Dag van de Elfstedentocht

De – voorlopig – laatste Elfstedentocht is verreden op 4 januari 1997. Dat is intussen dus ruim 23 jaar geleden. Daarmee zitten we op dit moment in de langste Elfstedentochtloze periode sinds de oprichting van de Vereniging De Friesche Elfsteden op 15 januari 1909.

Op dit moment is er op de weerkaarten en in de weerpluim nog niets te zien wat op serieus winterweer wijst. Om de cultuur en de verhalen van De Tocht overeind te houden, en vooral ook om de moed erin te houden, wordt in Fryslân vanaf dit jaar op 15 januari De dag van de Elfstedentocht’ georganiseerd ...

18 februari 2018 – open water bij de finishlijn van de Elfstedentocht in de Bonkefeart

Dat we de moed niet te snel op moeten geven, hebben we twee jaar geleden nog kunnen zien. Toen hadden we tot half februari geen vorst van betekenis gehad, maar in de laatste week van februari werd het ineens winter. Wij zaten indertijd hemelsbreed op amper een kilometer van de finish aan de Bonke. Het vroor daar letterlijk en figuurlijk dat het kraakte in de laatste dagen van februari en de eerste dagen van maart …

Wij logeerden eind februari – begin maart 2018 in het huis van de kinderen om daar op de hond te passen, terwijl de jeugd naar de wintersport was. Op 18 februari maakte ik een foto van de roestvrij stalen paal die de finishlijn van de Elfstedentocht in de Bonkefeart markeert. De paal was op die stralende dag door water omgeven (zie de bovenste foto).

Een week later viel de winter in met matige tot strenge vorst, en die bleef aanhouden t/m 4 maart. Op 28 februari lag er al een mooi laagje ijs. Die dag maakte ik met Jetske een winterse rondrit door het noorden van Fryslân. Tijdens die rit hebben we o.a. foto’s gemaakt van arctische taferelen op de Waddenzee en schaatsers op het ondergelopen land van de Ryptsjerksterpolder. Op 3 en 4 maart trokken velen op de schaats over de denkbeeldige finishlijn op de Bonkefeart voor een tochtje naar de Grote Wielen of verder …

De kansen op een volgende Elfstedentocht worden er niet groter op, maar ik blijf er erin geloven. En velen met mij gelukkig. Er moeten zo langzamerhand natuurlijk wel steeds meer zaken gunstig samenvallen, maar toch … Er hoeft maar één keer b.v. in januari een gunstige luchtdrukverdeling tot stand te komen, die koutransport vanuit Noord- of Oost-Europa op gang kan brengen zoals dat ook eind februari 2018 het geval was.

Wanneer hij weer kan worden verreden is maar zeer de vraag, maar voor de volgende Tocht der Tochten staat er sinds enige tijd wel een finishboog van formaat over de Bonkefeart. Samen met zijn weerspiegeling vormt de finishboog het felbegeerde Elfstedenkruisje. Wat jullie ervan vinden, weet ik niet, maar ik vind hem prachtig …

De Deelen: wit en gevaarlijk

Naar aanleiding van mijn logje “De Deelen deels afgesloten” van 12 januari jl. kreeg ik enige tijd geleden een reactie van ‘een andere Jan’. Deze ‘andere Jan’ heeft in juni 2014 eens een prachtige fotoserie beschikbaar gesteld van de “Tall Ship Races Harlingen”

Terwijl ik van Earnewâld onderweg was naar de Ecokathedraal bij Mildam, maakte ‘andere Jan’ een wandeling door De Deelen. Bij de onderstaande foto’s schreef hij: “Het is zelfs voor validen hier en daar gevaarlijk een wandeling door het gebied te maken. De gedeeltelijk losse delen en gaas dat omhoog staat, kan de nodige problemen veroorzaken …”

“Afgelopen jaar zijn enkele brugjes geheel vervangen maar een grote brug/vlonder over een van de petgaten is al ruim een jaar niet te gebruiken.” Het is duidelijk dat de leuning van de brug geheel is verdwenen en aan het eind is een paar meter brug zelfs helemaal verdwenen …

