Over lichtende nachtwolken

Op mijn opmerking in het logje van gisteren dat alleen de lichtende nachtwolken nog ontbraken, schreef Leo:
“Ik begrijp je als weerman …, maar deze vind ik wel fijner dan die donkere wolken … ofschoon die s’ avonds wel mooi rood kunnen kleuren.” Hier is sprake van een misverstand, en dat wil ik hier graag even uit de doeken doen.

Leo bedoelde waarschijnlijk gewone wolken, zoals we die bij zonsondergang vaak zien. Soms kleuren ze roze of rood zoals op de linker foto hieronder. Andere keren schuiven wolken als donkere vlekken voor de ondergaande zon, waar de mooiste kleuren ineens achter verdwijnen, zoals op de middelste foto. En vaak leveren zon en wolken bij zonsondergang een mooi samenspel van lucht en kleuren, zoals op de derde foto. Maar dit zijn geen lichtende nachtwolken

Lichtende nachtwolken zijn een vreemd soort ragfijne wolken, die in juni en juli ongeveer een uur na zonsondergang en een uur vóór zonsopkomst het licht van de zon weerkaatsen en daardoor als een lichtende wolkensluier aan de horizon te zien zijn. Dat speelt zich af op een hoogte van ongeveer 85 km, dus ver boven onze gewone wolken, waarvan de toppen nooit hoger komen dan 20 km. Ze ontstaan bij zeer lage temperaturen, tussen 90 en 145 graden Celsius onder nul, doordat waterdamp als een ijslaagje neerslaat op uiterst kleine deeltjes, bijvoorbeeld stof van meteorieten. Het ijs dat de deeltjes omhult reflecteert het zonlicht, waardoor het lijkt alsof de wolken oplichten …

In Nederland zijn lichtende nachtwolken zeldzaam, maar ze zijn vaker te zien dan poollicht. De grootste kans om ze te zien is het grootst tussen ongeveer 15 juni en 15 juli, als het hoog in de atmosfeer het koudst is (in tegenstelling tot aan de grond, waar de temperaturen dan juist het hoogst zijn) en de hoeveelheid waterdamp maximaal.
Dankzij internet wist ik al van het bestaan van lichtende nachtwolken, maar ik kreeg ze voor het eerst te zien op 20 juni 2005. Zie de drie foto’s hierboven.

Vooral de kleur van de wolken is opvallend. Waar andere wolken ’s nachts vooral donker en grijs zijn, hebben lichtende nachtwolken een zilverwitte, blauwachtige kleur. Ik was meteen verslingerd … wat een prachtig verschijnsel was dit met die zilverblauwe draden, die als zachte vitrage aan het hemelgewelf leek te wapperen. Het duurde drie jaar voordat ik opnieuw de kans kreeg om de lichtende nachtwolken te fotograferen. De serie hierboven heb ik in juli 2008 gemaakt bij het strandje bij Smalle Ee.

2009 was tot nu toe wat mij betreft het absolute topjaar, toen heb ik gedurende 6 0f 7 nachten lichtende nachtwolken of NLC’s (Noctilucent Clouds) kunnen fotograferen. Dat leverde o.a. de drie foto’s hierboven op, die ik gemaakt heb bij It Eilân bij Goëngahuizen.

Sindsdien is het rustig op het NLC-front. Het ontstaan van lichtende nachtwolken is o.a. afhankelijk van de zonneactiviteit. Hoe hoger deze is hoe minder lichtende nachtwolken er zijn. Maar dat kan ik dan weer niet zo goed rijmen met het feit dat we momenteel tegen zonneminimum aan zitten. Ook de klimaatverandering heeft mogelijk invloed op lichtende nachtwolken. Feit is dat ze ongeveer net zo moeilijk te voorspellen zijn als poollicht. Een ander feit is dat ik voor het laatst lichtende nachtwolken heb gezien op 14 juli 2009. Ik sluit af met een foto die ik op die avond bij ons in de straat heb gemaakt van prachtige ‘wokkelstructuren’ die heel kenmerkend zijn voor lichtende nachtwolken…

Hopelijk begrijpen jullie nu waarom ik me tijdens onze vakantie in huize ruim zicht had verheugd op lichtende nachtwolken. 🙂

Skywatch Friday 427

Kijkend naar het spel van licht en schaduw in de lucht …

Looking at the play of light and shadow in the sky …

19:52 uur:

19:55 uur:

19:58 uur:

20:18 uur:

20:32 uur:

Wil je meer Skywatchfoto’s zien? Klik dan op het logo …

Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo

Skywatch Friday

Prettig weekend! … – … Enjoy your weekend!

Lichtspel in het bos

Het gebeurt niet vaak dat ik in één logje drie foto’s in portretstand publiceer, maar vandaag ontkom ik er niet aan …





Tijdens een boswandeling bij Heidehuizen sprong dit fraaie lichtspel op een aantal bomen in het oog …





Zeg nu zelf, daar kun je toch alleen maar foto’s van maken in de portretstand …




Kansen voor waterplanten

Nadat ik gistermiddag in De Deelen veilig onder de scheef hangende berken door was gelopen, kwam ik op het meest oostelijke pad langs een bordje dat ik daar nog niet eerder had zien staan …





Tot voor kort stonden hier een soort kooien van kippengaas in het petgat, die waren nu vervangen door iets anders, en de tekst op het bordje maakte duidelijk wat de bedoeling ervan is …





Daarmee was mijn nieuwsgierigheid eerst voldoende bevredigd …





De foto’s spreken verder voor zich …





Geniet maar gewoon even mee van de grijsheid in dit stille oude turflandschap …





En van het lijnenspel op het wateroppervlak …




Herfsttafereeltjes bij Heidehuizen

Ik ben blij dat ik gisteren ten volle heb geprofiteerd van het mooi herfstweer, want het is vandaag weer huilen met de pet op. Vandaag laat ik wat kleine herfsttafereeltjes zien, die ik gisteren in het bos bij Heidehuizen (kaartje Google Maps) heb gescoord …





In een dik bladerdek trof ik zelfs nog een late paddenstoel aan, die – geknakt als hij was – zijn beste tijd duidelijk had gehad, maar dat mag dan ook wel zo half november …





Gek is dat, als je dan eenmaal een paar kleine onderwerpen op de grond voor je lens hebt gehad, dan zie je vervolgens het ene na het andere onderwerp verschijnen, zo ook de kleine zwammetjes op dit stronkje hout …





En toen kwam ik tot de ontdekking, dat mijn macrolensje nog in de auto lag … Stom, want de minuscule druppeltjes op de zwammetjes schreeuwden om nader onderzoek, maar dat er dus helaas even niet in …





Ik sluit af met een wat groter onderwerp: een van de vele zonneharpen die af en toe geruisloos door het bos dansten …




Dampende boswandeling

Omdat ik op deze stralende herfstdag de beschikking had over de auto, ben ik vanochtend meteen na de koffie op pad gegaan voor een ferme boswandeling bij Heidehuizen (kaartje Google Maps).  Het viel me op, dat veel bomen ondanks de storm van ruim twee weken geleden, nog gehuld zijn in een prachtige herfsttooi  …





Ik was net op tijd om nog te kunnen genieten van het spel van nevel en zonlicht door het herfstige bladerdek, waardoor er hier en daar een fraaie zonneharp verscheen …