Over de zomer van 2021

Dat het weer in ons land vrijwel altijd en overal onderwerp van gesprek is, staat al jarenlang vast. Gemopper over het weer hoort daar ook altijd bij, maar er is maar zelden zo vaak en zo veel geklaagd en gemopperd over het weer als in de zomer van 2021, geloof ik. Maar als je het in wat breder perspectief plaatst, dan was die zomer van 2021 zo slecht nog niet …

Laten we eerst eens kijken naar de gemiddelde temperatuur in de drie zomermaanden. In ieder van die maanden lag de gemiddelde temperatuur nog altijd een stuk hoger dan in de periode 1971-2000, want die periode is nog altijd mijn referentiepunt. De gemiddelde zomertemperatuur kwam in ons tuintje uit op 18,0ºC tegen 15,8ºC in de periode 1971-2000. Bij het KNMI in De Bilt kwam de gemiddelde temperatuur uit op 17,7ºC tegen 16,6ºC in 1971-2000. Zie ook de grafiek linksonder …

Gemopper over de temperatuur vind ik dan ook overdreven. Als het om de hoeveelheid neerslag gehad, is het een heel ander verhaal. De beelden van de watersnood in Zuid-Limburg en delen van o.a. België en Duitsland staan velen nog wel bij, denk ik. Hier bij ons was het in alle drie de zomermaanden te nat, de grafiek rechtsboven spreekt boekdelen. Uiteindelijk was er aan het eind van de zomer 347 mm water door de regenmeter gelopen, bijna het dubbele van de gemiddelde hoeveelheid van 200 mm in de periode 1971-2000. Het KNMI in De Bilt noteerde 244 tegen normaal ca. 200 mm. Maar ach, die regen heeft vanuit fotografisch oogpunt ook weer zijn voordelen …

Ook als ik de temperaturen van deze zomer vergelijk met die van mijn metingen in de tuin sinds 2003, doet 2021 het nog niet zo slecht. Sinds 2003 heb ik hier maar vijf zomers gehad, die warmer waren dan de 18,0ºC van de zomer van 2021. Ook in De Bilt was het slechts vijf keer warmer. Bij ons verliepen welgeteld 13 zomers met een lagere gemiddelde temperatuur, in De Bilt was dat 10 keer het geval. Zie verder de grafiek linksonder …

Dat de zomer nat was, wordt ook over deze periode bevestigd. Alleen in de zomers van 2004 en 2013 viel er meer regen in onze tuin, zoals te zien is in de grafiek rechtsboven. Dus, was de zomer nat? Ja, de zomer was behoorlijk nat. Was dat erg? Voor mij niet echt, maar vooral voor de kampeerders onder ons was het wat dat betreft een slechte zomer. Voor de gemiddelde tuin en voor de natuur was het een top-zomer met niet teveel felle zon en eindelijk een fijne aanvulling van het neerslagtekort van de afgelopen jaren …

Tot slot kijken we nog even naar het verloop van de maximumtemperaturen in de zomer van 2021. Ik heb 58 warme dagen geteld (=20 graden of warmer), in de periode 1971-2000 waren dat er gemiddeld ca. 49. Verder heb ik 11 zomerse dagen kunnen noteren (=25 graden of hoger), tegen normaal 15. Tot slot telde de afgelopen zomer slechts 1 tropische dag (=30 graden of hoger) tegen normaal over de periode 1971-2000 ca. 3. De gemiddelde maximum temperatuur is uitgekomen op 21,4ºC. In De Bilt waren er deze zomer 70 warme dagen, 17 zomerse dagen en 1 tropische dag. Normaal zijn dat er resp. 64, 22 en 5 …

In het grafiekje rechtsboven is de verdeling van de neerslag in ons tuintje over de afgelopen zomer te zien. De wolkbreuken van 5 juni en 25 juli zijn met resp. 54 en 64 mm beeldbepalend. Dergelijke stortbuien hebben we liever niet te vaak, want de waterafvoer kan dat allemaal niet snel genoeg verwerken. En dat geeft nogal wat stank en viezigheid …