Het onderstaande bruggetje verderop in het gebied is onlangs helemaal vernieuwd, aldus ‘andere Jan’. Het wordt tijd dat ook de andere knelpunten woorden aangepakt, @boswachterRoel of meer algemeen @Staatsbosbeheer … …

En tot slot nog even dit … De risico’s zijn in De Deelen net wat groter dan in de Jan Durkspolder, maar ‘andere Jan’ trof ook hier op die 24e januari de eerste vermetele schaatsers aan…

‘Andere Jan’, bedankt voor je aanvullende informatie en de mooie foto’s van de treurige situatie in De Deelen.

De baanveger van de JD-polder

Van de beloofde sneeuwval is hier gisteren niets terecht gekomen. Maar gelukkig ben ik nog altijd niet door de foto’s van het landschappelijk schoon van Fryslân in ’t wit van vorige week donderdag heen. Vandaag aandacht voor de baanveger en de eerste schaatsers op de besneeuwde ijsvlakte in de Jan Durkspolder …

Nadat ik de reeën achter me had gelaten, duurde het niet lang voordat ik de eerste vermetele schaatsers op de noordelijke ijsvlakte van de Jan Durkspolder in het vizier kreeg. Het was hard werken voor de baanveger. Er lag 3-5 centimeter sneeuw en de baan moest met ouderwets handwerk vrij worden gemaakt. Eerder die ochtend was de veegmachine van IJsclub Lyts Begjin door het ijs gezakt. Vanwege het dunne ijs was het later op de dag nog een hele klus om hem er weer uit te krijgen. Er werd een houten constructie met een katrol gebruikt om hem met man en macht weer op het ijs te trekken, aldus een bericht met foto in de Leeuwarder Courant …

De bovenstaande foto’s heb ik vanaf de zuidkant van de ijsvlakte gemaakt, terwijl ik bij de windmotor stond die op de foto’s hieronder is te zien. De foto’s hieronder heb ik gemaakt, terwijl ik even later voor het kleine bestelbusje op de bovenstaande foto stond.

Kunt u het allemaal nog volgen? Maakt niet uit, geniet maar gewoon even van de schaatsers op die mooie witte vlakte. Wie weet, misschien blijken de eersten ook de laatsten te zijn geweest dit jaar …

In de winter van 2010-2011 kenden de schaatsers en de baanveger van de Jan Durkspolder betere tijden.

Skywatch Friday 451

Ook deze week overheerste het grijs in de Friese lucht …

Also in this week the gray dominated in the Frisian sky …

Maar gelukkig viel er dinsdag een paar centimeter sneeuw en dat maakte het landschap een stuk lichter …

But luckily there was a few inches of snow on Tuesday and that made the landscape a lot lighter …

Na een paar koude nachten verschenen gisteren de eerste schaatsers op het dunne ijs in de Jan Durkspolder …

After a few cold nights yesterday the first skaters appeared on the thin ice in the Jan Durkspolder …

Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo …

Skywatch Friday

Sneeuw- en ijspret

“MS … de ene dag is de andere niet …,” luidde Willy’s reactie op mijn blogje van gisteren. Daarmee sloeg hij de spijker precies op zijn kop, want zo ervaar ik het deze week ook weer. Vanmorgen vertoonden mijn onderdanen gelukkig alweer veel meer kracht en souplesse dan gisteren. En dus ben ik meteen na de koffie in de auto gestapt om eens een mooie rit te maken. Die rit voerde me eerst naar de ijspret in de Jan Durkspolder. Erg druk was het daar nog niet, want er lag nog geen baan over de besneeuwde ijsvlakte. De veegmachine bleek door het ijs gezakt, en dus moest er op de schaats en met de hand sneeuw worden geruimd …

Nadat ik tijdens het vervolg van de rit in de buurt van Earnewâld o.a. nog wat reeën, pony’s en paarden had gefotografeerd, ben ik richting Mildam gereden. Het bloed kroop weer eens waar het niet kon gaan, en dus heb ik me toch maar heel behoedzaam in de besneeuwde Ecokathedraal gewaagd …

Mocht de dooi nu invallen – wat ik niet hoop – dan kan ik voorlopig even vooruit met een keur aan winterse foto’s.

