Hoe en wat 2019 – 6

Juni begon letterlijk en figuurlijk met een paar klappers. Op 4 juni lukte het me tijdens een onweersbui, die ten zuiden van ons langs trok, eindelijk weer eens om de bliksem een paar maal in beeld te vangen. Toen ik de volgende dag met Jetske een rit door de Kop van Overijssel maakte, zagen we de andere kant van het stormachtige weer. Her en der lagen afgebroken takken en gevelde bomen.

De voorgaande avond waren er meerdere tornado’s over ons land getrokken, zo bleek uit analyse van de buien en de achtergebleven schadesporen. Het is duidelijk dat ook deze boom door een sterk windveld is verwrongen tot hij in het midden brak. Bij een normale storm wordt een boom eerder ontworteld dan dat hij halverwege wordt gebroken. Zo lagen veel bomen er bij …

Behalve stormschade kregen Jetske en ik tijdens datzelfde ritje in De Weerribben de kans om een purperreiger te fotograferen in zijn natuurlijke habitat. Wat een schitterende vogel is dat, zijn kleurenpracht is echt heel mooi, kijk maar eens naar de foto linksonder.

Alsof dat alles nog niet genoeg was kreeg ik in juni nog een tweede vogelprimeur. Vanuit de nieuwe vogelkijkhut ‘de Blaustirns’ bij de Leijen kreeg ik op 21 juni heel toepasselijk mijn eerste blaustirns (dat is Fries voor ‘zwarte stern’) voor de lens …

En dan heb ik het over het weerbeeld in juni nog niet eens gehad. Kort gezegd komt het erop neer dat het een veelal wisselend bewolkte maand was. In ons tuintje viel ca. 51 mm neerslag, tegen normaal over de periode 1971-2000 ca. 71 mm. Ondanks die bewolking was het wel een erg warme maand met acht zomerse en drie tropische dagen. Vooral in de laatste week was het met een gemiddelde maximumtemperatuur van ruim 27 graden erg warm . De gemiddelde temperatuur kwam in ons tuintje aan het eind van de maand uit op 18,1 ºC tegen normaal 14,4 ºC.

Op de avond van 21 juni kreeg ik als liefhebber van lichtende nachtwolken tegen middernacht nog een prachtig cadeau voorgeschoteld: de mooiste show van lichtende nachtwolken sinds jaren …

21 juni 2019 – de mooiste lichtende nachtwolken sinds jaren

Skywatch Friday 472 – NLC’s

Aan het begin van de kortste nacht van het jaar, werden we vorige week vrijdag tussen 23:00 uur en middernacht verrast met een prachtige show van Lichtende Nachtwolken

At the start of the shortest night of the year, we were surprised last Friday between 11 p.m. and midnight with a beautiful show of Noctilucent Clouds (NLC’s)

De afgelopen 14 jaar heb ik diverse keren Lichtende Nachtwolken mogen zien en fotograferen, maar ditmaal was het ronduit spectaculair …

The last 14 years I have seen and photographed Noctilucent Clouds (NLC’s) several times, but this time it was really spectacular …

Vanaf het grasveld aan het eind van de straat lukte het om in meerdere opzichten een serie elektriserende plaatjes te schieten …

From the lawn at the end of the street, it was possible to shoot a series of electrifying images in several respects …

Wil je meer Skywatch foto’s zien? Gewoon even op het logo klikken …
Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo …

Skywatch Friday

Prettig weekend!
Wishing you all a wonderful weekend!

