Weer en warmte in 2017

Gisteren heb ik hier de blik gericht op de neerslag in 2017, vandaag kijken we naar het temperatuurverloop. Wat in de onderstaande grafiek meteen opvalt, is dat de gemiddelde temperatuur alle maanden aanzienlijk hoger is uitgevallen dan het langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000. Alle maanden …? Nee, alleen januari bleef als wintermaand nog dapper weerstand bieden …

Landelijk kwam de gemiddelde temperatuur in januari 2017 uit op 1,6ºC, maar in ons tuintje bleef het kwik steken op 1,1ºC. Het was de koudste januarimaand sinds 2010. Op 7 januari zorgde langdurige ijzel voor grootschalige gladheid. In de tweede helft van de maand ging het landschap schuil onder een dikke laag ruige rijp. Schaatsers tussen de berijpte rietkragen leverden prachtig plaatjes op …

Na enkele dagen was het alweer gedaan met het winterweer. In ons tuintje ben ik uiteindelijk niet verder gekomen dan 6 ijsdagen (max. temp. lager dan 0,0 °C), normaal zijn dat er gemiddeld 11. In totaal heb ik 40 vorstdagen (min. temp. lager dan 0,0 °C) kunnen noteren, tegen normaal ca. 63 …

In de rest van het jaar bleven de temperaturen ruim boven de gemiddelde waarden (zie ook de eerste grafiek). Vooral mei, juni en oktober verliepen erg warm. De hogere gemiddelde temperaturen kwamen naar mijn idee voor een belangrijk deel tot stand door hogere minimumtemperaturen. Wat verder opvalt, is dat 2017 vooral een groter aantal warme dagen kende (max. temp. 20,0 °C of hoger), terwijl in onze omgeving het aantal zomerse en tropische dagen (gelukkig) juist wat lager lag. Stranddagen met een temperatuur rond de 23 graden bevielen me begin juni uitstekend op Terschelling …

Uiteindelijk is de gemiddelde temperatuur in ons tuintje in 2017 uitgekomen op 10,7°C tegen een langjarig gemiddelde van 9,1 °C over de periode 1971-2000. Het KNMI in De Bilt kwam uit op 10,9 °C, tegen normaal ca.9,8 °C. Ja … het begint toch echt knap warm te worden langzamerhand …

Henk Jonkvorst vroeg donderdag: “Het schijnt ook een bovengemiddeld zonnig jaar te zijn geweest, maar ik weet eigenlijk niet of een weerstation ook zon-uren bijhoudt.”
Het gemiddelde weerstation meet geen zonneschijnduur, daarvoor is een pyranometer nodig, en die heb ik niet. Voor informatie daarover ben ik aangewezen op het KNMI, en dat weet te melden dat 2017 met landelijk gemiddeld 1764 uur zon zeer zonnig was. Normaal is 1644 uur. Veel maanden waren zonniger dan normaal, vooral januari en maart sprongen eruit. December was de enige echt sombere maand. Voor mijn gevoel heb ik de zon intussen al zeker twee maanden niet meer echt gezien of gevoeld …

Om de een of andere reden heb ik zelf niet het idee dat 2017 extreem zonnig was. Enerzijds zal dat te maken hebben met het feit dat ik vorig jaar veel minder dan anders op pad ben geweest. Anderzijds heb ik het gevoel dat echt heel zonnige en warme dagen relatief weinig voorkwamen in 2017, en dat we vooral te maken hadden met wisselende bewolking. Dit alles voor wat het waard is.

Nattigheid in 2017

Voor het eerst sinds ik in 2005 ben begonnen met bloggen, heb ik vorig jaar helemaal geen maandelijkse overzichten van de weercijfers in ons tuintje gepubliceerd. Maar het verzamelen van die cijfertjes is wel gewoon doorgegaan, want dat redt zichzelf met mijn huidige weerstation. Vandaag een blik op de neerslagcijfers van 2017 …

2017 was een tamelijk nat jaar, vooral in juni en september viel er in onze contreien erg veel regen. Gemiddeld valt er in ons land jaarlijks ongeveer 800 mm neerslag. In 2017 viel er landelijk gemiddeld 850 mm volgens het KNMI. Het zuidoosten was iets droger dan normaal. Het noorden, midden en westen en vooral het zuidwesten waren natter dan normaal.

