Weerbeeld oktober 2018

Oktober was al de zevende maand op rij die een stuk zachter was dan normaal. In ons tuintje kwam de gemiddelde temperatuur uit op 12,4 ºC tegen een langjarig gemiddelde van ca. 9,9 ºC over de periode 1971-2000. Vooral de tweede decade van oktober was het erg warm voor de tijd van het jaar. De hoogste temperatuur kwam uit op een zomerse 25,5 ºC op 13 oktober …

In totaal heb ik in oktober 10 warme dagen (maximumtemperatuur 20,0 °C of hoger) en 1 zomerse dag (maximumtemperatuur 25,0 °C of hoger) kunnen noteren. Normaal kent oktober twee warme dagen, zomerse dagen zijn in oktober zeldzaam. De laatste dagen van oktober verliepen een stuk kouder dan we gewend waren. Op 28 oktober kwam het in een groot deel van het noorden en oosten van ons land tot de eerste nachtvorst. Ons tuintje is tot nu toe vorstvrij gebleven, verder dan 1,1 °C is het kwik er nog niet gezakt …

Het mooie weer verlokte een groep kieviten op 12 oktober tot een potje pootjebaden tussen de eenden in de Jan Durkspolder. Dat zijn zo te zien overigens geen gewone eenden, het lijken me eerder smienten …

Geheel in lijn met de meeste voorgaande maanden, was het ook in oktober weer te droog. In ons tuintje is in oktober maar 28 mm regen gevallen, tegen ca. 74 mm gemiddelde over de periode 1971-2000 …

Dat droge weer kwam de boeren in dit geval wel goed uit, denk ik. Akkerbouwers konden met hun zware machines het land op om te oogsten wat er te oogsten viel. De meeste veehouders hebben in oktober nog een keer een snee gras van het land kunnen halen, waarmee ze de eerder vanwege droogte gemiste grasoogst enigszins hebben kunnen compenseren …

Weerbeeld september 2018

Met een gemiddelde temperatuur van 15,9 °C tegen een langjarig gemiddelde van ca.13,7 °C was ook september in ons tuintje weer een warme maand. Omdat het zeker in het begin van de maand flink zonnig was, lukte het me zowaar om begin september in de tuin om een koolwitje te fotograferen. Eén van de weinige dit jaar …

De onderstaande grafiek laat mooi zien hoe de temperaturen op en neer gingen in september. Toch heb ik 13 warme dagen en 1 zomerse dag kunnen noteren, in de periode 1971-2000 waren dat er resp. 7 en 1. Het meest opvallend is dat het KNMI in De Bilt uitgekomen is op een gemiddelde temperatuur van 14,9 ºC. Dat is weliswaar warmer dan normaal, maar dat de gemiddelde temperatuur in De Bilt een graad lager ligt dan bij ons, dat komt niet zoveel voor. Kijkend naar de dagcijfers, denk ik dat dit verschil vooral is terug te voeren op de lagere minimumtemperaturen in De Bilt e.o. in de laatste week …

Na al die dagen met strakblauw luchten ben ik blij dat september een mooie afwisseling van zon en wolken bracht. En dat is zeker voor landschapsfoto’s, zoals op de onderstaande foto van de Jan Durkspolder, weer een groot pluspunt …

September was in onze regio de zoveelste droge maand dit jaar. In ons tuintje kreeg de regenmeter 36 mm regen te verwerken, tegen gemiddeld ongeveer 77 mm over de periode 1971-2000. In De Bilt viel 42 mm regen en het landelijk gemiddelde kwam uit op 58 mm. Het neerslagtekort is dus ook nu nog lang niet weggewerkt …

Ik sluit af met een mooie donkere wolkenpartij met daaronder een prachtige schittering op het wateroppervlak aan de zuidkant van de Jan Durkspolder …

Weerbeeld juli en augustus 2018

De warmte van juli en begin augustus ligt alweer enige tijd achter ons, maar om ook volgend jaar nog te kunnen bekijken hoe warm het in ons tuintje was, lijkt het me wijs om nu toch de grafiekjes en enkele opvallende cijfers maar even vast te leggen.

