Extra editie – eclips!

Even een extra berichtje …

Zou ik toch bijna vergeten om jullie even te herinneren aan de gedeeltelijke zonsverduistering die we morgen (donderdag 10 juni) tussen 11:19 en 13:31 uur vanuit België en Nederland kunnen zien. Zelf vind ik zo’n moment waarop de maan precies tussen de aarde en de zon doorschuift altijd wel iets bijzonders hebben.

De meest bijzondere zonsverduistering die ik heb meegemaakt, was de volledige eclips op 11 augustus 1999. Hoewel Aafje en ik nog maar enkele dagen terug waren van vakantie in Frankrijk, zijn we speciaal voor die eclips nog een dagje heen en weer gereden naar Laon. Met uiterst onzekere weersverwachtingen maakten wij een verkeerde keuze. De zon ging daar vrijwel de hele ochtend schuil achter een dik wolkendek. Pas vlak na het moment van de totale verduisteringsfase begon de lucht op te breken …

De mooiste gedeeltelijke zonsverduistering waar ik bij ben geweest, was op 31 mei 2003. Die ochtend was de zon rond zonsopkomst voor 90% verduisterd. Voor die gelegenheid ben ik midden in de nacht naar het Wad bij Paesens-Moddergat gereden. Het was sprookjesachtig mooi om de zon in dat bijzondere decor op te zien komen alsof het de maan was. Net als twee andere fotografen die een stukje verderop stonden, heb ik er ademloos naar staan kijken …

De derde gedeeltelijke zonsverduistering was op 3 oktober 2005. Op die stralende herfstdag ben ik samen met Aafje naar de poldermolen De Veenhoop gereden. Daar hebben we met koffie en broodjes zitten genieten van de gedeeltelijk eclips en het landschap om ons heen. Als toetje kregen we een mooie bijzon voorgeschoteld …

Dan de verduistering van morgen. Tijdens het maximum van de eclips, om 12:23 uur, zal 29% van de diameter van de zon, ofwel 17% van haar oppervlakte, bedekt zijn door de maan. Het zal er niet donker van worden, zoals dat tijdens de volledige eclips van 1999 in Frankrijk wel het geval was. Toch wordt gewaarschuwd voor energietekorten, vanwege de tijdelijke daling van de productie van zonnepanelen midden op de dag.

De kans om er iets van te kunnen zien, is in ieder geval groot. Dankzij een hogedrukgebied boven onze omgeving is het vrij zonnig. Vooral in het noorden en oosten komen ook wat stapelwolken voor, maar daar kwam de zon de afgelopen dagen snel doorheen. Dus daar reken ik voor morgen ook op …

Tot slot nog enkele waarschuwing & kijktips …

Minder zonlicht betekent niet dat je zomaar naar de zon kunt kijken. Heb je geen telescoop of camera met een speciale zonnefilter op? Geen probleem. Er zijn veel mogelijkheden om de gedeeltelijke zonsverduistering op 10 juni 2021 op een veilige manier te bekijken.

  1. Schaf een eclipsbril aan. Deze brillen zijn gemaakt met een speciale filter om veilig naar de zon te kijken. Gebruik geen oud brilletje, want die kunnen beschadigd zijn. Deze zijn te koop bij onder andere www.eclipsbrillen.nl.
  2. Gebruik een stuk lasglas. Bij gebrek aan een eclipsbril kun je ook een stuk goedgekeurd lasglas gebruiken. Dit is wel te verkrijgen bij de betere ijzerwarenhandel.
  3. Maak een gaatjescamera. Een gaatjescamera (pdf) is eenvoudig zelf te maken. Doordat het licht geprojecteerd wordt, kijk je niet rechtstreeks in de zon.
  4. Gebruik een vergiet. Geen zin om te knutselen? Een metalen vergiet met ronde gaten werkt volgens hetzelfde principe als een gaatjescamera. Elk gaatje projecteert een beeld van de zon op de grond. Zo heb je tientallen kleine beelden van de zonsverduistering!
  5. Kijk een livestream. Ga bijvoorbeeld naar een livestream van een van de Nederlandse universiteiten (zie hieronder voor details).
  6. En dan nog even dit … Als de sensor van je camera je lief is, maak dan geen foto’s zonder geschikt filter voor de lens.

Bronnen: waarnemen.com en astronomie.nl

Moonrise

Het duurde lang voordat de maan zich hier afgelopen nacht liet zien, het was al na twaalven …

Hij moest zich eerst nog los zien te maken van de schoorsteen van onze buurvrouw in de zuidoosthoek …

Daarna stond de hazelaar nog in de weg met zijn overdag zo mooie, frisgroene bladeren …

Toen ik hem om 00:08 uur uiteindelijk vrij in beeld had, was er van een echte supermaan al geen sprake meer …

De zeearend zat er trouwens ook prachtig bij in het maanlicht. De kuikens groeien als kool (zie de webcam)

Ver weg vanuit de tuin

Ook al ben ik sinds de coronatijd meer dan anders in de tuin, mijn foto-onderwerpen zoek ik niet altijd binnen die beperkte ruimte. Door regelmatig even een blik omhoog te werpen, zijn er ook buiten de tuin vaak mooie en interessante dingen te zien of te fotograferen.