De kortste nacht, ’t mooiste licht

De kortste nacht van het jaar leek de afgelopen nacht nog wat korter te duren dan je normaal gesproken zou verwachten. Voor de zoveelste maal dit jaar zorgden lichtende nachtwolken voor een bijzondere nachtelijke show …

Al sinds 2005 probeer ik dit wonderlijke fenomeen, dat bijna net zo mooi is als het noorderlicht, zoveel mogelijk te bekijken en te fotograferen. Tot enige jaren geleden lukte dat ook regelmatig, met 2009 als topjaar …

Onder de juiste omstandigheden verschijnen lichtende nachtwolken tijdens heldere nachten van ongeveer eind juni tot half juli ongeveer een uur na zonsondergang aan de noordelijke horizon …

Zonlicht kan ons dan niet meer direct bereiken. Naar mate de zon verder zakt, verdwijnen ook onze ‘gewone’ wolken – die tot een hoogte van ongeveer 20 km reiken – in de duisternis …

De zon schijnt van ver onder de horizon wel allerlei stofdeeltjes aan, die op een hoogte van ca. 80 km boven de aarde zweven. Aan deze stofjes, afkomstig van sterren en kometen, hechten zich onder de juiste omstandigheden kleine ijskristalletjes, die gaan schitteren in het laatste zonlicht …

Als gevolg daarvan zien we een zilverachtig blauw licht verschijnen. Kenmerkend voor lichtende nachtwolken zijn vooral de fijne, golvende structuren zoals ze op de onderstaande foto mooi te zien zijn …

Lichtende nachtwolken zijn vanuit de stad niet altijd even goed te zien. Vaak reikt het lichtschijnsel niet veel hoger dan enige graden boven de noordelijke horizon …

Zo hoog als het gisteravond kwam, heb ik het nog niet vaak gezien. Toen ik rond elven even naar buiten keek om te zien of er lichtende nachtwolken waren, kon ik mijn ogen nauwelijks geloven. Ze reikten zelfs bijna in het zenith

Er volgen mooie lange zomeravonden met aangename temperaturen. Ik kan jullie alleen maar adviseren om de komende nachten vanaf ongeveer elf uur eens op een donkere plek naar de noord-noordwestelijke horizon te kijken. Maar pas op: als je het één keer goed hebt gezien, wil je het vaker zien …    😉

Tot slot enkele TIPS:
Als je gaat fotograferen: camera op statief en even wat experimenteren met sluitertijd en diafragma. De camera-instellingen zijn nogal afhankelijk van hoe de lichtende nachtwolken zich presenteren, de ene keer zijn ze lichter dan de andere keer. Omdat de structuren nogal snel kunnen veranderen, kies ik zelf bij voorkeur een korte sluitertijd. En last, but not least: zorg af en toe eens voor een mooie donkere contour op de voorgrond. Veel succes en plezier!

Over lichtende nachtwolken

Op mijn opmerking in het logje van gisteren dat alleen de lichtende nachtwolken nog ontbraken, schreef Leo:
“Ik begrijp je als weerman …, maar deze vind ik wel fijner dan die donkere wolken … ofschoon die s’ avonds wel mooi rood kunnen kleuren.” Hier is sprake van een misverstand, en dat wil ik hier graag even uit de doeken doen.

Leo bedoelde waarschijnlijk gewone wolken, zoals we die bij zonsondergang vaak zien. Soms kleuren ze roze of rood zoals op de linker foto hieronder. Andere keren schuiven wolken als donkere vlekken voor de ondergaande zon, waar de mooiste kleuren ineens achter verdwijnen, zoals op de middelste foto. En vaak leveren zon en wolken bij zonsondergang een mooi samenspel van lucht en kleuren, zoals op de derde foto. Maar dit zijn geen lichtende nachtwolken

Lichtende nachtwolken zijn een vreemd soort ragfijne wolken, die in juni en juli ongeveer een uur na zonsondergang en een uur vóór zonsopkomst het licht van de zon weerkaatsen en daardoor als een lichtende wolkensluier aan de horizon te zien zijn. Dat speelt zich af op een hoogte van ongeveer 85 km, dus ver boven onze gewone wolken, waarvan de toppen nooit hoger komen dan 20 km. Ze ontstaan bij zeer lage temperaturen, tussen 90 en 145 graden Celsius onder nul, doordat waterdamp als een ijslaagje neerslaat op uiterst kleine deeltjes, bijvoorbeeld stof van meteorieten. Het ijs dat de deeltjes omhult reflecteert het zonlicht, waardoor het lijkt alsof de wolken oplichten …

