Weerbeeld mei 2018

Het weer kende in de afgelopen maand vele gezichten, maar in mijn beleving was het toch vooral een erg zonnige en warme maand. Wie hier al wat langer meeleest, weet dat ik bij warm weer langzaam maar zeker de resterende kracht in mijn door MS geplaagde benen verlies. Meestal gebeurde dat in het verleden in juli of augustus, maar nu was het met vele dagen op rij rond de 25 ºC al in mei raak …

In ons tuintje is de gemiddelde temperatuur uitgekomen op 16,5 ºC, tegen een langjarig gemiddelde van ca. 11,8 ºC over de periode 1971-2000. Dat is een verschil van 4,7 graden! Ik heb hier 20 warme dagen (20 ºC of meer), 10 zomerse dagen (25 ºC of meer) en 1 tropische dag (30 ºC of meer) kunnen noteren. Normaal zijn dat er respectievelijk 8, 2 en 0. Opvallend was het wisselende temperatuurverloop. Zonder die scherpe dalingen was de gemiddelde temperatuur nog een stuk hoger uitgekomen ….

Van fotokuiers is als gevolg van de warmte weer niet veel terechtgekomen. Wat relaxen is bij warm weer mijn deel. In de eerste tien dagen van mei liet dat zich prima combineren met het fotograferen, want aan de rand van stad en platteland is altijd wel wat aan de hand …

In ons tuintje was deze maand daarentegen maar bar weinig te fotograferen. In het verleden heb ik hier heel wat mooie insectenfoto’s heb kunnen scoren. Dit jaar is het zo goed als niks, noppes, nada … Twee zweefvliegen, een johanneskever en een vuurjuffertje, dat is het!!!

En als dat gemis nu werd goedgemaakt door wat in de omliggende natuur en boerenland heb gezien … Nee hoor! Ook echt veel minder dan normaal. Ik begin me dan ook knap te ergeren aan mensen die de teruggang van het aantal insecten ontkennen en aanvechten bij elk insect dat ze zien. Zoals klimaatontkenners dat met de klimaatverandering doen, zodra het eens een maand aan de koude kant is. Alsof er niks aan de hand is … Volgens mij is er wel degelijk wat aan de hand, en dat vind ik zo langzamerhand knap zorgelijk …

Maar goed, terug naar het weerbeeld van de afgelopen meimaand, want ook over de neerslag valt nog wel wat te zeggen. Bij ons viel met 66 mm iets meer regen dan normaal over de periode 1971-2000. Wel opvallend is dat vrijwel alle regen is gevallen bij 3 stortbuien. Of eigenlijk aan de rand van drie stortbuien. In grote delen van het land ontstond diverse keren wateroverlast, omdat zware buien maar heel langzaam voortbewogen, waarbij plaatselijk plotseling 40-60 mm regen viel. Wij zijn er steeds goed voor weg gekomen, omdat de buien goeddeels langs ons trokken, maar ik denk er toch aan om maar eens een paar zandzakken aan te schaffen …

De laatste rietoogst

Naar mate Acnes en MS me meer hinder en pijn bezorgen, moet ik vaker afspraken, uitjes en fotogelegenheden aan me voorbij laten gaan. Zo ook eind vorige week en afgelopen weekend. Het was de bedoeling om samen met mijn fotomaatje Jetske verslag te doen van wat waarschijnlijk de laatste keer is, dat de rietsnijders die ik al een paar jaar volg actief zijn in de Prikkepolder …

In 2016 heb ik onder de titel Help, de rietsnijder verzuipt (1) al uitgebreid verslag gedaan van de door mensenhand veroorzaakte wateroverlast in het rietland van de Prikkepolder (zie bovenstaande foto). Dit jaar was de overlast opnieuw zo groot dat de mannen zich genoodzaakt zagen om een rupsmaaier te huren om het riet eraf te kunnen krijgen. Dat is overigens niet deze rupsmaaier, want die heb ik in december 2011 bij de Leijen aan het werk gezien …

Na een intussen 7 jaren durende strijd tegen de overheid, is er nog steeds geen duidelijkheid over schadevergoeding of compensatie voor de rietsnijders. Wel is intussen duidelijk dat ook dit gebied in navolging van de aangrenzende weilanden onder water gezet zal worden. Gelukkig kon Jetske er wel bij zijn toen het laatste riet hier vorige week werd geoogst. Haar uitgebreide fotoverslag kun je hier vinden: “Rupsmaaier in het rietland”.

In de wolken (4)

In de loop van de zaterdagmiddag werd het weer er niet beter op. Rond half twee begon het te regenen, maar wij mochten niet mopperen. Vooral ten noorden en ten zuiden van ons pakten zich dikke, donkere wolken samen …

“In de wolken (4)” bevat opnamen die ik zaterdag 16 september van 13:40 – 14:30 uur heb gemaakt …

– wordt vervolgd –

Vochtpercentage 10%

Nadat ik eerder deze week een weloverwogen, maar helaas fout uitpakkend experiment met mijn medicatie had ondernomen en ik daar bovenop flink verkouden werd, paste het me eigenlijk niet echt, maar toch ben ik gisterochtend weer eens afgereisd naar het rietland in de Kop van Overijssel …









Zoals op de bovenstaande foto is te zien, kan een deel van de oogst van 2016 als verloren worden beschouwd. Maar het riet dat ondanks de wateroverlast in de afgelopen weken gemaaid kon worden en heeft kunnen drogen, lag – in grote bossen bijeen gebonden – klaar voor vervoer naar de thuisbasis van de rietteler. Van Jetske had ik een seintje gekregen dat de mannen vrijdag zouden beginnen met het transport. Daar moest ik natuurlijk wel even bij zijn …









Voor alle zekerheid stak rietteler Klaas rond kwart voor elf de hygrometer in een paar van de rietbossen om te controleren of aan de belangrijkste voorwaarde voor de opslag in de loods was voldaan. Om schimmel en rot te voorkomen mag ’t riet niet te nat zijn, wanneer het naar binnen wordt gehaald …









Het apparaat gaf een vochtpercentage van 10% aan. Daar was de rietteler tevreden over, en dus kon er een begin worden gemaakt met het laden en vervoeren van de rietoogst van 2016 …









– wordt vervolgd –



Met man en macht

Sinds ik regelmatig eens te gast ben in het rietland in de Prikkepolder bij Nederland, heb ik de rietsnijders hun werk vrijwel altijd van begin tot eind met twee of drie man zien doen. Dat zat er dit jaar met de extreem hoge waterstand in het rietland niet in …





Om toch zoveel mogelijk riet van het land te kunnen halen, liet Klaas vorige week zaterdag een schare hulptroepen aanrukken. Met man en macht werd er de hele dag keihard gewerkt …





Zelf was ik die dag uitgeblust na een middagje in het riet op de vrijdag ervoor. Omdat mijn fotomaatje Jetske andere bezigheden had, nam Anna – zuster van Jetske en tevens echtgenote van rietsnijder Klaas – die dag de fotocamera ter hand. Anna stuurde mij afgelopen week deze foto’s met de vraag of ik er nog iets mee kon of wilde. Natuurlijk kan en wil ik daar iets mee, al was het maar om nogmaals mijn bewondering voor deze noeste werkers te uiten …

Bedankt Anna! Ik heb er ditmaal een 15-delige diashow van gemaakt …


Deze slideshow heeft JavaScript nodig.




Ik heb begrepen, dat Klaas aan het eind van de dag niet ontevreden was, maar dat er op de natste delen van het land nog ongeveer een hectare riet is blijven staan. Daar zal afgelopen week ongetwijfeld weer hier en daar een hoekje vanaf zijn gesnoept, maar het gaat allemaal niet zonder slag of stoot dit jaar …

Daarom verzuipt de rietsnijder!

Het wordt tijd om de mist, die hier de laatste dagen in figuurlijke zin is ontstaan rond het verzuipen van de rietsnijders, te laten optrekken. Om te beginnen pak ik er nog eens een foto bij uit de serie die ik op 12 februari in de mist heb gemaakt op de plaats waar in 2012 en 2013 kraanmachines en vrachtwagens ronkten …





De volgende foto’s heb ik vorige week vrijdag ongeveer op dezelfde plek gemaakt. Van het boerenland bij Wetering West is niets meer overgebleven, het gebied is veranderd in de grootste waterberging van de provincie Overijssel. Samen met het aangrenzende Wetering Oost is het één van de grootste gestuurde waterbergingsgebieden in Nederland geworden …





Er zijn waterbergingsgebieden die normaal gesproken droog staan, en die pas als waterberging worden gebruikt op het moment dat extreem veel heeft geregend. Dat is in Fryslân o.a. het geval met de retentiepolder It Eilân. Daarnaast zijn er waterbergingsgebieden waar altijd water blijft staan, en waar extra water wordt toegelaten bij extreem hoog water. In de nieuwe waterberging bij Wetering West staat altijd water, en dat water komt buiten de waterberging weer omhoog in het aangrenzende rietland…





Jetske schreef op haar weblog het volgende over de veranderingen rond Wetering: “In het voortraject rezen er vragen over wat dit plan voor gevolgen zou hebben voor de omliggende landerijen. Op een vergadering werd deze vraag gesteld door de eigenaar van een aangrenzend perceel. Het was ook meteen de laatste keer dat betrokkenen aanwezig mochten zijn. De vraag betrof de kweldruk. Kwel ontstaat door een ondergrondse waterstroom van een hoger gelegen gebied naar een lager gelegen gebied. Hoe meer doorlatend de grond is hoe meer water er doorheen stroomt. Omdat we in dit gebied te maken hebben met veengrond sijpelt het water gemakkelijk van dit watergebied naar de omliggende rietlanden van Staatsbosbeheer. In het voortraject heeft Waterschap Reest en Wieden, Staatsbosbeheer gewaarschuwd voor het ontstaan van kweldruk. “Staatsbosbeheer vond dit geen probleem”, aldus het Waterschap …”





Al met al kom ik tot de conclusies dat er bij een aantal logge overheidsinstanties achter de tekentafel weer prachtige plannen zijn bedacht, die ondanks bedenkingen en bezwaren van belanghebbenden weer ‘rücksichtslos’ zijn uitgevoerd. De boeren zullen vast goed zijn uitgekocht, maar met de rietsnijders die in de aangrenzende rietlanden hun brood moeten verdienen, is geen rekening gehouden. Het idee dat de hardwerkende rietsnijders hun zware werk in die voor de toerist zo idyllische omgeving puur uit hobby en liefhebberij doen, berust op een groot misverstand. De rietsnijders die ik ken, zijn voor 75-85% van hun inkomen afhankelijk van de rietteelt …





De logjes van de afgelopen dagen hebben duidelijk gemaakt, dat donkere wolken zich beginnen samen te pakken boven de rietsnijders. Er zullen waarschijnlijk nog heel wat vergaderingen en mogelijk zelfs juridische procedures nodig zijn om het tij te keren. Terwijl het toch niet zo moeilijk is, lijkt me …

Over het algemeen ben ik geen tegenstander van maatregelen om extra water te kunnen bergen, en ik sta ook niet bekend als een tegenstander van natuurontwikkelingsprojecten. Integendeel! Maar wanneer je als gevolg van dergelijke projecten mensen het brood uit de mond dreigt te stoten, dan tref je daar een nette regeling mee. Of je kiest ervoor om in dit geval de waterberging zo in te richten, dat je hem alleen hoeft te gebruiken op het moment dat het echt nodig, zodat de rietsnijder op een normale manier zijn werk kan blijven doen. Hoe dan ook, ploeterend als op de foto’s in mijn voorgaande logjes en als op de onderstaande foto’s, die ik voor de gelegenheid even van Jetske heb geleend (dank daarvoor!), kan de rietsnijder zijn werk niet blijven doen. Op dit moment heeft het er helaas alle schijn van dat men de kleine man hier laat verzuipen …




Help, de rietsnijder verzuipt! (2)



Kijk de rietsnijder eens lopen achter zijn rietmaaier, de gang zit er lekker in. In vlot tempo glijdt het door de machine gemaaide riet aan de achterzijde van het apparaat tot bosjes bijeen gebonden in een lange rij op de grond …









De bovenstaande foto is gemaakt op het hoogste randje van dit rietperceel. Verderop ligt het land wat lager, daar is het nat, heel nat … Van meters maken is daar geen sprake voor de rietsnijder, hij worstelt zich met zijn machine door de natte veenbodem …









Langzaam zakt de rietsnijder verder weg in de kragge. Het water omspoelt zijn lieslaarzen tot steeds groter hoogte en het kost meer en meer moeite om nog enigszins vooruit te komen …









Ineens is de gang er helemaal uit. Niet alleen de rietsnijder zakt weg in de kragge, ook de rietmaaier wordt tot de assen vastgezogen. Met man en macht wordt het apparaat weer losgetrokken …









Als de machine weer enigszins gangbaar is gemaakt, moet de rietsnijder zelf nog los zien te komen, want de beste man is met al dat geworstel intussen zelf tot over zijn knieën in de moerassige grond weggezakt …









Zodra hij weer vrij man is, gaat Klaas weer manmoedig op pad met zijn machine. De rietsnijder, hij ploeterde voort … Hij heeft geen keuze, want dit is zijn brooodwinning ….









Als het natte perceel uiteindelijk dan toch helemaal gemaaid is, moet ook het laatste strookje riet nog even worden gemaaid, want Klaas is pas tevreden als alle riet behorend bij een perceel in het voorjaar kaal geschoren is …









Op het schuine kant van de kade moet de rietmaaier met twee man in bedwang worden gehouden. Klaas loopt erachter en zoon Bert houdt de machine aan de voorzijde met een touw in bedwang …









En dan is het tijd voor werkoverleg, hoe en waar gaan we verder … Want één ding is duidelijk: er moet nog veel werk worden verzet, want op een paar grote percelen staat zoveel water, dat het maar de vraag is of ze voor de deadline van 15 april droog genoeg gemaakt kunnen worden om er te kunnen maaien …









Nadat ik de rietsnijders weer alleen had gelaten met hun zware werk, heb ik op weg naar huis nog even een paar foto’s gemaakt van de oorzaak van de wateroverlast in het rietland. Die foto’s laat ik morgen zien.