Over lichtende nachtwolken

Op mijn opmerking in het logje van gisteren dat alleen de lichtende nachtwolken nog ontbraken, schreef Leo:
“Ik begrijp je als weerman …, maar deze vind ik wel fijner dan die donkere wolken … ofschoon die s’ avonds wel mooi rood kunnen kleuren.” Hier is sprake van een misverstand, en dat wil ik hier graag even uit de doeken doen.

Leo bedoelde waarschijnlijk gewone wolken, zoals we die bij zonsondergang vaak zien. Soms kleuren ze roze of rood zoals op de linker foto hieronder. Andere keren schuiven wolken als donkere vlekken voor de ondergaande zon, waar de mooiste kleuren ineens achter verdwijnen, zoals op de middelste foto. En vaak leveren zon en wolken bij zonsondergang een mooi samenspel van lucht en kleuren, zoals op de derde foto. Maar dit zijn geen lichtende nachtwolken

Lichtende nachtwolken zijn een vreemd soort ragfijne wolken, die in juni en juli ongeveer een uur na zonsondergang en een uur vóór zonsopkomst het licht van de zon weerkaatsen en daardoor als een lichtende wolkensluier aan de horizon te zien zijn. Dat speelt zich af op een hoogte van ongeveer 85 km, dus ver boven onze gewone wolken, waarvan de toppen nooit hoger komen dan 20 km. Ze ontstaan bij zeer lage temperaturen, tussen 90 en 145 graden Celsius onder nul, doordat waterdamp als een ijslaagje neerslaat op uiterst kleine deeltjes, bijvoorbeeld stof van meteorieten. Het ijs dat de deeltjes omhult reflecteert het zonlicht, waardoor het lijkt alsof de wolken oplichten …

In Nederland zijn lichtende nachtwolken zeldzaam, maar ze zijn vaker te zien dan poollicht. De grootste kans om ze te zien is het grootst tussen ongeveer 15 juni en 15 juli, als het hoog in de atmosfeer het koudst is (in tegenstelling tot aan de grond, waar de temperaturen dan juist het hoogst zijn) en de hoeveelheid waterdamp maximaal.
Dankzij internet wist ik al van het bestaan van lichtende nachtwolken, maar ik kreeg ze voor het eerst te zien op 20 juni 2005. Zie de drie foto’s hierboven.

Vooral de kleur van de wolken is opvallend. Waar andere wolken ’s nachts vooral donker en grijs zijn, hebben lichtende nachtwolken een zilverwitte, blauwachtige kleur. Ik was meteen verslingerd … wat een prachtig verschijnsel was dit met die zilverblauwe draden, die als zachte vitrage aan het hemelgewelf leek te wapperen. Het duurde drie jaar voordat ik opnieuw de kans kreeg om de lichtende nachtwolken te fotograferen. De serie hierboven heb ik in juli 2008 gemaakt bij het strandje bij Smalle Ee.

2009 was tot nu toe wat mij betreft het absolute topjaar, toen heb ik gedurende 6 0f 7 nachten lichtende nachtwolken of NLC’s (Noctilucent Clouds) kunnen fotograferen. Dat leverde o.a. de drie foto’s hierboven op, die ik gemaakt heb bij It Eilân bij Goëngahuizen.

Sindsdien is het rustig op het NLC-front. Het ontstaan van lichtende nachtwolken is o.a. afhankelijk van de zonneactiviteit. Hoe hoger deze is hoe minder lichtende nachtwolken er zijn. Maar dat kan ik dan weer niet zo goed rijmen met het feit dat we momenteel tegen zonneminimum aan zitten. Ook de klimaatverandering heeft mogelijk invloed op lichtende nachtwolken. Feit is dat ze ongeveer net zo moeilijk te voorspellen zijn als poollicht. Een ander feit is dat ik voor het laatst lichtende nachtwolken heb gezien op 14 juli 2009. Ik sluit af met een foto die ik op die avond bij ons in de straat heb gemaakt van prachtige ‘wokkelstructuren’ die heel kenmerkend zijn voor lichtende nachtwolken…

Hopelijk begrijpen jullie nu waarom ik me tijdens onze vakantie in huize ruim zicht had verheugd op lichtende nachtwolken. 🙂

Vreemd licht in de lucht

Er hing gisteren een vreemd licht in de lucht, de weinige wolkjes die er waren kregen een gouden randje …

