Weerbeeld maart 2018

Met een gemiddelde temperatuur van 3,8 °C in ons tuintje, tegen normaal ca 5,0 °C over de periode 1971-2000, was maart koud. De eerste dagen werd het koude weer van februari voortgezet. ’s Nachts kwam het met -9 à -10 °C net niet tot strenge vorst en ook overdag kwam de temperatuur bij een snerpend koude oostenwind niet boven het vriespunt, zodat ik twee maartse ijsdagen kon noteren. Het gevolg was dat er op de eerste vier dagen van de maand in Fryslân op diverse plaatsen kon worden geschaatst op ijsbanen en ondiepe sloten en plassen …

Op 4 maart kwam er een eind aan de heerschappij van De ‘Russische beer’ over het weer in ons land. Daarna volgde een wat zachter weertype met af en toe wat regen. Op 10 maart kwamen we eindelijk in een zuidelijke stroming terecht, zodat het kwik in ons tuintje op 12 maart voor het eerst (en meteen ook voor het laatst) deze maand de 15 graden kon passeren. Daarmee waren we echter nog steeds niet van de kou verlost, want een week later zaten we ’s nachts weer in de matige vorst en kwam de maximumtemperatuur enkele dagen maar net boven nul …

Ook in de laatste decade van maart bleef het kwik onder het gemiddelde, maar uiteindelijk durfden de eerste krokussen en sneeuwklokjes het toch aan om bovengronds te komen en hun schoonheid tentoon te spreiden …

Maart was met een gemiddelde temperatuur van 3,8 ºC zelfs eens kouder dan januari, want toen kwam de gemiddelde temperatuur uit op 4,6 ºC. Hoe koud maart was, wordt duidelijk met behulp van een grafiekje met de gemiddelde temperaturen in maart, zoals ik die sinds 2003 in ons tuintje heb opgetekend. De gemiddelde maarttemperatuur komt over de periode 2003-2018 uit op 5,5 ºC en dat is dan toch weer een halve graad hoger dan het gemiddelde van 5,0 ºC over de periode 1971-2000 …

Volgens het KNMI viel er landelijk iets minder neerslag dan gemiddeld, 60 tegen normaal 68 mm. De meeste neerslag viel in het zuidwesten (90 mm in Zeeland), in het noorden viel aanzienlijk minder neerslag. In ons tuintje heb ik uiteindelijk 37 mm opgevangen, tegen normaal ca. 60 mm over de periode 1971-2000 …

Intussen ligt de eerste week van april achter ons en heb ik gisternacht toch opnieuw wat lichte vorst kunnen noteren. Maar vanaf vandaag lijken we echt het voorjaar in te gaan. Als het meezit gaan we vanmiddag richting 20 °C, in het midden en zuiden misschien nog net een graadje hoger …

Kortom: ik zal straks eens een poging doen om in de tuin wat vitamine D bijeen te sprokkelen … 🙂
Maak er een mooi weekend van!

De late winter van 2018

Nadat hij eerst maar niet leek te willen beginnen, lijkt er intussen maar geen eind aan de winter van 2017-2018 te willen komen. Eigenlijk kunnen we het maar beter hebben over de late winter van 2018, want in december en januari stelde de winter niks voor. Het enige wat in die periode even aan winter deed denken, was een dun laagje sneeuw op 11 december. En dat terwijl het dit weekend met een harde oostenwind en lichte tot matige vorst opnieuw bar koud was …

December was een graad warmer en januari was zelfs ruim 2 ºC warmer dan het langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000. Op 24 januari werd het zelfs 12,5 ºC in ons tuintje, veel gekker moet het toch niet worden. Echt winterweer werd het pas in februari. Vooral in de laatste week van de maand was het met ’s nachts lichte tot matige vorst en zelfs een tweetal echte ijsdagen bitter koud. Daarmee kwam de gemiddelde temperatuur voor de winter van 2017-2018 uiteindelijk uit op 3,3 ºC …

Nog even wat koude cijfertjes op een rij. Ik heb in ons tuintje 28 vorstdagen kunnen noteren, tegen 40 gemiddeld over de periode 1971-2000. Om nog eens duidelijk te maken wanneer het deze winter koud werd: 22 van die vorstdagen vielen in februari. Matige vorst heb ik maar 4 keer kunnen noteren, tegen 14 normaal over de eerder genoemde periode. Hoewel het er enkele nachten dichtbij kwam, zat strenge vorst er ook deze winter weer niet in …

