de smalle wateren rond de 300 jaar oude skûtsjewerf en de jachthaven een voortdurend komen en gaan van skûtsjes en pramen. Het kwam aan op stuurmanskunst en spierkracht, want de bemanning moest bomend en peddelend de vaart erin zien te houden. Af en toe voer er ook een ander bootje voorbij, zoals het kleine slepertje op de laatste twee foto’s …

Morgen meer skûtsjes bij Buitenstvallaat

Ter oriëntatie

Ik begin vandaag eens met een kaartje. De Weerribben liggen ruwweg binnen de gele lijnen. Ten zuiden van dit kaartje gaan de Weerribben over in de Wieden. Samen vormen ze Nationaal Park Weerribben-Wieden. Vanaf mijn plekje bij de pijl had ik met de drone vooral direct zicht op het gebied binnen de rode cirkel ….

Over de buurtschap Nederland ten zuiden van onze locatie hadden we het al gehad. In noordwestelijke is Kalenberg te zien, een dorp aan weerszijden van de Kalenbergergracht. Dit dorpje ligt midden in de Weerribben, het is dan ook het rietdorp bij uitstek. Kijkend naar het oosten zien we het lintdorp Wetering liggen, met daarachter Steenwijk, waarvan de kerktoren nog net zichtbaar is op de vijfde foto hieronder…

Tot slot – niet op de kaart – maar aan de horizon nog net zichtbaar, hoogbouw van het ongeveer 17 km naar het zuidoosten liggende Meppel …

– wordt vervolgd

De route naar het riet

In de header zie je de buurtschap Nederland. Daar zijn wij dus van links naar rechts dwars doorheen gereden. Op de foto hieronder zie je Naderland nog eens. Aan het eind zijn we rechtsaf geslagen om langs het water, over het fietspad naar het rietland te rijden …

Op de eerste twee foto’s hieronder zie je het fietspad van links naar rechts tussen de bomen en tussen rietland en petgaten door slingeren. Op de derde en de vierde foto zie je de plek waar de auto’s geparkeerd staan. Daar vandaan zijn we over het onder je voeten verende rietland naar de lichtblauwe schaftkeet gelopen. Laat ik het erop houden, dat het een pittige kuier was. Op de laatste foto kun je mij nog net in de schaduw van de keet zien zitten. Dat is een goed plekje om een helder beeld te hebben op de afstandsbediening, waarmee ik de drone bestuur …

– wordt vervolgd

Dwars door Nederland

Nadat we onze broodjes hadden gegeten op een parkeerplekje niet ver van de tjasker, pakte we onze route weer op. Enkele kilometers verderop naderden we de buurtschap Nederland. We maakten aan de oostkant van het dorpje een paar foto’s van de borden, waarvan het blauwe exemplaar recentelijk was bijgeplaatst …

Dit kleine Nederland heeft ruwweg 20 inwoners in de 10 woningen die de nederzetting telt. De goudkust zit aan de zuidkant. Het geld geld wordt hier aan de noordkant aan de Rietweg verdiend met hard werken. Daarbij doet ook een oude ladewagen, die nog uit de vorige eeuw lijkt te stammen, nog dienst …

Aan de westkant van de buurtschap namen we, vlak vóór de brug waar de weg een haarspeldbocht naar links maakt, de afslag naar rechts. Over en langs een fietspad passeerden we de vogelkijkhut op palen, van waaruit je een riant uitzicht over de rietvelden hebt. Het was niet te missen dat er niet alleen een boom stond, die gestut leek te worden, er waren langs het pad vooral veel afgebroken of afgezaagde boomtoppen te zien. Dat heeft te maken met het grootschalige herstel van de natuurwaarden van het gebied. Ik heb daar vorig jaar o.a. een blogje over geschreven: ‘Natuurherstel in de Weerribben’ …

Nadat wij ongeveer een kilometer over en langs het slingerende fietspad hadden gereden, zagen we een ons onbekende auto aan de rand van het rietland staan. Zouden we hier moeten zijn? We kenden de omgeving niet meer terug van vorige bezoeken, omdat er nogal wat bomen waren verdwenen. Jetske belde neef Klaas Jan om te horen waar we moesten zijn …

De mannen bleken onderweg te zijn. We waren op de juiste plek en besloten het ons makkelijk te maken. Ik pakte mijn klapstoel uit de auto en Jetske haalde haar uitschuifbare krukje tevoorschijn. Het duurde echter een minuut of wat, voordat het ding mee wilde werken. Na een jaar ingeschoven geweest te zijn, was er een tijdlang geen beweging in te krijgen. Maar uiteindelijk zaten we dan toch wel lekker in de zon en uit de wind …

– wordt vervolgd