In ons tuintje is in totaal 813 mm neerslag door de regenmeter gelopen, tegen ca. 770 normaal over de periode 1971-2000. De natste dag bij ons was 28 juni, toen een plensbui aan het eind van de middag het totaal van die dag op 51,4 mm bracht …

2017 was zeker in onze omgeving geen sneeuwrijk jaar. Volgens het KNMI viel er op 12 en 13 januari in een strook van Zeeland naar Overijssel 5-12 cm sneeuw. Op 12 februari viel in een strook over het midden 5-10 cm, en van 8 t/m 11 december sneeuwde het van tijd tot tijd in grote delen van het land. Ondanks Randstedelijke paniek en Code Rood bleef het in ons tuintje beperkt tot een laagje van luttele luttele centimeters …

Goede voornemens

Ik heb het niet zo op goede voornemens rond de jaarwisseling, want meestal zijn die van tamelijk korte duur en komt er verder weinig van terecht. Dit jaar heb ik mijn beste beentje toch maar eens voor gezet. Dat heeft er alvast in geresulteerd dat mijn eerste goede voornemen ten volle is geslaagd. Ik had me voorgenomen om nu eens niet mee te doen aan wat voor nieuwjaarsduik dan ook, en dat is gelukt! Duiken moet je in deze tijd van het jaar gewoon overlaten aan de vissen of aan een hongerige meeuw of zo …

Verder heb ik me voorgenomen om dit jaar de weercijfers uit ons tuintje weer eens wat vaker op inzichtelijke wijze te publiceren, want daar is sinds de warmte vorig jaar augustus flink de klad in gekomen. Om alvast een beginnetje te maken, heb ik zojuist even een grafiekje gemaakt van de gemiddelde dagtemperaturen. De gemiddelde temperatuur kwam over 2016 uit op 10,3 ºC met als absolute topper 25 augustus met een gemiddelde temperatuur van 25,7 ºC. Geen wonder dat ik het toen te warm vond … Op het verdere verloop van het weer in 2016 kom ik binnenkort zeker nog terug …

Tot zo ver de zaken waar ik wel geloof in heb. Ja, en verder …
Verder heb ik al eind vorig jaar mijn (voorlopig) laatste peuk uitgedrukt. Ook dit jaar heb ik het intussen alweer twee volle dagen vol kunnen houden zonder te roken, maar gemakkelijk is het nog bepaald niet. Zekerheidshalve heb ik dit maar geen goed voornemen genoemd, maar slechts een goed bedoelde herkansing …

Weerbeeld juli 2016

Juli 2016 zal zich zeer waarschijnlijk niet in ons collectieve geheugen nestelen als zijnde een fantastische zomermaand. De maand begon wisselvallig en fris met in de eerste anderhalve week maximumtemperaturen die onder of maar net boven de 20 graden bleven steken. Pas op 10 juli werd de zomerse 25 graden eenmaal bereikt, daarna moesten we tot 19 juli wachten voordat de temperaturen opnieuw zomerse waarden bereikten …









Van 19 t/m 24 juli hadden we te maken met een warmtegolfje, waarbij op 20 juli voor het eerst dit jaar de tropische temperatuur van 32,1 ºC op de thermometer verscheen. Uiteindelijk telde juli 19 warme dagen (maximumtemperatuur 20 ºC of meer), 6 zomerse dagen (maximumtemperatuur 25 ºC of meer) en 1 tropische dag (maximumtemperatuur 30 ºC of meer). En dat wijkt ondanks de tamelijk neerslachtige inleiding toch allemaal nauwelijks af van het langjarig gemiddelde.

De gemiddelde temperatuur kwam in ons tuintje uit op 17,9 ºC, en dat is dan toch weer bijna anderhalve graad warmer dan het langjarig gemiddelde van 16,5 ºC over de periode van 1971-2000 …









Waar de akkerbouwers vooral in Noord-Brabant al vanaf juni te kampen hadden met wateroverlast, die een groot deel van de oogst verloren liet gaan, was dat hier in het zuidoosten van Fryslân veel minder problematisch. Terwijl ik begin juli wat foto’s maakte van deze boer, die bezig was met het besproeien van zijn aardappelland, kwam hij even bij me staan om een praatje te maken. De man prees zich duidelijk rijk met hoe de aardappelen erbij stonden …









Met landelijk gemiddeld 52 mm neerslag was juli een vrij droge maand, normaal valt er landelijk gemiddeld ca. 78 mm. In ons tuintje heb ik in juli 62 mm afgetapt, en ook dat is wat minder dan het langjarig gemiddelde van 70 mm over de periode 1971-2000 …









