Met Tijmen bij ’t Dijktempeltje

Rond het middaguur kwamen we aan bij het “Tempeltje van Ids”, zoals dit kunstwerk in de volksmond wordt genoemd. De Tempel van kunstenaar Ids Willemsma staat op de Friese waddendijk, dichtbij het plaatsje Marrum. De Tempel is door Willemsma ontworpen in opdracht van het Wetterskip Fryslân ter gelegenheid van het op deltahoogte brengen van de Friese zeedijken in het kader van de landelijke Deltawerken. Het kunstwerk werd in 1993 onthuld. De kunstenaar noemt het werk zelf het presenteerblad van staal waardoor de dijk als het ware wordt opgetild.

Het tempeltje is onlangs gerestaureerd.
Wie meer wil weten over het Dijktempeltje kan daarvoor bij een oud logje terecht.

We troffen het niet echt met het weer. Het was met ongeveer 15 graden weliswaar niet koud voor de tijd van het jaar, maar het was grijs en nevelig waardoor we vanuit het tempeltje geen mooi en weids zicht over het buitendijkse land kregen voorgeschoteld. Borden aan de voet van de dijk met de tekst “Doe mee – Verlos de Zee” maakten duidelijk dat we hier dicht bij zee moesten zitten, de Waddenzee in dit geval. Maar zee was er in geen velden of wegen te zien, en dat vond Tijmen maar raar. “Waarom ligt er midden in het land zo’n hoge dijk,” vroeg hij zich af …

We lieten het tempeltje achter ons en liepen een stukje in westelijke richting naar de kruin van de dijk. Daar wees ik Tijmen op een aantal dobben in het buitendijkse land, dat hier het Noorderleech wordt genoemd. In november 2006 raakte een groep van bijna tweehonderd paarden tijdens een storm bij één van die dobben door de harde wind en het hoge water ingesloten. Het zeewater stond ruim anderhalve meter diep om de verhoogde ringvormige aarden wal heen …

Er werd een grote reddingsoperatie op touw gezet, waarbij zelfs het leger met 50 man sterk werd ingezet. Alle pogingen van militairen en andere hulpverleners om de paarden vandaan te halen strandden echter. Vier jonge vrouwen uit de buurt kregen het op drie november wel voor elkaar. Het water was inmiddels al wat gezakt. De vier amazones reden op hun paarden door het water naar de dobbe toe, waarna de paarden op de dobbe in een langgerekt lint de ‘lokpaarden’ terug volgden naar de zeedijk. Een laatste paard werd opgehaald door een groep van redders, omdat die niet zelf kon oversteken. Dat dier heeft het uiteindelijk niet gered. Uiteindelijk hebben zo’n twintig paarden het buitendijkse avontuur niet overleefd.

Toen ik vertelde dat de reddingsactie van de vier jonge vrouwen epische beelden had opgeleverd, haalde Tijmen meteen zijn mobieltje tevoorschijn om alvast eens te kijken of dat op YouTube te vinden was …

Nog onder de indruk van de reddingsactie draaiden we ons om en wierpen een blik over het land dat veilig achter de dijk ligt. Het was Tijmen inmiddels duidelijk waarom die hoge dijk daar lag.
“Daar in de verte ligt Leeuwarden, niet eens zo ver weg. Bij goed weer kun je de flats vanaf de Seesykstertoer goed zien. Wat zouden we zonder die dijken moeten met het oog op de stijgende zeespiegel …?” zei ik tegen Tijmen.
“Weer op terpen wonen,” antwoordde Tijmen, “en daar moet ik binnenkort een scriptie over maken …”

“Dat komt mooi uit,” zei ik, “ben je wel eens op de hoogste terp van Fryslân geweest?”
Daar was Tijmen nog nooit geweest, en dus werd dat de derde stop van ons gezamenlijke uitstapje.