Tot zover mijn persoonlijke overzicht van de zomer van 2021. Door het uitblijven van hittegolven of anderszins langdurige warme perioden vond ik het een prima zomer. En daar wil ik dan ook maar mee afsluiten. De zomer is intussen na een warme week met echt zomerse temperaturen, die ik hier in juli en augustus niet op de thermometer heb gezien, tamelijk geruisloos overgegaan in de herfst …

Een reuzenrad op bezoek

Het reuzenrad in aanbouw bij Mondial, dat gisteren op de eerste foto te zien was, liet zich vanwege de omliggende bosschages niet lekker fotograferen. Daarom heb ik enkele dagen later in Drachten wat foto’s gemaakt van het reuzenrad, dat hier eind juli enkele weken op de Markt stond …

Of het Reuzenrad Sky Vision ook gebouwd is door de firma Mondial uit Terband, weet ik niet. Maar het is met zijn hoogte van 50 meter wel het grootste mobiele reuzenrad van ons land. Helaas was de kassa gesloten, toen ik er was. Toch jammer, want nu heb ik geen foto’s kunnen maken van het ongetwijfeld adembenemende uitzicht over Drachten. Maar het meest vervelend is natuurlijk dat ik weer niet heb kunnen werken aan het bedwingen mijn hoogtevrees … 😉

De eclips in 12 foto’s

Terwijl ik vanmorgen aan de koffie zat, bedacht ik me dat ik zou kunnen proberen om het zonnefilter, dat ik ooit voor mijn oude camera had gemaakt, voorzichtig te demonteren en het dan provisorisch op mijn huidige camera te bevestigen. Veel meer dan op aluminiumfolie lijkend materiaal is zo’n zonnefilter namelijk niet. Je moet het alleen heel voorzichtig behandelen.

Nadat ik het filter voorzichtig had losgemaakt van de oude houder, heb ik het uiteindelijk verrassend simpel met de zonnekap van mijn camera op de lens vast kunnen zetten. Om 11:30 uur was ik klaar, net te laat om het eerste contact op foto vast te kunnen leggen …

Er lekte weliswaar nog wat licht langs de rand, maar ik heb de gedeeltelijke zonsverduistering toch heel aardig vast kunnen leggen vanuit de tuin. In twaalf foto’s zie je hieronder met 65 x zoom het verloop van 11:31 uur tot 13:33 uur. Echt spectaculair was het niet, daarvoor was het een te kleine eclips. Ik vind het vooral jammer dat er op dit moment geen grote zonnevlekken op de zon te zien zijn. Maar hoe dan ook, ik kan hem wel weer afvinken ... 🙂

De winter van 2020-2021

De winter begon vrij zacht, en dat bleef hij ook lang. December was met een gemiddelde temperatuur van 5 ºC ca. anderhalve graad warmer dan normaal over de periode 1971-2000. Januari was met een gemiddelde van 2,7 ºC ongeveer een halve graad warmer dan normaal over de eerder genoemde periode. Meer dan af en toe wat lichte nachtvorst zat er niet in. Echt koud en interessant werd het pas vanaf 7 februari, maar langer dan een week mochten we daar niet van genieten, zoals hier gisteren in het overzicht van al februari te zien was …

De tijdelijke kou in februari werd ruimschoots gecompenseerd door de week die daarop volgde, waarin de temperatuur opliep tot een maximumtemperatuur van 17,6 ºC. Uiteindelijk kwam de gemiddelde temperatuur over de winter van 2020-2021 in onze tuin uit op 3,7 ºC. Daarmee was de winter ca. 1,5 ºC zachter dan het langjarig gemiddelde van 2,2 ºC over de periode 1971-2000 in onze contreien …

De winter was volgens het KNMI met landelijk gemiddeld 223 mm in het hele land aan de natte kant. Wij zaten met 254 mm regen en ca. 7 cm sneeuw in het natste deel van het land. Vooral in december en januari was het met respectievelijk 104 en 110 mm een natte boel. Veel stelde het niet voor, maar we kregen op 16 januari ’s avonds nog wel een fotogeniek laagje sneeuw …
Het echte winterweer kwam in februari net op tijd om de grijze en natte december en januari te doen vergeten en om voor velen tijdelijk wat verlichting te brengen in de maar aanslepende corona-ellende. Van de meer traditionele ijspret heb ik hier de afgelopen weken al genoeg laten zien. Daarom sluit ik de winter af met een foto van het ‘Easy Rider gevoel’  van een deel van de Friese dorpsjeugd …