Zo zag ik zondagmiddag hoe het witte condensspoor van een de zon tegemoet vliegend vliegtuig, verdween in zijn eigen schaduw. Van dat soort momenten kan ik echt genieten …

Aan het begin van de zondagavond heb ik – ook weer vanuit de tuin – een close-up gemaakt van de maan. Het kraterlandschap toonde zich weer op zijn mooist …

Toen de avondklok later op de avond al was ingegaan, heb ik nog even een avondkuiertje gemaakt in de tuin. Net als op zaterdagavond stond er weer een mooie grote kring of halo rond de maan …

Die heerlijke zomeravonden

De verzengende hitte overdag was in augustus duidelijk niet aan mij besteed. Het enige wat ik tijdens zo’n hittegolf eigenlijk echt kan waarderen, zijn die heerlijke avonduren. Tot diep in de avond lekker bij de vijver zitten, daar kan ik echt van genieten. En dat heb ik dan ook volop gedaan tijdens de hittegolf …

Af en toe eens een blik over de schutting om te zien of er buitenaards nog wat te beleven valt, is met die hoge minimumtemperaturen ook een aangename bezigheid. Op de foto hier links onder zie je de reuzenplaneet Jupiter schitteren in een mooie samenstand met de bijna volle maan. Op de rechter foto zie je de heldere rode planeet Mars, die zich momenteel bij heldere hemel ook mooi laat zien …

Een maand voordat we gebukt gingen onder de hittegolf ben ik er nog tweemaal rond middernacht op uit getrokken om foto’s te maken van de komeet Neowise. Deze komeet was weliswaar lang zo mooi niet als komeet Hale Bopp in maart 1997, maar het was wel de helderste komeet sinds Hale Bopp. Vooral door de verrekijker vond ik het toch weer een bijzonder gezicht om zo’n brok steen en ijs door ons zonnestelsel te zien razen. Mijn Powershot leent zich helaas niet echt voor nachtfotografie, maar Neowise staat erop. En belangrijker nog, ik heb hem met eigen ogen gezien …

Zoals wel vaker, kwam er een eind aan de hitte met een aantal pittige regen- en onweersbuien. Hoewel de meeste buien ook deze zomer weer langs ons zijn getrokken, kon de riolering het hier op 20 augustus even niet aan. De onderstaande bliksem heb ik op 16 augustus in beeld kunnen vangen, toen er tegen middernacht gelijktijdig een onweerscomplex ten oosten en één ten westen van ons voorbij trok …

 

Venus en de asgrauwe maan

Donderdag was het nieuwe maan, toen was de maansikkel echter nog zo smal dat ik hem niet heb kunnen ontdekken. Gisteravond was hij wel goed te zien, daarom heb ik het statief rond 22:00 uur even in de voortuin opgesteld om een paar foto’s te maken van de maansikkel en de tegenwoordig niet te missen planeet Venus …

Als bonus kreeg ik niet alleen de maansikkel te zien, maar ook de rest van de maan was vaag zichtbaar. Dat resterende van de maan werd zichtbaar door het zogenoemde asgrauwe licht. Dat is zonlicht dat door de aarde naar de maan wordt gezonden en vervolgens door de maan weer naar de aarde teruggekaatst wordt, waarna het hier zichtbaar wordt. Dit licht is het best waarneembaar zo’n 3 à 4 dagen vóór en na nieuwe maan, als de maan boven en de zon onder de horizon staat …

Door nog even wat verder in te zoomen, worden op de scheiding van licht en donker ook de kraters op het maanoppervlak weer zichtbaar. Ik heb het wel vaker gezegd, het zijn juist die kraters die de maan voor mij zo aantrekkelijk maken om naar te kijken …

De maan op zijn mooist

Zoals bij menigeen bekend, lokt het zachte weer me de laatste tijd dagelijks vele malen even de tuin in. Zo ook woensdag tegen het vallen van de avond. Zodra ik de deur opende, werd ik verrast door de maan die me vriendelijk toelachte. Ik maakte meteen rechtsomkeert om camera en statief even in stelling te brengen op het terras …

De atmosferische omstandigheden waren blijkbaar optimaal, want ik heb zonder noemenswaardig kwaliteitsverlies verder kunnen inzoomen dan me ooit eerder is gelukt. De onderstaande uitsneden van de maan heb ik zo uit de camera kunnen halen zonder dat ik ze op de pc hoefde te croppen. Alleen contrast en kleurstelling heb ik wat bijgewerkt …

Ter afsluiting heb ik de maan nog even laten vervagen achter de hazelaar …

De maan in ’t zonnetje

Die avond ben ik tegen elven weer naar buiten gegaan. De maan stond nog helder aan het firmament, maar hij stond zoals verwacht wel pakweg 90º verderop dan bij zonsondergang. Dat kwam mij wel goed uit, want dat betekende dat ik camera en statief mooi in de luwte van het huis op kon stellen aan de kant van de stad. Nadat ik een paar close-ups van de maan had gemaakt, heb ik de camera op verschillende plaatsen op de steiger gezet om wat opnamen te maken van de weerspiegelende lichtjes rondom …

Die lichtjes moeten nog maar even wachten, vandaag staat de maan in het zonnetje. Behalve dat ik hem op die vrijdagavond 3 januari 2020 heb gefotografeerd, heb ik ook de kans gegrepen om hem op 10 en 17 januari te fotograferen. Dat was geen toevallige keuze, nu had ik mooi eerste kwartier, volle maan en laatste kwartier binnen één maand op de foto. Eigenlijk had ik natuurlijk nog moeten wachten op de nieuwe maan van volgende week vrijdag, maar iets zegt me dat dat niet zo gek veel zin heeft. Bovendien vormen deze drie foto’s ook al een heel aardige serie, zeg ik zelf maar eens wat eigenwijs …

3 januari 2020, 23:20 uur – eerste kwartier –  afstand ca. 404.720 km:

10 januari 2020, 18:35 uur – volle maan – afstand ca. 375.551 km:

17 januari 2020, 2:31 uur – laatste kwartier – afstand ca. 365.446 km: