Weerbeeld 2018: warm en droog

Om maar meteen met de deur in huis te vallen: 2018 was het vijfde bijzonder warme jaar op rij. In onze tuin ben ik uitgekomen op een gemiddelde temperatuur van 11,2 °C, dat is ruim twee graden boven het langjarig gemiddelde van 9,1 °C in de periode 1971-2000. Met uitzondering van februari, maart en november waren alle maanden minstens een graad warmer dan normaal …

Kouder dan normaal was het alleen in februari en maart. In de laatste dagen van februari en de eerste dagen van maart kwamen we plotseling even echt in de greep van Koning Winter. Op 28 februari maakte ik met Jetske en rit door het noordoosten van Fryslân. Dik ingepakt stonden we op de pier van Holwerd naar het drijfijs op het Wad te kijken. Op de terugweg hebben we een tussenstop gemaakt bij de Ryptsjerksterpolder om nog even wat schaatsers te fotograferen bij de Ypey-molen. Meer details over de winter van 2017-2018 in onze regio kun je in dit logje vinden: ‘De late winter van 2018‘ …

Vanaf april was het gedaan met de kou in 2018. De eerste grafiek in dit logje laat duidelijk zien dat alle maanden vanaf dat moment duidelijk een stuk warmer verliepen dan normaal. Voor mij had het allemaal wel een tikje minder gemogen, want MS en warmte zijn bepaald geen vrienden. Maar goed, daarin was ik niet de enige. Ook voor Oskar was het met zijn dikke haardos vaak veel te warm. Maar dat was nog slechts klein leed. Het was zo warm en droog dat de koeien na verloop van tijd (overdag) verplicht op stal moesten, omdat het gras wekenlang niet groeide. Veehouders en akkerbouwers werden geconfronteerd met beregeningsverboden. Voor de toeristische sector en voor LF-2018 was het een fantastisch jaar …

2018 was niet alleen warm, het was dus ook uitzonderlijk droog. In vijf maanden regende het meer dan normaal, gedurende de rest van het jaar was het veel te droog. Normaal valt er in onze regio jaarlijks ca. 770 mm neerslag, in 2018 viel er echter niet meer dan 560 mm. Meer details over de zomer van 2018 kun je vinden in het logje ‘De zomerse weercijfers van 2018’

December was weliswaar nat en 2019 is niet uitzonderlijk droog uit de startblokken gekomen, maar voordat het in 2018 opgelopen neerslagtekort is weggewerkt, zal het wekenlang achtereen moeten regenen. Omdat buienluchten in fotografisch opzicht interessanter zijn dan strakblauwe luchten, heb ik nog even wat wolkenfoto’s uit mijn archief van 2018 opgediept. Ik heb er echt om moeten zoeken dit jaar …

IJsdagen, vorstdagen, warme, zomerse en tropische dagen, we hebben ze allemaal gehad in 2018. De koude dagen zijn snel opgeteld, want dat waren er aanzienlijk minder dan normaal. Het aantal warme, zomerse en tropische dagen was in 2018 ruim verdubbeld ten opzichte van de periode 1971-2000 …

Volgens het KNMI was 2018 met een gemiddelde temperatuur van 11,3 °C na 2014 (11,7 °C) landelijk het warmste jaar ooit gemeten. In ons tuintje werd 2018 met een gemiddelde temperatuur van 11,2 °C het warmste jaar, want de gemiddelde temperatuur lag een tiende graad hoger dan in 2014 …

Wil je meer weten over het weer elders in ons land, dan kan kun je daarvoor terecht in het jaarovericht van het KNMI: ‘Jaar 2018 – Extreem warm, extreem zonnig en zeer droog‘. Zonder de pretentie te hebben 100% correct te zijn (mijn weesretation is tenslotte niet geijkt) sluit dit ik overzicht af met één van mijn favoriete weerfoto’s van 2018, één van de vele lichte sneeuwbuien die op 27 februari over het noorden van Fryslân en het Wad trokken …

Weerbeeld december 2018

Zo, de kop is er weer af, het nieuwe jaar is alweer ruim een dag oud. Voordat ik me ten volle op het nieuwe jaar kan storten, moet ik eerst nog wat losse eindjes van 2018 zien af te hechten. Eerst maar eens een korte terugblik op het weerbeeld van december …

