De warme droge zomer van 2022

Dat het een warme en droge zomer was, is intussen een open deur. Nu ik alle cijfertjes op een rij heb gezet en daar wat grafiekjes van heb gemaakt, weet ik nu heel aardig hoe de zomer in ons tuintje ongeveer is verlopen. Om te beginnen het meest eenvoudige temperatuurgrafiekje, hierin staan per maand en daarnaast over de hele zomer de gemiddelde temperaturen. Rood staat voor de gemiddelde temperatuur in ons tuintje in 2022, blauw staat voor de gemiddelde temperaturen in onze tuin over de periode 1971-2000. Iedere zomermaand verliep dit jaar duidelijk warmer dan normaal. De gemiddelde temperatuur kwam in ons tuintje uit op 18,6°C. Daarmee was deze zomer hier 3 graden warmer dan de gemiddelde zomer in de periode 1971-2000 …

In de tweede grafiek zijn de maximumtemperaturen per dag te zien. Daaruit valt te leren dat we hier deze zomer 75 warme dagen (20°C of warmer) hadden, over de periode 1971-2000 telde de zomer gemiddeld ca. 49 warme dagen. We hadden 22 zomerse dagen (25°C of hoger), tegen ca. 15 in de periode 1971-2000. Tot slot heb ik in ons tuintje 7 tropische dagen (30°C of hoger) kunnen noteren, tegen ca. 3 in de periode 1971-2000. De warmste dag was 19 juli met de absolute recordtemperatuur van 35,6°C

Dus ja, het was warm. Hoe warm? Wel, in mijn meetreeks van 2003-2022 is de zomer van 2022 met gemiddeld 18,6°C met stip binnengekomen op nr. 2. Alleen de zomer van 2018 was met 18,8°C warmer. En dat geldt niet alleen voor ons tuintje, ook volgens het KNMI in De Bilt was de zomer van 2018 net wat warmer …

Van de temperaturen stappen we over op de neerslagcijfers. Van 1 juni tot 1 september viel er maar 166 mm regen in onze tuin. In de periode 1971-2000 was dat gemiddeld ongeveer 200 mm. Hoewel het een droge zomer was, hadden we hier in het noorden nog het geluk dat juni met 101 mm een relatief natte maand was. Maar intussen zijn we wel weer aan een buitje toe …

Het volgende grafiekje laat per dag de neerslagcijfers in onze tuin zien. De natste dag was 6 juni, toen er ruim 28 mm regen viel. Daarna werd ’t geleidelijk droger. In Fryslân hebben we nu een neerslagtekort van ca. 200 mm …

Het laatste grafiekje toont de jaarlijkse neerslagcijfers over de periode 1971-2000. Alleen in de zomers van 2003, 2018 en 2019 viel er minder regen in ons tuintje …

Persoonlijk slotwoord

Tot zover de cijfers, waar afgezien van misschien een tik- en rekenfoutje weinig op af te dingen valt. Ik sluit af met een wat meer persoonlijke noot. Wat die warmte met mij doet, is niet meetbaar. Maar laat ik ervan zeggen dat het voor mij echt veel te warm was. Het was weer een flink tikkie erger dan in de horrorzomer van 2020. MS en warmte zijn geen vriendjes. Dat wist ik al, toen we na de diagnose in 2004 van de neuroloog het advies kregen om in de vakanties maar niet meer af te reizen naar Zuid-Frankrijk. Dat hebben we sindsdien ook niet meer gedaan. Maar de warmte van Zuid-Frankrijk lijkt sindsdien echt ieder jaar dichterbij te komen, en vluchten kan niet meer.