De verdeling van de neerslag liep gedurende de winter parallel aan de temperatuur. December en januari waren niet alleen erg zacht, maar ook uiterst somber en nat. In de koude februari viel minder dan de helft van de normale hoeveelheid neerslag …

De kou liet zich op 28 februari het best zien en voelen op het Wad. Bij een harde oostelijke wind en enkele graden vorst, die al snel voor een gevoelstemperatuur van ca. -17 ºC zorgden, dreven er grote ijsvelden over de Waddenzee. In de verte stak het met sneeuw bedekte Ameland ongewoon wit tegen zee en lucht af …

Wat betreft de hoeveelheid neerslag nestelt deze winter zich met 200 mm tussen het langjarig gemiddelde over 2003-2018 (219 mm) en dat over de periode van 1971-2000 (185 mm) …

Hoewel de opvallend koude winterse uitsmijter van februari en maart zich misschien nog wel een tijdje in ons geheugen zal nestelen, zal de winter als geheel wel snel worden vergeten. Met een gemiddelde van 3,3 ºC was het niet de warmste winter van de laatste tien jaar, en dat is tegenwoordig al heel wat. Maar uiteindelijk was deze winter dan toch weer 0,7 ºC warmer dan het gemiddelde van de winters in de periode 1971-2000 …

De laatste dagen van februari en de eerste 3 dagen van maart gaven voor de winterliefhebbers nog wat sjeu aan deze editie van de winter. Op 24 februari lag de Bonke bij Leeuwarden nog helemaal open, maar een week later bonden honderden schaatsers daar de smalle ijzers onder om even een tochtje naar Aldtsjerk te maken. Helaas is het bij die ene dag gebleven, omdat koning Winter zich daarna weer terugtrok …

Als de Bonke en vele andere wateren eind februari-begin maart ondanks het spelbederf van zonnestraling en windkracht, in een week tijd dicht kunnen vriezen, dan biedt dat ondanks alle pessimistische scenario’s in mijn ogen toch nog hoop voor toekomstige schaatstochten. Als die klassieke winterse luchtdrukverdeling met een krachtig hogedrukgebied boven Scandinavië en een lagedrukgebied boven Zuid-Europa nu eens in de eerste helft van januari op de weerkaarten verschijnt – wanneer de aanzienlijk zon minder kracht heeft – dan moet er meer moois mogelijk zijn …

Aan de provincie en aan het waterschap heeft het in elk geval niet gelegen. Zodra er zicht was op de serieus winterse ontwikkelingen, kondigde de provincie al een vaarverbod af voor een groot deel van Friese wateren, voordat er nog maar een centimeter ijs lag. Het waterschap zorgde ervoor om vroegtijdig het gewenste peil te bereiken, zodat daarna z.s.m. alle gemalen stilgelegd konden worden. Dit alles om een maximale ijsgroei mogelijk te maken. Wat mij betreft hulde voor provincie en waterschap derhalve, want elke mogelijk kans op natuurijs moet ten volle worden benut.

Schaatsers rond huis

Het windwak in de vijverpartij is de afgelopen dagen mooi dichtgevroren, zodat er nu een prachtige zwarte ijsvloer ligt …

Vrijdagochtend zag ik de eerste schaatsers aan ons tijdelijke verblijf voorbij schuiven, en al snel volgden er meer …

Deze knaap had er duidelijk heel veel lol in, met een grote paarse ballon zwierde hij lustig in het rond …

Enige tijd later verscheen hij opnieuw, nu zonder ballon maar met een paar vrienden …

Woensdagmiddag heb ik enige tijd in de snijdende kou in de Ryptsjerksterpolder gestaan om schaatsers te fotograferen, deze foto’s heb ik vanuit de warme woonkamer gemaakt, dat is wel zo lekker en makkelijk …

Maar eerlijk is eerlijk, het begint wel te kriebelen … Ik zou bijna spijt krijgen, dat ik de schaatsen die ik 12 jaar geleden op symbolische wijze letterlijk aan de wilgen heb gehangen niet heb meegenomen …

As it kwik sakket

Het kwik bleef vandaag opnieuw tot het middaguur onder het vriespunt steken …

En dus heb ik in de loop van de ochtend nog maar eens een kijkje in de Jan Durkspolder genomen, want …

Erg druk was het er niet, maar ook nu de winter echt op zijn laatste benen lijkt te lopen, waren er nog vermetele ridders van het ijs actief …

In het weekend volgen nog wat sfeerplaatjes.