2018 is ongeveer geëindigd zoals het in januari begon, grijs en zacht. Met af en toe een vrachtje hooi bij het hek was het voor dit jongvee tussen Garyp en Earnewâld dan ook geen enkel probleem om begin december nog in de wei te staan. Met een gemiddelde temperatuur van 5,5 °C was ook december weer ruim 2 graden warmer dan het langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000 …

Van winter kunnen we in deze eerste wintermaand dan ook niet echt spreken. Op vijf dagen lag de gemiddelde maximumtemperatuur boven de 10 graden en slechts drie maal kwam ’t in ons tuintje tot (zeer) lichte nachtvorst …

Zondag 16 december lag er ’s ochtends vroeg een klein laagje sneeuw in de tuin. Omdat ik op zondag graag wat langer blijf liggen, moest ik me zowaar haasten om er nog snel even een paar foto’s van te kunnen maken voordat het was weggesmolten. Echt indrukwekkend was het allemaal niet, maar met deze mooie witte belijning kan ik toch even tonen dat we nog iets van winter hebben gehad in december …

Behalve dat hele dunne laagje sneeuw viel er in december nog 86 mm water in ons tuintje. Daarmee was december de vijfde maand in 2018 die natter verliep dan normaal. Daarmee was het neerslagtekort als gevolg van de aanhoudende droogte echter nog lang niet weggewerkt. Daar kom ik later in het weeroverzicht over 2018 nog op terug. Deze eenden boeide dat allemaal niet, zij hadden water genoeg en dat werd op dat moment met een buitje ook nog eens weer lekker ververst …

Weerbeeld oktober 2018

Oktober was al de zevende maand op rij die een stuk zachter was dan normaal. In ons tuintje kwam de gemiddelde temperatuur uit op 12,4 ºC tegen een langjarig gemiddelde van ca. 9,9 ºC over de periode 1971-2000. Vooral de tweede decade van oktober was het erg warm voor de tijd van het jaar. De hoogste temperatuur kwam uit op een zomerse 25,5 ºC op 13 oktober …

In totaal heb ik in oktober 10 warme dagen (maximumtemperatuur 20,0 °C of hoger) en 1 zomerse dag (maximumtemperatuur 25,0 °C of hoger) kunnen noteren. Normaal kent oktober twee warme dagen, zomerse dagen zijn in oktober zeldzaam. De laatste dagen van oktober verliepen een stuk kouder dan we gewend waren. Op 28 oktober kwam het in een groot deel van het noorden en oosten van ons land tot de eerste nachtvorst. Ons tuintje is tot nu toe vorstvrij gebleven, verder dan 1,1 °C is het kwik er nog niet gezakt …

Het mooie weer verlokte een groep kieviten op 12 oktober tot een potje pootjebaden tussen de eenden in de Jan Durkspolder. Dat zijn zo te zien overigens geen gewone eenden, het lijken me eerder smienten …

Geheel in lijn met de meeste voorgaande maanden, was het ook in oktober weer te droog. In ons tuintje is in oktober maar 28 mm regen gevallen, tegen ca. 74 mm gemiddelde over de periode 1971-2000 …

Dat droge weer kwam de boeren in dit geval wel goed uit, denk ik. Akkerbouwers konden met hun zware machines het land op om te oogsten wat er te oogsten viel. De meeste veehouders hebben in oktober nog een keer een snee gras van het land kunnen halen, waarmee ze de eerder vanwege droogte gemiste grasoogst enigszins hebben kunnen compenseren …

Weerbeeld september 2018

Met een gemiddelde temperatuur van 15,9 °C tegen een langjarig gemiddelde van ca.13,7 °C was ook september in ons tuintje weer een warme maand. Omdat het zeker in het begin van de maand flink zonnig was, lukte het me zowaar om begin september in de tuin om een koolwitje te fotograferen. Eén van de weinige dit jaar …

De onderstaande grafiek laat mooi zien hoe de temperaturen op en neer gingen in september. Toch heb ik 13 warme dagen en 1 zomerse dag kunnen noteren, in de periode 1971-2000 waren dat er resp. 7 en 1. Het meest opvallend is dat het KNMI in De Bilt uitgekomen is op een gemiddelde temperatuur van 14,9 ºC. Dat is weliswaar warmer dan normaal, maar dat de gemiddelde temperatuur in De Bilt een graad lager ligt dan bij ons, dat komt niet zoveel voor. Kijkend naar de dagcijfers, denk ik dat dit verschil vooral is terug te voeren op de lagere minimumtemperaturen in De Bilt e.o. in de laatste week …

Na al die dagen met strakblauw luchten ben ik blij dat september een mooie afwisseling van zon en wolken bracht. En dat is zeker voor landschapsfoto’s, zoals op de onderstaande foto van de Jan Durkspolder, weer een groot pluspunt …

September was in onze regio de zoveelste droge maand dit jaar. In ons tuintje kreeg de regenmeter 36 mm regen te verwerken, tegen gemiddeld ongeveer 77 mm over de periode 1971-2000. In De Bilt viel 42 mm regen en het landelijk gemiddelde kwam uit op 58 mm. Het neerslagtekort is dus ook nu nog lang niet weggewerkt …

Ik sluit af met een mooie donkere wolkenpartij met daaronder een prachtige schittering op het wateroppervlak aan de zuidkant van de Jan Durkspolder …

Weerbeeld juli en augustus 2018

De warmte van juli en begin augustus ligt alweer enige tijd achter ons, maar om ook volgend jaar nog te kunnen bekijken hoe warm het in ons tuintje was, lijkt het me wijs om nu toch de grafiekjes en enkele opvallende cijfers maar even vast te leggen.

Eerst maar even de maand juli. Met 17 zomerse dagen (max. temperatuur 25 ºC of hoger) en 5 tropische dagen (max. temperatuur 30 ºC of hoger) was dit met stip de warmste maand die ik tot nu toe heb kunnen vastleggen. De gemiddelde temperatuur kwam in juli uit op 20,6 ºC tegen ca. 16,5  ºC over de periode 1971-2000. Kortom: juli was hier ruim 4 graden te warm … …

Behalve warm was het ook erg droog in juli, meer dan 5 mm regen is er niet gevallen. En het was al maandenlang zo droog …

De foto van de heidelibel heb ik in ons tuintje gemaakt op 27 juli, de warmste dag van het jaar hier. De foto is ’s ochtends om 9:51 uur genomen. Op dat moment was het al 27,8 ºC en later op de dag zou het kwik stijgen tot 35,4 ºC …

De overgang van juli naar augustus werd gekenmerkt door een lange hittegolf, die in ons tuintje formeel gezien begon op 23 juli en eindigde op 8 augustus. De rest van de maand augustus kende een vrij normaal temperatuurverloop, waardoor de gemiddelde temperatuur uitkwam op 18,8 ºC, nog altijd ruim 2 graden warmer dan in de periode 1971-2000 …

Met een uitschieter van ruim 33 mm op 9 augustus was de maand augustus met in totaal 89 mm wat natter dan normaal. Maar dat maakte nog lang geen eind aan de enorme droogte die de natuur en land- en tuinbouw al bijna het hele jaar plaagde …

Volgende week kom ik nog met wat grafiekjes en bijzonderheden over de extreem lange, warme zomer van 2018.

Weerbeeld april 2018

Na een koude maart kwam ook april met lage temperaturen uit de startblokken. Op beide Paasdagen was het met respectievelijk gemiddeld 4,3 ºC en 4,2 ºC kouder dan op de Kerstdagen van 2017 met respectievelijk 6,7 ºC en 5,5 ºC. Als gevolg van dat kille begin van het voorjaar bloeiden onze narcissen voor mijn gevoel wat later dan normaal. Maar daar waren ze niet minder mooi om …

In de tweede week van april liepen de temperaturen op naar normale waarden voor de tijd van het jaar. Maar al snel werd het warmer dan normaal, van 18 t/m 22 april was het ronduit zomers te noemen. Op vijf achtereenvolgende dagen was het warmer dan 20 graden met een topper van 28,2 ºC op 19 april …

Uiteindelijk kwam de gemiddelde temperatuur van april uit op 11,3 ºC tegen normaal over de periode 1971-2000 een gemiddelde van 7,5 ºC. Kortom: april was bijna 4 graden warmer dan normaal. Ik heb 7 warme dagen (20 ºC of hoger) kunnen noteren tegen normaal twee …

In tuin en natuur was het allemaal amper bij te houden. Alle bloesem leek in een paar dagen tot bloei te komen, bloemen schoten aan alle kanten tevoorschijn, bomen en geelbruine weilanden kleurden in recordtempo groen en ook in onze vijver keerde het leven volop terug …

Vooral in de eerste en de laatste week was het bewolkt en viel er de nodige regen. In de tussenliggende periode was het meestal zonnig en droog. Aan het eind van de maand kom ik tot een totaal van 58 mm, ongeveer de helft meer dan het gemiddelde van 41 mm normaal over de periode 1971-2000. Daarmee zijn we hier overigens heel goed weggekomen. Vooral in het laatste weekend was het op diverse plaatsen bar en boos, waardoor men her en der tot een maandsom van 100 mm regen kwam …

Zowel landbouw als natuur konden wel wat water gebruiken, maar aan plensbuien zoals afgelopen weekend heb je dan niks. De toplaag van de grond slaat slaat dicht en er blijft veel water op het land staan, waardoor boeren het land niet op kunnen om b.v. de aardappelen te poten. Gelukkig lijkt er nu een periode met warmer en droger weer in het verschiet te liggen, goed weer voor boer, vakantieganger en alle andere mensen …

Weerbeeld maart 2018

Met een gemiddelde temperatuur van 3,8 °C in ons tuintje, tegen normaal ca 5,0 °C over de periode 1971-2000, was maart koud. De eerste dagen werd het koude weer van februari voortgezet. ’s Nachts kwam het met -9 à -10 °C net niet tot strenge vorst en ook overdag kwam de temperatuur bij een snerpend koude oostenwind niet boven het vriespunt, zodat ik twee maartse ijsdagen kon noteren. Het gevolg was dat er op de eerste vier dagen van de maand in Fryslân op diverse plaatsen kon worden geschaatst op ijsbanen en ondiepe sloten en plassen …

Op 4 maart kwam er een eind aan de heerschappij van De ‘Russische beer’ over het weer in ons land. Daarna volgde een wat zachter weertype met af en toe wat regen. Op 10 maart kwamen we eindelijk in een zuidelijke stroming terecht, zodat het kwik in ons tuintje op 12 maart voor het eerst (en meteen ook voor het laatst) deze maand de 15 graden kon passeren. Daarmee waren we echter nog steeds niet van de kou verlost, want een week later zaten we ’s nachts weer in de matige vorst en kwam de maximumtemperatuur enkele dagen maar net boven nul …

Ook in de laatste decade van maart bleef het kwik onder het gemiddelde, maar uiteindelijk durfden de eerste krokussen en sneeuwklokjes het toch aan om bovengronds te komen en hun schoonheid tentoon te spreiden …

Maart was met een gemiddelde temperatuur van 3,8 ºC zelfs eens kouder dan januari, want toen kwam de gemiddelde temperatuur uit op 4,6 ºC. Hoe koud maart was, wordt duidelijk met behulp van een grafiekje met de gemiddelde temperaturen in maart, zoals ik die sinds 2003 in ons tuintje heb opgetekend. De gemiddelde maarttemperatuur komt over de periode 2003-2018 uit op 5,5 ºC en dat is dan toch weer een halve graad hoger dan het gemiddelde van 5,0 ºC over de periode 1971-2000 …

Volgens het KNMI viel er landelijk iets minder neerslag dan gemiddeld, 60 tegen normaal 68 mm. De meeste neerslag viel in het zuidwesten (90 mm in Zeeland), in het noorden viel aanzienlijk minder neerslag. In ons tuintje heb ik uiteindelijk 37 mm opgevangen, tegen normaal ca. 60 mm over de periode 1971-2000 …

Intussen ligt de eerste week van april achter ons en heb ik gisternacht toch opnieuw wat lichte vorst kunnen noteren. Maar vanaf vandaag lijken we echt het voorjaar in te gaan. Als het meezit gaan we vanmiddag richting 20 °C, in het midden en zuiden misschien nog net een graadje hoger …

Kortom: ik zal straks eens een poging doen om in de tuin wat vitamine D bijeen te sprokkelen … 🙂
Maak er een mooi weekend van!