De warmte heeft deze zomer voor het eerst echt een langdurige verlammende en doodvermoeiende werking op mijn hele lijf gehad. En dat is nog steeds niet voorbij. Aanvoer van drie maanden warmte zal zeker een maand met temperaturen rond de 20°C of lager vergen om die warmte weer te laten afvloeien, schat ik. Terugkomen op het niveau van voor de zomer, zal zeer waarschijnlijk niet meer lukken, tenzij de neuroloog nog nieuwe mogelijkheden ziet. We gaan het zien. Intussen blijf ik, zoals ook in de afgelopen zomer, mijn best doen om te blijven bewegen en fotograferen. Ik zal wat vaker een greep in mijn archief doen en de tuin zal hopelijk inspiratie en mogelijkheden blijven bieden, zoals dat zelfs op de warmste dag van het jaar het geval was met de onderstaande foto’s …

Bewolkt en licht gedruppel

Daarmee is het weerbeeld van gisteren in enkele woorden geschetst. Dat was wel even wennen na negen dagen op rij zonder ook maar een wolkje aan het zwerk …

Met dat gedruppel viel het overigens nogal tegen. De druppeltjes waren te klein om er ook maar iets mee te kunnen doen …

Dit zijn druppels uit begin april. Daarmee ben ik door mijn voorraad aan ‘verse’ druppelfoto’s heen. Voorlopig lijkt er echter nog geen regen van betekenis op komst, en dat is toch wel jammer voor tuin en natuur …

Een winter van niks

Gewoontegetrouw presenteer ik aan het eind van de winter de weercijfers, zoals ik die in de periode december-februari in ons tuintje heb opgetekend. Over de winter als geheel kan ik eigenlijk vrij kort zijn: ondanks Piet’s Wintervoorspelling 2021-2022 werd het echt een winter van niks …

Eerst maar eens kijken naar de temperaturen. In de grafiek linksonder is te zien wat voor armzalige boel het was ditmaal. In de afgelopen winter was december met een gemiddelde temperatuur van 4,3°C de minst warme wintermaand. Januari en februari waren met resp. 5,6°C en 6,0°C nog een stuk warmer. De grafiek rechtsonder laat zien waar de afgelopen winter staat in het rijtje winters vanaf 2003. Daar neemt 2021-2022 de vijfde plaats in …

De laagste temperatuur was -6,8°C op Tweede Kerstdag. De Kerstdagen waren ook de enige dagen waarop het hier resp. -5,4 en -6,8°C matig gevroren heeft. Verder heeft hier de hele winter maar 16 keer licht gevroren. Het is dan ook geen wonder dat ik de mooiste winterfoto’s heb gemaakt tijdens een mooi ritje door het wit berijpte landschap in aanloop naar de Kerstdagen …

Wat we aan vorst en kou tekort zijn gekomen, kregen we teveel aan regen. In december viel met 79 mm nog ongeveer de normale hoeveelheid regen. Januari was met 87 mm (tegen normaal ca. 67 mm over de periode 1971-2000) al flink aan de natte kant, maar februari was met 145 mm ronduit druipnat. Niet zo gek dus dat deze winter met stip op nr. 1 terecht gekomen is in mijn lijstje met neerslagcijfers in de wintermaanden …

De sneeuwklokjes en de vroege krokussen hadden het moeilijk in die natte periode. Vooral tijdens de passage van achtereenvolgens de stormen Dudley, Eunice en Franklin kregen ze het zwaar te verduren …

Daarmee zet ik een dikke streep onder de winter van 2021-2022. Vanaf morgen richt ik me op het voorjaar, te beginnen met een fotoserie van een paar pasgeboren lammetjes … 🙂


Over de zomer van 2021

Dat het weer in ons land vrijwel altijd en overal onderwerp van gesprek is, staat al jarenlang vast. Gemopper over het weer hoort daar ook altijd bij, maar er is maar zelden zo vaak en zo veel geklaagd en gemopperd over het weer als in de zomer van 2021, geloof ik. Maar als je het in wat breder perspectief plaatst, dan was die zomer van 2021 zo slecht nog niet …

Laten we eerst eens kijken naar de gemiddelde temperatuur in de drie zomermaanden. In ieder van die maanden lag de gemiddelde temperatuur nog altijd een stuk hoger dan in de periode 1971-2000, want die periode is nog altijd mijn referentiepunt. De gemiddelde zomertemperatuur kwam in ons tuintje uit op 18,0ºC tegen 15,8ºC in de periode 1971-2000. Bij het KNMI in De Bilt kwam de gemiddelde temperatuur uit op 17,7ºC tegen 16,6ºC in 1971-2000. Zie ook de grafiek linksonder …

Gemopper over de temperatuur vind ik dan ook overdreven. Als het om de hoeveelheid neerslag gehad, is het een heel ander verhaal. De beelden van de watersnood in Zuid-Limburg en delen van o.a. België en Duitsland staan velen nog wel bij, denk ik. Hier bij ons was het in alle drie de zomermaanden te nat, de grafiek rechtsboven spreekt boekdelen. Uiteindelijk was er aan het eind van de zomer 347 mm water door de regenmeter gelopen, bijna het dubbele van de gemiddelde hoeveelheid van 200 mm in de periode 1971-2000. Het KNMI in De Bilt noteerde 244 tegen normaal ca. 200 mm. Maar ach, die regen heeft vanuit fotografisch oogpunt ook weer zijn voordelen …

Ook als ik de temperaturen van deze zomer vergelijk met die van mijn metingen in de tuin sinds 2003, doet 2021 het nog niet zo slecht. Sinds 2003 heb ik hier maar vijf zomers gehad, die warmer waren dan de 18,0ºC van de zomer van 2021. Ook in De Bilt was het slechts vijf keer warmer. Bij ons verliepen welgeteld 13 zomers met een lagere gemiddelde temperatuur, in De Bilt was dat 10 keer het geval. Zie verder de grafiek linksonder …

Dat de zomer nat was, wordt ook over deze periode bevestigd. Alleen in de zomers van 2004 en 2013 viel er meer regen in onze tuin, zoals te zien is in de grafiek rechtsboven. Dus, was de zomer nat? Ja, de zomer was behoorlijk nat. Was dat erg? Voor mij niet echt, maar vooral voor de kampeerders onder ons was het wat dat betreft een slechte zomer. Voor de gemiddelde tuin en voor de natuur was het een top-zomer met niet teveel felle zon en eindelijk een fijne aanvulling van het neerslagtekort van de afgelopen jaren …

Tot slot kijken we nog even naar het verloop van de maximumtemperaturen in de zomer van 2021. Ik heb 58 warme dagen geteld (=20 graden of warmer), in de periode 1971-2000 waren dat er gemiddeld ca. 49. Verder heb ik 11 zomerse dagen kunnen noteren (=25 graden of hoger), tegen normaal 15. Tot slot telde de afgelopen zomer slechts 1 tropische dag (=30 graden of hoger) tegen normaal over de periode 1971-2000 ca. 3. De gemiddelde maximum temperatuur is uitgekomen op 21,4ºC. In De Bilt waren er deze zomer 70 warme dagen, 17 zomerse dagen en 1 tropische dag. Normaal zijn dat er resp. 64, 22 en 5 …

In het grafiekje rechtsboven is de verdeling van de neerslag in ons tuintje over de afgelopen zomer te zien. De wolkbreuken van 5 juni en 25 juli zijn met resp. 54 en 64 mm beeldbepalend. Dergelijke stortbuien hebben we liever niet te vaak, want de waterafvoer kan dat allemaal niet snel genoeg verwerken. En dat geeft nogal wat stank en viezigheid …

Tot zover mijn persoonlijke overzicht van de zomer van 2021. Door het uitblijven van hittegolven of anderszins langdurige warme perioden vond ik het een prima zomer. En daar wil ik dan ook maar mee afsluiten. De zomer is intussen na een warme week met echt zomerse temperaturen, die ik hier in juli en augustus niet op de thermometer heb gezien, tamelijk geruisloos overgegaan in de herfst …

De winter van 2020-2021

De winter begon vrij zacht, en dat bleef hij ook lang. December was met een gemiddelde temperatuur van 5 ºC ca. anderhalve graad warmer dan normaal over de periode 1971-2000. Januari was met een gemiddelde van 2,7 ºC ongeveer een halve graad warmer dan normaal over de eerder genoemde periode. Meer dan af en toe wat lichte nachtvorst zat er niet in. Echt koud en interessant werd het pas vanaf 7 februari, maar langer dan een week mochten we daar niet van genieten, zoals hier gisteren in het overzicht van al februari te zien was …

De tijdelijke kou in februari werd ruimschoots gecompenseerd door de week die daarop volgde, waarin de temperatuur opliep tot een maximumtemperatuur van 17,6 ºC. Uiteindelijk kwam de gemiddelde temperatuur over de winter van 2020-2021 in onze tuin uit op 3,7 ºC. Daarmee was de winter ca. 1,5 ºC zachter dan het langjarig gemiddelde van 2,2 ºC over de periode 1971-2000 in onze contreien …

De winter was volgens het KNMI met landelijk gemiddeld 223 mm in het hele land aan de natte kant. Wij zaten met 254 mm regen en ca. 7 cm sneeuw in het natste deel van het land. Vooral in december en januari was het met respectievelijk 104 en 110 mm een natte boel. Veel stelde het niet voor, maar we kregen op 16 januari ’s avonds nog wel een fotogeniek laagje sneeuw …
Het echte winterweer kwam in februari net op tijd om de grijze en natte december en januari te doen vergeten en om voor velen tijdelijk wat verlichting te brengen in de maar aanslepende corona-ellende. Van de meer traditionele ijspret heb ik hier de afgelopen weken al genoeg laten zien. Daarom sluit ik de winter af met een foto van het ‘Easy Rider gevoel’  van een deel van de Friese dorpsjeugd …

Weerbeeld februari 2021

Op de eerste dag van de meteorologische lente heb ik gisteren weer eens een oude gewoonte opgepakt, het schetsen van een beeld van het weer in ons tuintje in de voorbije maand. Met de ingebruikname van mijn nieuwe weerstation eind vorig jaar ben ik op zoek naar een andere manier om de weercijfers te presenteren. De grafiekjes zien er wat anders uit dan tot dusver, maar de foto’s om het geheel wat te verluchtigen zijn gebleven …

Februari begon grijs met een westelijke stroming en gematigde temperaturen. In de nacht van 6 op 7 februari begon het bij een harde oostelijke wind te sneeuwen, voor het eerst sinds 2013 kregen we in het hele land weer sneeuw van betekenis. Hier viel ca. 7 cm sneeuw, die op de weg voor problemen zorgde i.v.m. duinvorming. In de daarop volgende week was het even dik winter, zodat er vanaf donderdag op diverse plaatsen geschaatst kon worden. In ons tuintje daalde de temperatuur tot -9,8 ºC op 13 februari, maar strenge vorst zat er net niet in. In totaal heb ik deze maand 12 vorstdagen (minimumtemperatuur onder de 0,0 °C) en drie ijsdagen (maximumtemperatuur onder 0 °C) kunnen noteren. Over de periode 1971-2000 waren dat er in onze regio resp. gemiddeld 14 en 4 …

Aan alle ijs- en sneeuwpret kwam op 14 februari snel een eind. In de dagen die volgden steeg het kwik van 20 t/m 25 februari zelfs 6 dagen achtereen tot boven de 15 ºC. De hoogste temperatuur kwam uit op 17,6 ºC, en dat is toch wel heel bijzonder. Uiteindelijk is de temperatuur in onze tuin uitgekomen op een gemiddelde van 3,1 ºC. Daarmee was de gemiddelde temperatuur ongeveer gelijk aan die van het langjarig gemiddelde voor februari in de periode 1971-2000 …

Omdat het op 7 februari vrijwel de hele dag sneeuwde, is de neerslagmeting onzeker. Om bevriezing te voorkomen, heb ik de regenmeter van 7 t/m 13 februari afgesloten. Met 38 mm regen en ca. 7 cm sneeuw was de hoeveelheid neerslag in onze tuin voor hedendaagse begrippen vrij droog. Maar in de periode 1971-2000 was 45 mm ongeveer de gemiddelde hoeveelheid neerslag voor februari …