In Nederland zijn lichtende nachtwolken zeldzaam, maar ze zijn vaker te zien dan poollicht. De grootste kans om ze te zien is het grootst tussen ongeveer 15 juni en 15 juli, als het hoog in de atmosfeer het koudst is (in tegenstelling tot aan de grond, waar de temperaturen dan juist het hoogst zijn) en de hoeveelheid waterdamp maximaal.
Dankzij internet wist ik al van het bestaan van lichtende nachtwolken, maar ik kreeg ze voor het eerst te zien op 20 juni 2005. Zie de drie foto’s hierboven.

Vooral de kleur van de wolken is opvallend. Waar andere wolken ’s nachts vooral donker en grijs zijn, hebben lichtende nachtwolken een zilverwitte, blauwachtige kleur. Ik was meteen verslingerd … wat een prachtig verschijnsel was dit met die zilverblauwe draden, die als zachte vitrage aan het hemelgewelf leek te wapperen. Het duurde drie jaar voordat ik opnieuw de kans kreeg om de lichtende nachtwolken te fotograferen. De serie hierboven heb ik in juli 2008 gemaakt bij het strandje bij Smalle Ee.

2009 was tot nu toe wat mij betreft het absolute topjaar, toen heb ik gedurende 6 0f 7 nachten lichtende nachtwolken of NLC’s (Noctilucent Clouds) kunnen fotograferen. Dat leverde o.a. de drie foto’s hierboven op, die ik gemaakt heb bij It Eilân bij Goëngahuizen.

Sindsdien is het rustig op het NLC-front. Het ontstaan van lichtende nachtwolken is o.a. afhankelijk van de zonneactiviteit. Hoe hoger deze is hoe minder lichtende nachtwolken er zijn. Maar dat kan ik dan weer niet zo goed rijmen met het feit dat we momenteel tegen zonneminimum aan zitten. Ook de klimaatverandering heeft mogelijk invloed op lichtende nachtwolken. Feit is dat ze ongeveer net zo moeilijk te voorspellen zijn als poollicht. Een ander feit is dat ik voor het laatst lichtende nachtwolken heb gezien op 14 juli 2009. Ik sluit af met een foto die ik op die avond bij ons in de straat heb gemaakt van prachtige ‘wokkelstructuren’ die heel kenmerkend zijn voor lichtende nachtwolken…

Hopelijk begrijpen jullie nu waarom ik me tijdens onze vakantie in huize ruim zicht had verheugd op lichtende nachtwolken. 🙂

Skywatch Friday 200

Vandaag vier ik mijn 200ste Skywatch Friday logje met drie bijzondere momenten.
Eerst een foto van de gedeeltelijke zonsverduistering bij zonsopkomst, 31 mei 2003 aan het Wad bij Paesens-Moddergat …

Today I’m celebrating my 200th Skywatch Friday post with three special moments.
First a photo of the partial eclipse of the sun at sunrise, 31 may 2003 …

030531-0526x

De tweede foto is er één van de eerste keer dat ik het noorderlicht -Aurora Borealis- zag en fotografeerde, 29 oktober 2003 aan het Wad bij Uithuizen (Gr.) …

The second photo is one of the first time I saw and photographed the northern lights -Aurora Borealis- , 29 october 2003 …

031029-2048x

Tot slot een foto van de eerste keer dat ik lichtende nachtwolken (NLC’s) zag en fotografeerde, 23 juni 2005 bij Smalle Ee …

Finally a photo of the first time I saw and photographed noctilucent clouds (NLC’s), 23 june 2005 …

050623-0028x

Wil je meer Skywatchfoto’s zien? Klik dan op het logo …

Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo ...

Skywatch Friday

Prettig weekend! … – … Enjoy your weekend!