Weerbeeld februari 2021

Op de eerste dag van de meteorologische lente heb ik gisteren weer eens een oude gewoonte opgepakt, het schetsen van een beeld van het weer in ons tuintje in de voorbije maand. Met de ingebruikname van mijn nieuwe weerstation eind vorig jaar ben ik op zoek naar een andere manier om de weercijfers te presenteren. De grafiekjes zien er wat anders uit dan tot dusver, maar de foto’s om het geheel wat te verluchtigen zijn gebleven …

Februari begon grijs met een westelijke stroming en gematigde temperaturen. In de nacht van 6 op 7 februari begon het bij een harde oostelijke wind te sneeuwen, voor het eerst sinds 2013 kregen we in het hele land weer sneeuw van betekenis. Hier viel ca. 7 cm sneeuw, die op de weg voor problemen zorgde i.v.m. duinvorming. In de daarop volgende week was het even dik winter, zodat er vanaf donderdag op diverse plaatsen geschaatst kon worden. In ons tuintje daalde de temperatuur tot -9,8 ºC op 13 februari, maar strenge vorst zat er net niet in. In totaal heb ik deze maand 12 vorstdagen (minimumtemperatuur onder de 0,0 °C) en drie ijsdagen (maximumtemperatuur onder 0 °C) kunnen noteren. Over de periode 1971-2000 waren dat er in onze regio resp. gemiddeld 14 en 4 …

Aan alle ijs- en sneeuwpret kwam op 14 februari snel een eind. In de dagen die volgden steeg het kwik van 20 t/m 25 februari zelfs 6 dagen achtereen tot boven de 15 ºC. De hoogste temperatuur kwam uit op 17,6 ºC, en dat is toch wel heel bijzonder. Uiteindelijk is de temperatuur in onze tuin uitgekomen op een gemiddelde van 3,1 ºC. Daarmee was de gemiddelde temperatuur ongeveer gelijk aan die van het langjarig gemiddelde voor februari in de periode 1971-2000 …

Omdat het op 7 februari vrijwel de hele dag sneeuwde, is de neerslagmeting onzeker. Om bevriezing te voorkomen, heb ik de regenmeter van 7 t/m 13 februari afgesloten. Met 38 mm regen en ca. 7 cm sneeuw was de hoeveelheid neerslag in onze tuin voor hedendaagse begrippen vrij droog. Maar in de periode 1971-2000 was 45 mm ongeveer de gemiddelde hoeveelheid neerslag voor februari …

Zo af en toe zal ik vanaf nu ook een grafiekje van de luchtdruk laten zien. Dat is niet altijd even interessant, maar soms is de samenhang met de andere grafieken te mooi om er niets mee te doen. Stijgende luchtdruk wijst over het algemeen op een weersverbetering aankondigt, terwijl dalende druk vaak tot een weersverslechtering leidt. Voor de maand februari ging die vuistregel naar mijn idee heel aardig op …

Het nieuwe weerstation heeft ook een digitale zonnemeter. Over de accuratesse van die meting in minuten en Watts/m heb ik zo mijn twijfels. Als ik ze vergelijk met de data van onze zonnepanelen, dan geven ze in elk geval vergelijkbare op en neer gaande golfbeweging …

Buitenstvallaat – het begin

De foto’s en het verhaal van ‘De Jonge Trijntje’ brachten me in gedachten terug naar het Buitenstvallaat (Google Maps), waar het skûtsje ruim 100 jaar geleden is gebouwd. In 2008 heb ik daar eens een fotokuiertje gemaakt. De foto’s die dat heeft opgeleverd, heb ik wat afgestoft om jullie een idee te geven van de situatie ter plekke …

Buitenstvallaat is een buurtschap aan de westkant van Drachten. De eerste keer dat ik hier kwam, was ik nog een maar een kind. In 1970 heb ik samen met een paar vriendjes de Hooidammentocht geschaatst. Deze tocht van 20 km van Drachten naar de Hooidammen (vice versa) werd indertijd door de Politie Personeelsvereniging Smallingerland georganiseerd voor de jeugd tot 15 jaar. Start en finish lagen bij de brug De Pijp en de tocht leidde over de Drachtstervaart o.a. langs Buitenstvallaat naar de Hooidammen …