Weerbeeld maart 2018

Met een gemiddelde temperatuur van 3,8 °C in ons tuintje, tegen normaal ca 5,0 °C over de periode 1971-2000, was maart koud. De eerste dagen werd het koude weer van februari voortgezet. ’s Nachts kwam het met -9 à -10 °C net niet tot strenge vorst en ook overdag kwam de temperatuur bij een snerpend koude oostenwind niet boven het vriespunt, zodat ik twee maartse ijsdagen kon noteren. Het gevolg was dat er op de eerste vier dagen van de maand in Fryslân op diverse plaatsen kon worden geschaatst op ijsbanen en ondiepe sloten en plassen …

180302-1517x

Op 4 maart kwam er een eind aan de heerschappij van De ‘Russische beer’ over het weer in ons land. Daarna volgde een wat zachter weertype met af en toe wat regen. Op 10 maart kwamen we eindelijk in een zuidelijke stroming terecht, zodat het kwik in ons tuintje op 12 maart voor het eerst (en meteen ook voor het laatst) deze maand de 15 graden kon passeren. Daarmee waren we echter nog steeds niet van de kou verlost, want een week later zaten we ’s nachts weer in de matige vorst en kwam de maximumtemperatuur enkele dagen maar net boven nul …

180402-temp-maart

Ook in de laatste decade van maart bleef het kwik onder het gemiddelde, maar uiteindelijk durfden de eerste krokussen en sneeuwklokjes het toch aan om bovengronds te komen en hun schoonheid tentoon te spreiden …

180314-1329x

Maart was met een gemiddelde temperatuur van 3,8 ºC zelfs eens kouder dan januari, want toen kwam de gemiddelde temperatuur uit op 4,6 ºC. Hoe koud maart was, wordt duidelijk met behulp van een grafiekje met de gemiddelde temperaturen in maart, zoals ik die sinds 2003 in ons tuintje heb opgetekend. De gemiddelde maarttemperatuur komt over de periode 2003-2018 uit op 5,5 ºC en dat is dan toch weer een halve graad hoger dan het gemiddelde van 5,0 ºC over de periode 1971-2000 …

180402-temp-maart-03-18

Volgens het KNMI viel er landelijk iets minder neerslag dan gemiddeld, 60 tegen normaal 68 mm. De meeste neerslag viel in het zuidwesten (90 mm in Zeeland), in het noorden viel aanzienlijk minder neerslag. In ons tuintje heb ik uiteindelijk 37 mm opgevangen, tegen normaal ca. 60 mm over de periode 1971-2000 …

180402-neerslag-maart

Intussen ligt de eerste week van april achter ons en heb ik gisternacht toch opnieuw wat lichte vorst kunnen noteren. Maar vanaf vandaag lijken we echt het voorjaar in te gaan. Als het meezit gaan we vanmiddag richting 20 °C, in het midden en zuiden misschien nog net een graadje hoger …

180321-1337x

Kortom: ik zal straks eens een poging doen om in de tuin wat vitamine D bijeen te sprokkelen … 🙂
Maak er een mooi weekend van!

De late winter van 2018

Nadat hij eerst maar niet leek te willen beginnen, lijkt er intussen maar geen eind aan de winter van 2017-2018 te willen komen. Eigenlijk kunnen we het maar beter hebben over de late winter van 2018, want in december en januari stelde de winter niks voor. Het enige wat in die periode even aan winter deed denken, was een dun laagje sneeuw op 11 december. En dat terwijl het dit weekend met een harde oostenwind en lichte tot matige vorst opnieuw bar koud was …