Skywatch Friday 407

Deze week deelde de winter zijn vierde plaagstootje uit. Ditmaal werden we niet alleen verrast met een laagje ijs waarop geschaatst kon worden, maar de natuur werd ook bedekt met een sierlijk laagje rijp …

This week we had the fourth cold period during this winter. This time we were not only surprised with a layer of ice which made skating possible again, nature was also covered with a graceful layer of hoarfrost …

In Skywatch Friday 401 heb ik de eerste schaatsters van deze winter bij de Hooidammen al getoond, dat was in december, gisteren kon ik de eerste schaatsters van 2017 op het ondergelopen land daar fotograferen …

In Skywatch Friday 401, I have already shown the first skaters this winter in december 2016, yesterday I photographed the first skaters of 2017 at the drowned land near the Hooidammen …

Toen ik ’s middags langs de Opsterlandse Compagnonsvaart reed, kwam de zon er zelfs even door en kreeg ik zelfs nog heel even wat blauwe lucht te zien …

When I drove along the canal Opsterlandse Compagnonsvaart in the afternoon, I saw some blue sky and the sun was even shining for a moment …

Lang kon ik niet van de zon genieten, toen ik aan de andere kant van Gorredijk even bij de Alde Ie was, trok de lucht boven de Nijsleatster Feart alweer dicht …

It didn’t last long, about ten minutes later clouds and fog came back again …

Wil je meer Skywatchfoto’s zien? Klik dan op het logo …

Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo

Skywatch Friday

Prettig weekend! … – … Enjoy your weekend!

Jûkelburd is in ’t land

Koud, hé …!? Jawel, jûkelburd is weer even in het land. Zo noemen we de winter wel hier in Fryslân: jûkelburd (spreek uit als: joekelburd). En dan lijkt het ineens alsof er ècht een marathon op natuurijs wordt gereden bij Earnewâld, maar het zijn nog steeds de marathonschaatsers van Hans Jouta, die ik hier twee weken geleden ook al liet zien …

Het is vandaag dan wel koud, maar twee nachten met lichte tot matige vorst zijn nog lang niet genoeg om een marathon te kunnen schaatsen. Net zo min als het warm genoeg is voor de visser, die bij de haven van Earnewâld naar de schaatsers staat te kijken, om zijn fuiken te kunnen zetten trouwens …

Die visser laat overigens wel mooi zien waar de naam jûkelburd voor de winter vandaan komt. Vrij vertaald betekent jûkelburd zoiets als ruigbaard. En zo’n ruige baard krijg je met de combinatie van kou en mist vandaag vanzelf … zelfs als je geen baard hebt …  😉

Marathonschaatsers bij Earnewâld

Ondanks het feit dat het ook gisteren weer grijs en kil weer was, heb ik toch maar even een ommetje gemaakt. Hoewel er volstrekt geen winter in de lucht zit, kwam ik bij Earnewâld toch een paar marathonschaatsers tegen. Kijk, daar gaan ze …

Het is een beeldengroep van cortenstaal op It Wiid bij de haven van Earnewâld, dat is gemaakt door Hans Jouta. Het beeld is op een drijvend ponton geplaatst, zodat het ongeacht de waterstand altijd lijkt of er echt een paar mannen aan het schaatsen zijn …

Wie goed kijkt, kan er misschien drie oud-winnaars van ‘De 100 van Earnewâld’ in herkennen: Jeen Wester, Hilbert van der Duim en Jos Niesten. Het beeld heeft een plekje gekregen op de plaats van de start en finish van de natuurijsklassieker …

En hoe ik hier nu op kom? Wel, vandaag is het op de kop af 20 jaar geleden dat de laatste Elfstedentocht werd gereden. De wedstrijd hebben we die dag van start tot finish voor de tv gevolgd, daarna zijn we in de auto gestapt om ergens langs de route wat sfeer op te snuiven. Dat lukte perfect met een wandeling van Birdaard naar Bartlehiem en weer terug over de Dokkumer Ee. Behalve dat er een uitstekende sfeer hing langs de route, herinneren we ons vooral goed hoe koud het daar in de snijdende wind op de kale vlakte was. De gevoelstemperatuur
lag rond de -20 graden als ik het me goed herinner … brrrrrr. Maar het was enig rillen zeker waard om erbij te zijn, want die dag pakken ze ons niet meer af.

Terwijl de wind vandaag buiten om het huis huilt, vermaak ik me binnenshuis prima met de herhaling van de live-uitzending van de Elfstedentocht van 1997 op nos.nl, want dat is met behulp van de Chromecast perfect te zien op tv …