Zo af en toe zal ik vanaf nu ook een grafiekje van de luchtdruk laten zien. Dat is niet altijd even interessant, maar soms is de samenhang met de andere grafieken te mooi om er niets mee te doen. Stijgende luchtdruk wijst over het algemeen op een weersverbetering aankondigt, terwijl dalende druk vaak tot een weersverslechtering leidt. Voor de maand februari ging die vuistregel naar mijn idee heel aardig op …

Het nieuwe weerstation heeft ook een digitale zonnemeter. Over de accuratesse van die meting in minuten en Watts/m heb ik zo mijn twijfels. Als ik ze vergelijk met de data van onze zonnepanelen, dan geven ze in elk geval vergelijkbare op en neer gaande golfbeweging …

De waardeloze winter van 2020

Formeel wordt de periode van 1 december tot 1 maart nog steeds de meteorologische winter genoemd, maar in dit geval leek het meer op een verlengde herfst. Vooral de laatste weken hadden we dat voor een groot deel te danken aan de straalstroom, die de ene stormdepressie na de andere over de oceaan naar onze contreien voerde. Het gevolg: relatief hoge temperaturen, veel regen en vooral ook heel veel wind. Ik heb er dan ook geen lyrisch verslag met mooie winterse plaatjes van kunnen maken dit jaar …

Lang leek het erop dat het de zachtste winter uit mijn meetreeks zou worden, maar dat zat er toch net niet in. De gemiddelde temperatuur kwam in ons tuintje uiteindelijk uit op 5,6° C tegen ca. 2,6 °C normaal over de periode 1971-2000. Daarmee was deze winter de op één na zachtste winter sinds ik het weer in ons tuintje in 2003 ben gaan bijhouden. Alleen de winter van 2006-2007 was met 5,7 °C nog net wat zachter.

Landelijk komt het KNMI tot een vergelijkbaar beeld. “Met een gemiddelde temperatuur van 6,4 °C tegen 3,4 °C normaal was de winter uitzonderlijk zacht. Daarmee was deze winter de op één na zachtste winter sinds het begin van de metingen in 1901, na de winter van 2006-2007 met 6,6 °C,” schrijft het KNMI in haar verslag over de winter van 2019-2020

Vorst van betekenis heb ik in ons tuintje helaas niet kunnen noteren deze winter. Verder dan 10 keer een lichte nachtvorst ben ik niet gekomen. De laagste temperatuur was -3,2 °C op 28 december, de hoogste temperatuur was 12,3 °C op 16 februari …

De winter van 2006-2007 mag dan zachter geweest zijn dan die van dit jaar, toen hebben we wel een paar maal wat sneeuw gehad. En toen er heeft hier en daar zelfs even een dun laagje ijs gelegen. Van dat alles was dit jaar geen sprake, de bovenstaande foto van ons ‘vijvermeisje’ met een heel iel laagje sneeuw stamt dan ook uit februari 2007 …

De neerslag viel hier afgelopen winter eigenlijk alleen maar in de vorm van regen en een paar maal wat lichte hagel. In december en januari viel ongeveer de normale hoeveelheid neerslag, maar februari was ruim driemaal zo nat als normaal. Toch kon de winter van 2019-2020 ook in dat opzicht niet echt potten breken. De bovenstaande grafiek maakt duidelijk dat er niet meer in zat dan een toch wat schamele vierde plek …

Het is maar goed dat we ook in de 21e eeuw nog steeds terug kunnen vallen op de vertrouwde stampende stoommachines van het 100 jaar oude Ir. D.F. Woudagemaal bij Lemmer. Het grootste nog werkende stoomgemaal ter wereld moet er in natte tijden als deze nog altijd voor zorgen dat we in Fryslân droge voeten houden. Op dit moment draait het gemaal alweer twee weken op volle toeren. Voor belangstellenden is het gemaal ook vandaag nog in actie te zien …