Eerst maar even de maand juli. Met 17 zomerse dagen (max. temperatuur 25 ºC of hoger) en 5 tropische dagen (max. temperatuur 30 ºC of hoger) was dit met stip de warmste maand die ik tot nu toe heb kunnen vastleggen. De gemiddelde temperatuur kwam in juli uit op 20,6 ºC tegen ca. 16,5  ºC over de periode 1971-2000. Kortom: juli was hier ruim 4 graden te warm … …

Behalve warm was het ook erg droog in juli, meer dan 5 mm regen is er niet gevallen. En het was al maandenlang zo droog …

De foto van de heidelibel heb ik in ons tuintje gemaakt op 27 juli, de warmste dag van het jaar hier. De foto is ’s ochtends om 9:51 uur genomen. Op dat moment was het al 27,8 ºC en later op de dag zou het kwik stijgen tot 35,4 ºC …

De overgang van juli naar augustus werd gekenmerkt door een lange hittegolf, die in ons tuintje formeel gezien begon op 23 juli en eindigde op 8 augustus. De rest van de maand augustus kende een vrij normaal temperatuurverloop, waardoor de gemiddelde temperatuur uitkwam op 18,8 ºC, nog altijd ruim 2 graden warmer dan in de periode 1971-2000 …

Met een uitschieter van ruim 33 mm op 9 augustus was de maand augustus met in totaal 89 mm wat natter dan normaal. Maar dat maakte nog lang geen eind aan de enorme droogte die de natuur en land- en tuinbouw al bijna het hele jaar plaagde …

Volgende week kom ik nog met wat grafiekjes en bijzonderheden over de extreem lange, warme zomer van 2018.

Weerbeeld april 2018

Na een koude maart kwam ook april met lage temperaturen uit de startblokken. Op beide Paasdagen was het met respectievelijk gemiddeld 4,3 ºC en 4,2 ºC kouder dan op de Kerstdagen van 2017 met respectievelijk 6,7 ºC en 5,5 ºC. Als gevolg van dat kille begin van het voorjaar bloeiden onze narcissen voor mijn gevoel wat later dan normaal. Maar daar waren ze niet minder mooi om …

In de tweede week van april liepen de temperaturen op naar normale waarden voor de tijd van het jaar. Maar al snel werd het warmer dan normaal, van 18 t/m 22 april was het ronduit zomers te noemen. Op vijf achtereenvolgende dagen was het warmer dan 20 graden met een topper van 28,2 ºC op 19 april …

Uiteindelijk kwam de gemiddelde temperatuur van april uit op 11,3 ºC tegen normaal over de periode 1971-2000 een gemiddelde van 7,5 ºC. Kortom: april was bijna 4 graden warmer dan normaal. Ik heb 7 warme dagen (20 ºC of hoger) kunnen noteren tegen normaal twee …

In tuin en natuur was het allemaal amper bij te houden. Alle bloesem leek in een paar dagen tot bloei te komen, bloemen schoten aan alle kanten tevoorschijn, bomen en geelbruine weilanden kleurden in recordtempo groen en ook in onze vijver keerde het leven volop terug …

Vooral in de eerste en de laatste week was het bewolkt en viel er de nodige regen. In de tussenliggende periode was het meestal zonnig en droog. Aan het eind van de maand kom ik tot een totaal van 58 mm, ongeveer de helft meer dan het gemiddelde van 41 mm normaal over de periode 1971-2000. Daarmee zijn we hier overigens heel goed weggekomen. Vooral in het laatste weekend was het op diverse plaatsen bar en boos, waardoor men her en der tot een maandsom van 100 mm regen kwam …

Zowel landbouw als natuur konden wel wat water gebruiken, maar aan plensbuien zoals afgelopen weekend heb je dan niks. De toplaag van de grond slaat slaat dicht en er blijft veel water op het land staan, waardoor boeren het land niet op kunnen om b.v. de aardappelen te poten. Gelukkig lijkt er nu een periode met warmer en droger weer in het verschiet te liggen, goed weer voor boer, vakantieganger en alle andere mensen …

Weerbeeld maart 2018

Met een gemiddelde temperatuur van 3,8 °C in ons tuintje, tegen normaal ca 5,0 °C over de periode 1971-2000, was maart koud. De eerste dagen werd het koude weer van februari voortgezet. ’s Nachts kwam het met -9 à -10 °C net niet tot strenge vorst en ook overdag kwam de temperatuur bij een snerpend koude oostenwind niet boven het vriespunt, zodat ik twee maartse ijsdagen kon noteren. Het gevolg was dat er op de eerste vier dagen van de maand in Fryslân op diverse plaatsen kon worden geschaatst op ijsbanen en ondiepe sloten en plassen …

