Smeltend ijs

Het hard bevroren ijs dat op Tweede Kerstdag nog zo’n mooie glanzende herfstcompositie vormde in het vogelbadje, veranderde een dag later in een bordje met papijs …

Het mooiste was er duidelijk wel af, maar toch vond ik het nog steeds een boeiend geheel …

In het grotere houten vogelbad elders in de tuin was de situatie al niet veel anders …

Rondom verscheen water op het ijs, daardoor ontstonden er aan de rand zachte weerspiegelingen …

In het midden van het opbollende oppervlak werden tot slot mooie breuklijnen zichtbaar …

25 jaar zonder Tocht

Vandaag is het op de kop af 25 jaar geleden dat de 15e en voorlopig laatste Elfstedentocht werd gereden. Nadat Aafje en ik ’s ochtends de wedstrijd van start tot finish voor de tv gevolgd, zijn we in de auto gestapt om ergens langs de route wat sfeer op te snuiven. Bij Birdaard vonden we een mooi parkeerplekje vlak langs de route …

De Elfstedenbrug aan de Canterlandseweg

Daar vandaan hebben we een wandeling gemaakt over de Dokkumer Ee naar wat op die dag het centrum van de wereld was: het bruggetje van Bartlehiem. Behalve dat er een uitstekende sfeer hing langs de route, herinner ik me vooral goed hoe koud het daar op de kale vlakte in de snijdende wind was. De gevoelstemperatuur lag rond de -20 graden als ik het me goed herinner. Vooral op de terugweg naar Birdaard was het met een gure oostenwind tegen gruwelijk koud. Maar het was enig rillen zeker waard om erbij te zijn, want die dag pakken ze ons niet meer af …

Of en wanneer we weer zo’n dag krijgen, is maar zeer de vraag. In de jaren die volgden hebben we nog wel een paar koude winters meegemaakt, maar tot een Elfstedentocht is het helaas niet meer gekomen. Misschien blijft het fenomeen Elfstedentocht wel voorgoed voorbehouden aan de 20e eeuw. Alle 15 tochten zijn tenslotte in die eeuw gereden. En ook de meest actuele klimaatstreepjescode van het KNMI geeft geen aanleiding tot optimisme …

Misschien is de Elfstedentocht vanaf nu alleen nog maar weggelegd voor de mannen van staal bij Earnewâld die de elementen gedurende het hele jaar trotseren …

Hoe dan ook, schaatsliefhebbers en romantici kunnen vandaag via een stream op NOS.nl om 05.10 uur inschakelen om het hele spektakel van start tot finish nog eens te beleven. De eerste twee uur worden vanaf dat tijdstip ook in zijn geheel uitgezonden op televisie via NPO1. Daarna is er op elk uur een Elfstedenjournaal te zien. Ik sluit af met de prachtige finishboog op de Bonke bij Leeuwarden, die pas in november 2019 is onthuld. Wat zou het mooi zijn als die binnenkort nog eens echt als finish kan dienen …

Alle zwanen verzamelen!

Toen ik na het maken van de laatste rijpmacro’s weer overeind was gekrabbeld, was het tijd om langzamerhand huiswaarts te keren. Ik besloot binnendoor via Tijnje en Nij Beets terug te rijden …

Ter hoogte van het stroompje It Mûdjip zag ik vanaf de Riperwâlden een paar zwanen in een berijpt weiland rondscharrelen. In eerste instantie zag ik alleen een volwassen zwaan en een wat jonger exemplaar zitten. Op de eerste foto is een stuk verderop nog een tweede witte stip te zien …

Ik had de auto nog maar net stil gezet, of het hele spul kwam in beweging. Vanuit de verte kwamen over It Mûdjip twee zwanen aangevlogen en ook de beide zwanen die het dichtst bij me in het weiland zaten, maakten een korte vlucht. Op de foto hier rechtsonder is nog net te zien dat er ijslandingen gemaakt moesten worden …

Die kunst leken ze prima te beheersen, want ze kwamen allemaal veilig aan de rand van het open water terecht …

Eén van de knobbelzwanen ging niet te water, hij leek het ijsoppervlak eens even goed te bekijken. Of zou hij even onderzoeken wie de vogelpoep daar op het ijs heeft gedumpt …

Het werd blijkbaar goed bevonden, want hij ging nog even mooi zitten voor de laatste foto …