Als we kijken naar de echt zonnige dagen, dan kom ik niet verder dan 5. Op 8 dagen was het licht bewolkt en gedurende de rest van de maand overheerste de bewolking. Samenvattend kunnen we stellen, dat het een tamelijk wisselvallige, maar toch niet echt koude maand was, maar ècht zomers … nee, dat was het toch niet …








De natte juni van 2016

Juni 2016 zal vooral als een zeer natte maand de boeken in gaan. Wij kwamen er in de eerste decade van de maand nog heel goed af met slechts een enkele fikse bui, die op 3 juni 14 mm regen in ons tuintje achterliet. Afgezien daarvan verliepen de eerste tien dagen van juni hier droog en warm. In die periode beperkte de regenval zich vooral tot Zuid-Limburg, daar viel op diverse plaatsen al meer dan 100 mm …









Vanaf 11 juni kregen wij ook vaak stevige buien te verwerken, die regelmatig gepaard gingen met onweer. In de periode van 11 t/m 20 juni viel de meeste regen in een strook over het midden van ons land, en gek genoeg in Drachten e.o. Volgens HydroLogic was de gemeente Smallingerland in die periode de natste gemeente van het noorden. Vanaf 12 juni hebben we hier tot het eind van de maand slechts twee volledig droge dagen gehad. Geen wonder dus, dat er in ons tuintje in totaal 143 mm neerslag is gevallen, tegen ca. 71 mm normaal over de periode 1971-2000. In vergelijking met het zuidoosten van ons land zijn we er echter nog goed voor weg gekomen, daar viel op diverse plaatsen in juni meer dan 250 mm neerslag …









Juni begon bij ons echt zomers. In de eerste week kwam de gemiddelde temperatuur uit op 23,6 ºC met een hoogste maximumtemperatuur van 27 graden op 4 juni. In die periode verschenen ook de eerste waterjuffers van dit jaar bij onze vijver …









Hoewel de zon zich vanaf 11 juni maar mondjesmaat heeft laten zien, was juni met een gemiddelde temperatuur van 16,2 ºC tegen een langjarig gemiddelde van 14,4 ºC over de periode 1971-2000 toch weer een flink warme maand. Echte extremen deden zich daarbij niet voor. Ik heb in ons tuintje 10 warme dagen (maximumtemperatuur van minimaal 20,0°C) kunnen noteren en 2 zomerse dagen (maximumtemperatuur van minimaal 25,0°C), en dat komt ongeveer overeen met het langjarig gemiddelde over 1971-2000 …









Ik sluit af met een foto van één van de vennetjes bij de Merskenheide. Normaal gesproken staat het hier goeddeels droog en is de bodem bedekt met o.a. kleine zonnedauw. Dit jaar is het vennetje in juni wel erg ver buiten zijn oevers getreden …








De zachte winter van 2015-2016

Nu ik eenmaal bezig ben met een inhaalslag om mijn weercijfertjes wat te ordenen, ga ik meteen maar even door met de afgelopen winter, die eigenlijk die naam nauwelijks waard is. Met in De Bilt een gemiddelde temperatuur van 6,3 °C en in ons tuintje een gemiddelde temperatuur van 5,3 °C was de winter van 2015-2016 de op één na zachtste sinds het begin van de regelmatige temperatuurmetingen in 1706. Alleen de winter van 2006-2007 was nog een fractie zachter. Maar laten we eerst eens kijken naar de neerslagcijfers …





De winter begon met een droge decembermaand, waarin er in ons tuintje slechts 49 mm neerslag viel tegen normaal ca. 74 mm. Januari was met 82 mm aan de natte kant en februari was met 70 mm tegen normaal ca. 44 mm ronduit een natte maand te noemen …





In totaal viel er in de drie wintermaanden in ons tuintje 201 mm neerslag. Dat is aanzienlijk meer dan het langjarig gemiddelde van 185 mm over de periode 1971-2000, maar kijken we naar de afgelopen 14 jaar, dan ligt het toch onder het gemiddelde van 224 mm. Duidelijk is dat de winters sinds de eeuwwisseling gemiddeld natter verlopen dan in mijn jeugdjaren …





De neerslag viel bij ons niet alleen in de vorm van regen. Tijdens de koudere periode die we hier in het noordoosten van het land hadden, viel de neerslag geregeld in de vorm van sneeuw en/of ijzel. Vanaf 15 januari lag er in het uiterste noordoosten van het land een sneeuwdek van ca. 10 cm, dat pas na het verdrijven van de kou op 22 januari weer verdween …