Wanneer er geen wolkjes waren, hing er voortdurend een oranje gloed rond de zon …

Geen moment werd de lucht zo mooi helder blauw als de voorgaande dagen …

Al ruim 2 uur voor zonsondergang kleurde de zon alsof hij op het punt stond achter de horizon te verdwijnen …

De oorzaak van dit alles: rookwolken afkomstig van de grote natuurbranden die al dagenlang woeden in Spanje en Portugal, en zand of stof uit de Sahara zijn met een zuidwestelijke wind vooral door toedoen van orkaan Ophelia naar onze regionen gevoerd. Hoog in de lucht deed dit alles verwoede pogingen om de zon bij ons te verduisteren …

Op weg naar Terschelling

Na afloop van een warm en zonnig weekend, waarin in ons tuintje voor het eerst dit jaar de tropische 30 graden werd bereikt, was het grijs en kil toen wij maandagochtend 29 mei rond 9:20 uur in haven van Harlingen aan boord rolden van de MS Friesland. Jawel, voor het eerst rolden we eens aan boord van een veerboot naar één van de Waddeneilanden …

Toen Aafje vorig jaar oktober voorstelde om in juni een week naar Terschelling te gaan, heb ik daar meteen mee ingestemd, maar wel onder de voorwaarde dat we de auto mee zouden nemen. Tot nu toe waren we altijd gewend om fietsen te huren op de Waddeneilanden, maar dat was me de vorige keer op Terschelling slecht bevallen …

Na twee ritjes op een e-bike die nauwelijks enige ondersteuning bood, hebben we indertijd op de laatste dag van ons verblijf alsnog een auto moeten huren om het strand te kunnen bereiken en nog wat van het eiland te kunnen zien. Dat zou me niet nog eens overkomen …

Met mijn in oktober nog niet te voorziene buikklachten en de daarmee gepaard gaande achteruitgang van mijn conditie kwam de auto op het eiland nu helemaal goed van pas. En pas als je zelf met de auto inscheept, zie hoeveel auto’s er elke keer op zo’n veerboot mee gaan …

Het vertrek was weliswaar grijs en kil, maar eenmaal op open zee begon het wolkendek te breken en maakte de grijze grauwsluier plaats voor een veel vriendelijker licht …

Tegen het middaguur bereikten we Terschelling en kon de vakantie echt beginnen …

Kleur en decemberlicht

Het is en blijft ook vandaag weer donker en grijs, daarom heb ik even wat kleur en natuurlijk decemberlicht opgediept uit het archief van december vorig jaar …

Skywatch Friday 368 – Christmas moon

Ook dit jaar hebben we weer geen witte kerst, maar voor het eerst in 38 jaar was er met Kerstmis wel een ander sfeervol fenomeen te zien: een volle maan. De laatste keer dat er een volle maan te zien was tijdens de kerstdagen was in 1977 …

Once again we don’t have a white Christmas, but for the first time in 38 tears we could see another atmospheric phenomenon during Christmas: a full moon. The last time this happened during Christmas was in 1977 …





En alsof dat nog niet genoeg was, was er op kerstavond ook nog eens geruime tijd een grote halo rond de maan te zien …

And if that was not enough, on Christmas Eve there was also a large halo visible around the moon …




Wil je meer Skywatchfoto’s zien? Klik dan op het logo …

Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo ...

Skywatch Friday

Gezellige Kerstdagen! … – … Merry Christmas!


Skywatch Friday 367

Maandag kwam ik tijdens een ritje over het Friese platteland langs de uitkijktoren ‘de Tsjongertoer’ …

During a ride at the Frisian countryside I passed the watchtower ‘Tsjongertoer’ …





Hoewel een grijze dag was, besloot ik toch even naar boven te klimmen …

Although it was a gray day, I decided to climb the tower …





Op de tweede verdieping aangekomen zag ik dat er in de verte licht aan de horizon gloorde …

Arriving on the second floor I saw a glimmer of light in the distance …




Wil je meer Skywatchfoto’s zien? Klik dan op het logo …

Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo ...

Skywatch Friday

Prettig weekend! … – … Enjoy your weekend!


Skywatch Friday 366

Decemberreflecties …

December reflections …


















Wil je meer Skywatchfoto’s zien? Klik dan op het logo …

Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo ...

Skywatch Friday

Prettig weekend! … – … Enjoy your weekend!