– wordt vervolgd –

De vissersramp van 1883

Voor de kust van de tweelingdorpen Paesens-Moddergat en het wat westelijker gelegen vissersdorp Wierum zijn in de loop der eeuwen talloze schepen in nood gekomen of zelfs vergaan. De problemen waren meestal het gevolg van de vele ondiepten, sterke stromingen en van plaats veranderende zandplaten. De belangrijkste zandplaat was en is in dit opzicht ongetwijfeld de Engelsmanplaat. Oostelijk daarvan ligt een diep geul (het Friese Gat) waardoor de schepen naar de Noordzee voeren om te vissen op kabeljauw en schelvis. Bij thuiskomst lagen de schepen hier op de rede, omdat ze niet dichter bij de kust konden komen …

Paesens en Moddergat bezaten in de 19e eeuw een grote vloot zeilende vissersschepen. In de nacht van 5 op 6 maart 1883 voltrok zich tijdens een zware storm een vreselijk ramp voor de gemeenschap. De complete vloot van 22 aken en blazers was uitgevaren. 17 van de schepen zijn vergaan, 83 bemanningsleden bleven achter op zee …

De vissers van Paesens-Moddergat waren niet de enigen, die in die nacht omkwamen. Ook aan de Groningse en Hollandse kusten vergingen er vissersschepen. In die nacht verdronken in totaal 121 Nederlandse vissers, onder wie 27 uit Urk en negen uit Zoutkamp. Maar nergens was de klap zó groot. Het is nauwelijks voor te stellen hoe groot de gevolgen waren voor de vele vrouwen, kinderen en ouderen die achterbleven zonder inkomsten. Ter herdenking werd in 1958 dit monument op de zeedijk opgericht …

Tegenover het monument ligt aan de voet van de dijk het beschermde dorpsgezicht van Moddergat met centraal daarin Museum ’t Fiskershúske. Dit museum verzamelt en exposeert voorwerpen en zaken die betrekking hebben op de oude kustvisserij en het leven van de bewoners van ’t tweelingdorp Paesens-Moddergat …

Natuurlijk speelt de grote ramp van 1883 ook een belangrijke rol in Museum it Fiskershúske. Voor het luttele bedrag van € 5,00 kun je naar hartenlust rondkijken in de vijf huisjes van het museum. Het introductiefilmpje van het museum biedt alvast een snelle rondblik …

Jetske heeft voor haar blog over deze ramp een mooie foto het beeld “Fiskersfrou” gemaakt. Dit beeld van beeldhouwer Hans Jouta staat een stukje verderop aan de voet van de dijk. De “Fiskersfrou” is een eerbetoon aan de vrouwen van Paesens-Moddergat, die na de ramp van 1883 voor een zware taak stonden: de zorg voor de kinderen en rond zien te komen van een karig inkomen: “De zee heeft gegeven, heeft genomen”.

Rûzich waar

Aan de noordkust woedde een noordwester storm gepaard gaand met springvloed. Op Ameland is o.a. de strandopgang bij Hollum vrijwel helemaal weggeslagen. Maar erger is dat een oude boorlocatie van de NAM op het strand van Ameland deels in zee is gespoeld. Dat er gevaarlijke stoffen in zee spoelen, laat zich raden.

Voor zover nu valt te overzien, is er op de Waddenstranden en de Friese noordkust vandaag betrekkelijk weinig materiaal aangespoeld uit de honderden containers die vorige week overboord zijn geslagen van het containerschip MSC Zoë. Eerst maar afwachten wat het beeld is bij laag water …

Hier rond huis was ’t vannacht eigenlijk niet veel meer dan ‘rûzich waar’, stormachtig weer zeg maar. Intussen is het windveld over zijn hoogtepunt heen en laat de zon zich gelukkig eindelijk weer eens zien tussen de wolken door …

Even uitwaaien

Na een lange hete zomer is het nu dan toch eindelijk echt herfst. Enige dagen geleden werd ons voor vandaag een storm in het vooruitzicht gesteld, maar daar lijkt weinig van terecht te komen. Toch moet ’t met wat tegenwind wel lukken om even uit te waaien …