171211-1556x

December was een graad warmer en januari was zelfs ruim 2 ºC warmer dan het langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000. Op 24 januari werd het zelfs 12,5 ºC in ons tuintje, veel gekker moet het toch niet worden. Echt winterweer werd het pas in februari. Vooral in de laatste week van de maand was het met ’s nachts lichte tot matige vorst en zelfs een tweetal echte ijsdagen bitter koud. Daarmee kwam de gemiddelde temperatuur voor de winter van 2017-2018 uiteindelijk uit op 3,3 ºC …

180315-temp-winter2017-2018

Nog even wat koude cijfertjes op een rij. Ik heb in ons tuintje 28 vorstdagen kunnen noteren, tegen 40 gemiddeld over de periode 1971-2000. Om nog eens duidelijk te maken wanneer het deze winter koud werd: 22 van die vorstdagen vielen in februari. Matige vorst heb ik maar 4 keer kunnen noteren, tegen 14 normaal over de eerder genoemde periode. Hoewel het er enkele nachten dichtbij kwam, zat strenge vorst er ook deze winter weer niet in …

180315-vorstdagen

De verdeling van de neerslag liep gedurende de winter parallel aan de temperatuur. December en januari waren niet alleen erg zacht, maar ook uiterst somber en nat. In de koude februari viel minder dan de helft van de normale hoeveelheid neerslag …

180315-neerslag-winter2017-2018

De kou liet zich op 28 februari het best zien en voelen op het Wad. Bij een harde oostelijke wind en enkele graden vorst, die al snel voor een gevoelstemperatuur van ca. -17 ºC zorgden, dreven er grote ijsvelden over de Waddenzee. In de verte stak het met sneeuw bedekte Ameland ongewoon wit tegen zee en lucht af …

180228-1356x

Wat betreft de hoeveelheid neerslag nestelt deze winter zich met 200 mm tussen het langjarig gemiddelde over 2003-2018 (219 mm) en dat over de periode van 1971-2000 (185 mm) …

180315-winterneerslag-2003-2018

Hoewel de opvallend koude winterse uitsmijter van februari en maart zich misschien nog wel een tijdje in ons geheugen zal nestelen, zal de winter als geheel wel snel worden vergeten. Met een gemiddelde van 3,3 ºC was het niet de warmste winter van de laatste tien jaar, en dat is tegenwoordig al heel wat. Maar uiteindelijk was deze winter dan toch weer 0,7 ºC warmer dan het gemiddelde van de winters in de periode 1971-2000 …

180315-wintertemp-2003-2018

De laatste dagen van februari en de eerste 3 dagen van maart gaven voor de winterliefhebbers nog wat sjeu aan deze editie van de winter. Op 24 februari lag de Bonke bij Leeuwarden nog helemaal open, maar een week later bonden honderden schaatsers daar de smalle ijzers onder om even een tochtje naar Aldtsjerk te maken. Helaas is het bij die ene dag gebleven, omdat koning Winter zich daarna weer terugtrok …

180228-1547x

Als de Bonke en vele andere wateren eind februari-begin maart ondanks het spelbederf van zonnestraling en windkracht, in een week tijd dicht kunnen vriezen, dan biedt dat ondanks alle pessimistische scenario’s in mijn ogen toch nog hoop voor toekomstige schaatstochten. Als die klassieke winterse luchtdrukverdeling met een krachtig hogedrukgebied boven Scandinavië en een lagedrukgebied boven Zuid-Europa nu eens in de eerste helft van januari op de weerkaarten verschijnt – wanneer de aanzienlijk zon minder kracht heeft – dan moet er meer moois mogelijk zijn …

180228-1438x

Aan de provincie en aan het waterschap heeft het in elk geval niet gelegen. Zodra er zicht was op de serieus winterse ontwikkelingen, kondigde de provincie al een vaarverbod af voor een groot deel van Friese wateren, voordat er nog maar een centimeter ijs lag. Het waterschap zorgde ervoor om vroegtijdig het gewenste peil te bereiken, zodat daarna z.s.m. alle gemalen stilgelegd konden worden. Dit alles om een maximale ijsgroei mogelijk te maken. Wat mij betreft hulde voor provincie en waterschap derhalve, want elke mogelijk kans op natuurijs moet ten volle worden benut.

180228-1443xh