Rijp rond De Deelen

Via Warniahuizen en Aldeboarn kwam ik na enige tijd bij De Deelen terecht. Daar heb ik weer even een kort fotokuiertje gemaakt. Ondanks het gaas dat erop is gespannen, was het onderstaande bruggetje flink glad. Toch vond ik, dat ik me er even op moest wagen …

Vanaf het bruggetje heb je een mooi uitzicht over het petgat. Er lag een mooie vlak en glad ijsvloertje op het water. Toch jammer dat het ijs niet de kans heeft gekregen om aan te groeien tot een draagkrachtige ijsvlakte …

De veel diepere Hooivaart, die langs De Deelen loopt, lag nog volledig open. Omdat het op dat moment windstil was, lag het water er rimpelloos en spiegelglad bij …

Tussen het fietspad en de oever had zich op verschillende plekjes wel prachtige rijp had gevormd. Speciaal voor dat doel had ik mijn macro-voorzetlens die dag meegenomen. Kijk eens naar die mooie ijstorentjes …

Begin volgend jaar meer van dit macrowerk, want er was nog veel meer van te zien.

Hekken, palen en een sloot

Wie hier al wat langer meeleest, weet dat ik houd van ons nog altijd mooie Friese platteland. Maar er zijn van die dagen dat het allemaal nog net wat mooier oogt dan normaal …

Als ‘kind van de winter’ ben ik vooral op dagen als vorige week woensdag niet binnen te houden. Zoals het witte rijplaagje het reliëf op de kuilbult accentueerde, zo deed het dat ook in het toch zo vlakke Friese landschap …

En dan zo’n sloot, die als een schitterende scheiding tussen de landerijen loopt. In de verte houden een groep eenden en wat ganzen een wak open. Je weet tenslotte maar nooit hoe lang de kou aanhoudt …

En dan gaat de rit weer verder door weilanden met zacht bollende ruggen tussen de greppels. Een lange rij kale bomen loopt in de verte parallel met een weg …

Hieronder staan die bomen nog net wat duidelijk afgetekend tegen de pasteltinten in de lucht. Met een paar palen en een drinkbak voor het vee sluit ik dit logje af …

Ganzen in berijpte weilanden

In een paar van de berijpte weilanden aan de zuidkant van de Bûtendiken zaten nogal wat ganzen …

Er was een tijd dat ganzen in onze contreien echte wintergasten waren. Tegenwoordig worden sommige landerijen bijna het hele jaar rond bevolkt door ganzen. Vermoedelijk hebben de gras-veredelaars hun producten gewoon veel te lekker gemaakt …

Je hebt hier eigenlijk gedurende het hele jaar genoeg kansen om ganzen te fotograferen. Maar om zo’n groep ganzen – zo te zien waren dit voornamelijk brandganzen en kolganzen – weer eens in een berijpt weiland te kunnen kieken is tegenwoordig wel een momentje …

De kerststal bij de haven

Het rietland waar ik woensdag ben begonnen met fotograferen, ligt aan het eind van de doodlopende weg de Bûtendiken. Om daar te komen en er weer vandaan te raken, rijd je twee keer door Smalle Ee, met 45 inwoners het kleinste dorp van de gemeente Smallingerland …

Maar klein als het is, heeft het dorpje een belangrijke plaats in de regionale geschiedenis verworven. Eens stond er een klooster en was Smalle Ee de hoofdplaats van de gemeente. Tegenwoordig is Smalle Ee voornamelijk bekend om zijn kleine haven, waar 5 jaar geleden in december plotseling een verrassend groot schip afgemeerd lag. De haven lag er woensdag leeg bij …

Maar helemaal stil en verlaten was het er niet. Langs de linker kade van de haven stond een oude stal, waar sinds kort een bijzonder stel reizigers onderdak had gevonden tegen de Friese vrieskou. Het bijbels gezelschap leek me aardig compleet te zijn. Behalve Jozef, Maria, Jezus en de engel Gabriël, waren ook de drie wijzen al ter plekke. De os en de ezel hielden zich koest in een hoek van de stal …

Zelfs een echte ezel ontbrak niet, die had aan de achterkant van de stal een fijn plekje in de luwte gevonden …

En toen ik me weer oprichtte, zag ik dat er een stukje verderop nog twee ezels stonden …