Behalve een sluis, een paar huizen en enkele boerderijen was er in de wijde omgeving in de toen ’s winters nog vaak bar koude witte wereld weinig te zien. Of het moet al zijn dat er toen nog een paar kalkovens stonden. Ik geef het toe, dat er ook een oude skûtsjewerf lag, daar was ik me toen nog niet van bewust. De oude sluiswachterswoning is één van de pronkstukjes die  nu nog resten …

Hier ligt echt een belangrijk stukje geschiedenis voor Drachten. Vanaf dit punt werd in 1641 begonnen met de aanleg van de Drachtstervaart. Om dat mogelijk te maken is hier een sluis of vallaat aangelegd. Het oude Buitenstvallaat is het beginpunt van de Drachtstervaart die in 1641 is aangelegd in opdracht van koopman en veenbaas Passchier Bolleman. Dat vormt eigenlijk ook het beginpunt van Drachten. De vaart maakte de afvoer van turf uit de omgeving mogelijk en dat bracht allerlei activiteit naar Drachten …

Er is sinds die tijd veel gebeurd. Buitenstvallaat ligt tegenwoordig ingeklemd tussen Drachtster nieuwbouwwijken en het dorp De Wilgen. Dit is nog het enige authentieke stukje van de oude vaart uit 1641, waarvoor naar verluidt 800 arbeiders tewerkgesteld werden. Het deel van de vaart vanaf de Hogeweg tot in het centrum van Drachten werd in de jaren 60 gedempt en in 2016 heropend …

Ik heb me voorgenomen om over niet al te lange tijd nog eens een fotokuiertje te maken bij Buitenstvallaat. Wil je nu nog meer weten over Buitensvallaat, kijk dan eens naar de geactualiseerde pagina over de buurtschap, van Frank van den Hoven op de website plaatsgids.nl. Daar kun je overigens informatie vinden over de kleinst mogelijke buurtschappen in ons land …

Jetske bij ‘De Jonge Trijntje’

Terwijl ik me bezighield met de spiegelende gevel van het oude arbeidsbureau, had mijn fotomaatje haar aandacht gericht op een skûtsje dat in de Drachtstervaart voor de wal lag. En niet zo maar een skûtsje, ‘De Jonge Trijntje’ is één van de boegbeelden van ‘het Drachten-van-de-skûtsjes’. Jetske leek het met bijzondere aandacht te bekijken …

‘De Jonge Trijntje’ is in 1909 in opdracht van Jan Martens Jagersma gebouwd op de skûtsjewerf van Jan Oebeles van der Werff aan het Buitenstvallaat in Drachten. Beurtschipper Jan Martens Jagersma vernoemde het skûtsje naar zijn enige dochter Trijntje. De schipper onderhield tot 1920 een geregelde beurtdienst tussen Drachten en Groningen en omstreken. In 1920 nam zijn zoon het over met een motorschip. Het skûtsje werd verkocht en maakte vervolgens onder verschillende namen omzwervingen door Nederland en België …

Haiko van der Werff, de achterkleinzoon van Jan Oebeles, zette vanaf 1 januari 2001 het bedrijf van zijn overgrootvader aan het Buitenstvallaat voort onder de naam ‘Scheepsbouw O.H. van der Werff’. Haiko zag een droom uitkomen, toen ‘De Jonge Trijntje’ in 2010 werd teruggevonden in Zwolle en hij de kans kreeg om het te restaureren. Het beurtvaart skûtsje werd aangekocht door Stichting De Jonge Trijntje met de bedoeling om het schip als cultureel erfgoed in de oorspronkelijke staat terug te laten brengen, En zo was de cirkel rond, het skûtsje werd volledig gestript en in de originele staat teruggebracht op de werf waar het 100 jaar eerder was gebouwd …

’s Zomers ligt het skûtsje aan het Buitensvallaat voor de scheepswerf van Haiko van der Werff. Er wordt dan met ploegjes gezeild, kinderen worden er onderwezen over de zeilvaart vroeger en er wordt onderhoud gepleegd. In de winter ligt het skûtsje in de Drachtstervaart of in de passantenhaven in het centrum van Drachten …