Op 4 maart kwam er een eind aan de heerschappij van De ‘Russische beer’ over het weer in ons land. Daarna volgde een wat zachter weertype met af en toe wat regen. Op 10 maart kwamen we eindelijk in een zuidelijke stroming terecht, zodat het kwik in ons tuintje op 12 maart voor het eerst (en meteen ook voor het laatst) deze maand de 15 graden kon passeren. Daarmee waren we echter nog steeds niet van de kou verlost, want een week later zaten we ’s nachts weer in de matige vorst en kwam de maximumtemperatuur enkele dagen maar net boven nul …

Ook in de laatste decade van maart bleef het kwik onder het gemiddelde, maar uiteindelijk durfden de eerste krokussen en sneeuwklokjes het toch aan om bovengronds te komen en hun schoonheid tentoon te spreiden …

Maart was met een gemiddelde temperatuur van 3,8 ºC zelfs eens kouder dan januari, want toen kwam de gemiddelde temperatuur uit op 4,6 ºC. Hoe koud maart was, wordt duidelijk met behulp van een grafiekje met de gemiddelde temperaturen in maart, zoals ik die sinds 2003 in ons tuintje heb opgetekend. De gemiddelde maarttemperatuur komt over de periode 2003-2018 uit op 5,5 ºC en dat is dan toch weer een halve graad hoger dan het gemiddelde van 5,0 ºC over de periode 1971-2000 …

Volgens het KNMI viel er landelijk iets minder neerslag dan gemiddeld, 60 tegen normaal 68 mm. De meeste neerslag viel in het zuidwesten (90 mm in Zeeland), in het noorden viel aanzienlijk minder neerslag. In ons tuintje heb ik uiteindelijk 37 mm opgevangen, tegen normaal ca. 60 mm over de periode 1971-2000 …

Intussen ligt de eerste week van april achter ons en heb ik gisternacht toch opnieuw wat lichte vorst kunnen noteren. Maar vanaf vandaag lijken we echt het voorjaar in te gaan. Als het meezit gaan we vanmiddag richting 20 °C, in het midden en zuiden misschien nog net een graadje hoger …

Kortom: ik zal straks eens een poging doen om in de tuin wat vitamine D bijeen te sprokkelen … 🙂
Maak er een mooi weekend van!

De late winter van 2018

Nadat hij eerst maar niet leek te willen beginnen, lijkt er intussen maar geen eind aan de winter van 2017-2018 te willen komen. Eigenlijk kunnen we het maar beter hebben over de late winter van 2018, want in december en januari stelde de winter niks voor. Het enige wat in die periode even aan winter deed denken, was een dun laagje sneeuw op 11 december. En dat terwijl het dit weekend met een harde oostenwind en lichte tot matige vorst opnieuw bar koud was …

December was een graad warmer en januari was zelfs ruim 2 ºC warmer dan het langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000. Op 24 januari werd het zelfs 12,5 ºC in ons tuintje, veel gekker moet het toch niet worden. Echt winterweer werd het pas in februari. Vooral in de laatste week van de maand was het met ’s nachts lichte tot matige vorst en zelfs een tweetal echte ijsdagen bitter koud. Daarmee kwam de gemiddelde temperatuur voor de winter van 2017-2018 uiteindelijk uit op 3,3 ºC …

Nog even wat koude cijfertjes op een rij. Ik heb in ons tuintje 28 vorstdagen kunnen noteren, tegen 40 gemiddeld over de periode 1971-2000. Om nog eens duidelijk te maken wanneer het deze winter koud werd: 22 van die vorstdagen vielen in februari. Matige vorst heb ik maar 4 keer kunnen noteren, tegen 14 normaal over de eerder genoemde periode. Hoewel het er enkele nachten dichtbij kwam, zat strenge vorst er ook deze winter weer niet in …

De verdeling van de neerslag liep gedurende de winter parallel aan de temperatuur. December en januari waren niet alleen erg zacht, maar ook uiterst somber en nat. In de koude februari viel minder dan de helft van de normale hoeveelheid neerslag …

De kou liet zich op 28 februari het best zien en voelen op het Wad. Bij een harde oostelijke wind en enkele graden vorst, die al snel voor een gevoelstemperatuur van ca. -17 ºC zorgden, dreven er grote ijsvelden over de Waddenzee. In de verte stak het met sneeuw bedekte Ameland ongewoon wit tegen zee en lucht af …

Wat betreft de hoeveelheid neerslag nestelt deze winter zich met 200 mm tussen het langjarig gemiddelde over 2003-2018 (219 mm) en dat over de periode van 1971-2000 (185 mm) …