Tegenwind gaf me in de vakantie de kans om eindelijk Oskar’s mooie bruine ogen eens te kunnen fotograferen. Normaal gesproken gaan de ogen van dat langharige monstertje bijna altijd schuil achter een dikke pony …

even lekker uitwaaien (4)

Skywatch Friday 340 – Buien

Het was een stormachtige week in Nederland …

It was a stormy week in the Netherlands …

150401-1236x

We hebben veel regen en een stormachtige wind gehad …

We’ve had a lot of rain and gale force winds …

150401-1237x

Bovendien was het de hele week te koud voor de tijd van het jaar …

Moreover, it was the whole week too cold for the time of year …

150401-1233x

Deze foto’s heb ik woensdagmiddag gemaakt in de buurt van Earnewâld …

I made these pictures on Wednesday afternoon near Earnewâld …

150401-1239x

Hopelijk krijgen we in het Paasweekend wat droger en warmer weer …

Hopefully we’ll get drier and warmer weather in the Easter weekend …

150401-1243x

Wil je meer Skywatch foto’s zien? Gewoon even op het logo klikken …
Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo …

skywatch

Maak er een mooi weekend van!
Wishing you all a wonderful weekend!

 

Een slechte start

Ik weet niet wat jullie ervan vinden, maar ik vind 2015 tot nu toe maar een naar jaar. Het weer heeft tot dusver eigenlijk alleen maar storm en regen gebracht, onze regering is bezig om er op verschillende terreinen een potje van te maken, en het internationale nieuws wordt goeddeels overheerst door bloedige terreuraanslagen resulterend in 17 doden in Parijs tot wellicht 2000 doden in Nigeria …

070111-1430x

Alsof dat alles nog niet genoeg is, kwam het slechte nieuws ineens wel heel dichtbij, toen Aafjes’ moeder in de nacht van donderdag op vrijdag plotseling met spoed moest worden opgenomen in het ziekenhuis. Haar toestand is op dit moment weliswaar stabiel, maar blijft desalniettemin zorgelijk …

070111-1432x

Omdat met name dat laatste nieuws mijn energiemetertjes weer flink naar het rood doet uitslaan, zet ik het bloggen eerst maar even weer op een laag pitje.
Ik wens jullie allen een goed en rustig weekend.

Windsurfers in december

Nadat het weer en wat pijntjes me een aantal dagen achtereen binnen hadden gehouden, vond ik dat het vandaag toch wel de hoogste tijd was om weer eens een fotokuiertje te maken. Om even flink uit te waaien besloot ik even naar het paviljoen aan de Leijen bij Rottevalle te rijden …

141222-1508x

De foto’s die ik daar maakte, sloten prima aan bij de foto’s die mijn weblog de afgelopen dagen sierden. De stormachtige wind stuwde het water aan de oostkant van de Leijen hoog op. De strekdam diende als een prima golfbreker, die het water hoog deed opspatten …

141222-1500x

Omdat er een paar surfers bezig waren om hun planken vaarklaar te maken, besloot ik in de volle wind nog even te wachten tot zij te water zouden gaan. Zo’n kans om vlak voor de Kerst een paar surfers in actie zien, mocht ik toch niet voorbij laten gaan. Mijn geduld werd gelukkig niet zo lang op de proef gesteld …

141222-1517x

Even later flitste de eerste surfer met hoge snelheid over het water heen en weer …

141222-1526x

Een kwartiertje later gingen er nog een paar surfers te water …

141222-1524x

De eerste surfer liet even zien wat er gebeurt als je met hoge snelheid omslaat. Een brede fontein van water spoot op, dat moet toch even flink aangekomen zijn, lijkt me zo …

141222-1518x

Nadat ik tot slot nog een paar foto’s had gemaakt van de beide andere surfers, vond ik het welletjes. Met een temperatuur rond de 11 graden was het weliswaar absoluut niet koud voor de tijd van het jaar, maar ik had intussen wel lang genoeg met mijn neus in de wind te staan om te verlangen naar een beker warme chocolademelk …

141222-1529x