Dat brengt ons meteen bij de temperaturen. Na een uiterst zachte december, waarin de gemiddelde temperatuur in ons tuintje uitkwam op 8,8 °C, en waarin ik geen enkel graadje vorst heb kunnen noteren, draaide de wind vanaf 3 januari naar oostelijke richtingen en werd koudere lucht aangevoerd. Hoger in de atmosfeer werd echter nog wel zachte lucht aangevoerd en dit leidde in onze omgeving op grote schaal tot ijzel. Drie dagen achtereen konden we hier in het noorden geen kant op, omdat er een dikke laag ijs op straten en stoepen lag. Het KNMI gaf meerdere dagen achtereen een weeralarm af (code rood). Op 19 en 20 januari kon er op ondergelopen land zelfs even worden geschaatst …





Eind januari werd het opnieuw zeer zacht. Uiteindelijk kwam temperatuur in ons tuintje in januari uit op 3,4 °C tegen een langjarig gemiddelde van 2,2 °C over de periode 1971-2000. Gisteren heb ik hier al laten zien, dat zachte en wat koudere tijdvakken elkaar in februari afwisselden, maar februari in haar geheel was opnieuw een zachte maand met in ons tuintje een gemiddelde temperatuur van 3,9 °C tegen 2,3 °C normaal …





In de afgelopen winter heb ik in ons tuintje 25 dagen met enige vorst kunnen noteren. 21 keer bleef het beperkt tot lichte vorst (wanneer het 0,1 tot 5,0 graden vriest) en slechts vier maal kwam het tot matige vorst (-5.1/-10,0 graden). Meer dan 3 ijsdagen (dagen waarop het de hele dag blijft vriezen) heb ik deze winter niet kunnen noteren, in de periode 1971-2000 waren dat er gemiddeld 12 per jaar …





Kortom: het was wat mij betreft opnieuw een winter om maar snel te vergeten. Maar voorlopig gaat hij de boeken in als de op één na zachtste winter sinds het begin van de regelmatige temperatuurmetingen in 1706. Met een gemiddelde temperatuur van 5,3 °C in ons tuintje, was de winter hier ruim tweemaal zo warm als de gemiddelde temperatuur van 2,6 °C van de winters in de jaren 1971-2000.

Weerbeeld februari 2016

Het is de hoogste tijd om eens even een inhaalslag te maken met mijn weercijfertjes, want ik loop hopeloos achter. Als excuus kan ik opvoeren, dat mijn vorig jaar juli gekochte weerstation gisteren voor de tweede keer is verzonden ter reparatie, c.q. ter vervanging door een nieuw exemplaar. De buitenmodule vreet zijn batterijen binnen twee, drie weken leeg, en een eerste reparatie bleek helaas niet afdoende te zijn. Gelukkig kan mijn oude weerstation het als tijdelijke vervanger nog goed doen … Oftewel: gooi nooit je oude schoenen weg, voordat je de nieuwe hebt ingelopen …





Maar ter zake! Eerst maar eens kort terugblikken op het weer van februari, en dat doe ik zoals gebruikelijk niet alleen met grafieken, maar ook met een paar toepasselijke foto’s die ik in februari heb gemaakt. De bovenstaande foto heb ik op 23 februari gemaakt bij de Headammen ten westen van Drachten.

Ook februari was weer een zachte maand met in De Bilt een gemiddelde temperatuur van 4,6 °C, tegen een langjarig gemiddelde van 3,0 °C over de periode 1971-2000. In ons tuintje kwam de gemiddelde temperatuur uit op 3,9 °C, tegen een langjarig gemiddelde van 2,3 °C, over de periode 1971-2000 …





In de tweede decade van de maand was het zowel overdag als ’s nachts tijdelijk wat kouder, maar veel stelde het allemaal niet voor. Kouder dan -5,8 °C werd het niet. In totaal telde februari 11 nachten met lichte vorst en twee nachten met matige vorst. Van echt winterweer was dus ook in deze maand weer geen sprake, al hebben de vissen ook nu weer een paar dagen onder een dun laagje ijs moeten doorbrengen …





Februari was behalve zacht ook nat. Vooral aan het begin van de maand viel er vrijwel iedere dag regen, maar in de tweede helft van de maand was het niet veel beter. In ons tuintje is in totaal 70 mm regen gevallen, tegen normaal over de periode 1971-2000 ca. 44 mm. Landelijk was het niet veel beter, gemiddeld over het land viel er 73 mm neerslag tegen normaal ca. 57 mm …





Ik sluit dit overzicht af met een foto van de fotogenieke mist die de Wieden en de Weerribben op 12 februari een groot deel van de dag als een grijze voile omhulde …