Hoewel de opvallend koude winterse uitsmijter van februari en maart zich misschien nog wel een tijdje in ons geheugen zal nestelen, zal de winter als geheel wel snel worden vergeten. Met een gemiddelde van 3,3 ºC was het niet de warmste winter van de laatste tien jaar, en dat is tegenwoordig al heel wat. Maar uiteindelijk was deze winter dan toch weer 0,7 ºC warmer dan het gemiddelde van de winters in de periode 1971-2000 …

De laatste dagen van februari en de eerste 3 dagen van maart gaven voor de winterliefhebbers nog wat sjeu aan deze editie van de winter. Op 24 februari lag de Bonke bij Leeuwarden nog helemaal open, maar een week later bonden honderden schaatsers daar de smalle ijzers onder om even een tochtje naar Aldtsjerk te maken. Helaas is het bij die ene dag gebleven, omdat koning Winter zich daarna weer terugtrok …

Als de Bonke en vele andere wateren eind februari-begin maart ondanks het spelbederf van zonnestraling en windkracht, in een week tijd dicht kunnen vriezen, dan biedt dat ondanks alle pessimistische scenario’s in mijn ogen toch nog hoop voor toekomstige schaatstochten. Als die klassieke winterse luchtdrukverdeling met een krachtig hogedrukgebied boven Scandinavië en een lagedrukgebied boven Zuid-Europa nu eens in de eerste helft van januari op de weerkaarten verschijnt – wanneer de aanzienlijk zon minder kracht heeft – dan moet er meer moois mogelijk zijn …

Aan de provincie en aan het waterschap heeft het in elk geval niet gelegen. Zodra er zicht was op de serieus winterse ontwikkelingen, kondigde de provincie al een vaarverbod af voor een groot deel van Friese wateren, voordat er nog maar een centimeter ijs lag. Het waterschap zorgde ervoor om vroegtijdig het gewenste peil te bereiken, zodat daarna z.s.m. alle gemalen stilgelegd konden worden. Dit alles om een maximale ijsgroei mogelijk te maken. Wat mij betreft hulde voor provincie en waterschap derhalve, want elke mogelijk kans op natuurijs moet ten volle worden benut.

Weerbeeld februari 2018

Februari begon in navolging van december en januari grijs en wisselvallig, maar vanaf de tweede week van de maand kwam daar een eind aan. Voor het eerst deze winter kregen we de zon regelmatig te zien en eindelijk werd het ook weer eens wat kouder. In ons tuintje kwam de gemiddelde temperatuur in februari uit op 1,0 ºC tegen normaal ca. 2,3 ºC over de periode 1971-2000 ….

Plotseling verscheen er weer eens een klassieke wintersituatie op de weerkaarten, waarbij krachtige hogedrukgebieden het weerbeeld bepaalden. Geleidelijk liepen de temperaturen zowel ’s nachts als overdag verder terug. In de laatste week van februari werd met een oostelijke stroming Siberische lucht naar ons land aangevoerd. Tijdens de nachten vroor het op uitgebreide schaal matig – lokaal hier en daar even streng – en op de laatste dagen bleef de temperatuur ook overdag onder het vriespunt steken …

Omdat de zon en de vooral wind aan het begin van de vorstperiode spelbrekers waren voor een snelle ijsgroei,was het vrijwel nergens vertrouwd om op de grotere wateren te schaatsen. Wel kon er op de laatste dagen van februari en de eerste dagen van maart op diverse ijsbanen en op ondergelopen polderland zoals in de Jan Durkspolder en de Ryptsjerksterpolder veilig geschaatst worden. Dit mannetje was in diepe verwondering over zijn eerste kennismaking met ijs. Voor mij is dit toch wel hèt moment van dit wintertje …

Behalve zonnig en koud was februari ook een droge maand. Op de eerste dagen van de maand was het overwegend bewolkt en vielen er wat winterse buien met regen en natte sneeuw. Dat was ook halverwege de maand nog een paar dagen het geval …

Dat ik aan het eind van de maand nog een paar echte sneeuwbuien heb kunnen fotograferen, is te danken aan het feit dat we toen niet thuis waren. In ons tuintje lijkt geen neerslag te zijn gevallen in die laatste dagen van de maand. Als er wel wat sneeuw is gevallen, dan is dat in de regenmeter kapot gevroren voordat het kon worden gemeten. Uiteindelijk heb ik in ons tuintje 19 mm neerslag afgetapt, tegen normaal ca 44 mm over de periode 1971-2000 …

Ik sluit dit koude overzicht af met een foto van de achterzijde van een sneeuwbui …