Een buitenbeentje in de Ecokathedraal

Bij het zien van de koepel met het open dak in deel 3 van de recente serie over de Ecokathedraal reageerde Sjoerd met de opmerking “Ik verwacht nog ergens een huisje met dak …”

Wel Sjoerd, dat huisje staat er al. Al jaren zelfs. Het is het enige gemetselde bouwwerk in de Ecokathedraal, echt een buitenbeentje dus. En net als een groot deel van de gestapelde bouwwerken is ook dit huisje door Louis Le Roy zelf gebouwd. Het zal bedoeld zijn als kantine, werkplaats en/of atelier, neem ik aan. Omdat het momenteel licht winters is, begin ik dit logje met een foto van het huisje op 6 december 2012. Op die dag lag de Ecokathedraal er wel heel mooi bij, want zo’n laagje sneeuw accentueert de vele randjes van de gestapelde bouwwerken heel mooi …

Tijdens mijn fotokuiers door de Ecokathedraal heb ik in het verleden een paar maal een kijkje bij het huisje genomen. En als je dan zo vlak bij de ramen staat, dan gluur je natuurlijk ook meteen even naar binnen. Kijk maar even mee …

Morgen sluit ik de serie over de Ecokathedraal voorlopig af met een “Filmische zwerftocht door de Ecokathedraal”.

Verboden toegang – asbest

Toen ik eind mei na een ritje de straat in reed en de auto voor huis parkeerde, stond dit ineens voor de deur …

Dat heb ik hier volgens mij niet eens verteld, omdat ik in het eerste halfjaar van 2017 nauwelijks heb geblogd, maar in opdracht van de woningbouwvereniging wordt een groot aantal huurwoningen in de buurt gerenoveerd. Voor ons gaat dat niet op, want wij hebben onze woning in 2003 gekocht, maar de omliggende woningen in ons blok ontkwamen niet aan de werkzaamheden …

En dus was er voor mij ook geen ontkomen aan. Vooral van het verwijderen van de oude badkamervloer in de andere huizen heb ik erg veel last van gehad. In de periode februari-april was het gedreun van pneumatische boorhamers soms dagenlang niet van de lucht. Veel slechter had het niet kunnen treffen, want dat was precies de periode waarin ik ook al gek werd van de buikpijn …

Van de vervanging van de ramen bij de buren had ik weinig last, maar wat dat nu met asbest van doen had, was me onduidelijk. Wij hebben bij de koop van ons huis wel moeten tekenen voor het feit dar er asbest in zat, maar waar dat dan zat, kon men ons indertijd niet vertellen. Tijd om dat nu dan maar eens te vragen aan de mannetjes in het wit, die op dat moment in de keet aan de koffie zaten …

Tot juli 1993 is er veel asbest gebruikt in stopverf en beglazingskitten, kreeg ik te horen. Kijkend naar de simpele wijze waarop de tuin was afgedekt, kon het allemaal niet veel voorstellen, leek mij zo. Geen reden om me bezorgd te maken. En intussen zal ons huis dan wel bijna asbestvrij zijn, want wij hebben indertijd niet alleen de ramen, maar ook meteen de kozijnen laten vervangen. De oude ramen en kozijn zijn met kit en al afgevoerd. Ik vraag me af wie (van jullie) er op de hoogte is van het feit dat er tot 1993 asbest in stopverf en raamkit is gebruikt … Ik wist het in elk geval niet …

Enfin, intussen zijn de renovatiewerkzaamheden in ons blok (zo goed als) afgerond. Dat er in eigen huis en tuin het afgelopen jaar ook het nodige is gebeurd, zal ik hier binnenkort nog wel eens tonen.

Berlijn oktober 1979

Vandaag is het 25 jaar geleden dat de Berlijnse Muur viel. Half oktober was het 35 jaar geleden dat ik in het kader van een werkweek van de PA een week in Berlijn heb rondgedoold. Al met al een mooi moment om vandaag aan de hand van wat ‘archiefstukken’ even terug te blikken op dat onvergetelijk indrukwekkende bezoek aan die toen nog gedeelde stad. Ik begin met een foto van een schilderij van een van de bekendste gebouwen van Berlijn, de Brandenburger Tor, die ik indertijd heb gemaakt in “das Museum Haus am Checkpoint Charlie”, ook wel “Haus am Mauer” of “Mauermuseum” genoemd …





Een week voordat wij in Berlijn waren, was in Oost-Berlijn op Unter den Linden op grootse wijze met parades en vlaggen en vaandels het 30-jarig bestaan van de DDR gevierd. Wie had toen kunnen bedenken, dat de Muur 10 jaar later zou vallen? En dat dat het begin van het einde van de Koude Oorlog was …?

Nu, 25 jaar na de val van de Muur, lijkt er wat verder naar het oosten in Oekraïne een nieuwe Muur te worden opgetrokken en lijken we opnieuw een Koude Oorlog tegemoet te gaan …





Een ander iconisch Berlijns gebouw is de Gedächtniskirche, een kerk die in de Tweede Wereldoorlog door een bombardement zwaar beschadigd raakte. Eind jaren 50 waren er plannen om de restanten van de kerk helemaal af te breken, maar later werd gelukkig besloten om de ruïne zodanig te renoveren, dat er geen verder instortingsgevaar meer was. Naast de kerk werd een nieuwe, achthoekige kerkzaal gebouwd met een eveneens achthoekige klokkentoren, die tegenwoordig nog sterk contrasteert met de ruïne van de oude kerk …





Ook een bezoekje aan het fameuze grenspost Checkpoint Charlie aan de Friedrichstraße mocht natuurlijk niet ontbreken. Het was er bijna angstwekkend stil toen wij er waren. Tijdens de Koude oorlog stond Checkpoint Charlie symbool voor de scheiding tussen oost en west. Checkpoint Charlie was de enige controlepost waar buitenlanders (iedereen behalve West-Berlijners, West-Duitsers en burgers van de landen van de Geallieerde Controleraad) over de weg Oost-Berlijn konden binnentreden. Met het openbaar vervoer was het nabijgelegen Bahnhof Friedrichstraße de enige mogelijkheid. Bij Checkpoint Charlie staat het “Museum Haus am Checkpoint Charlie”. In dit museum werd met woorden, beelden en voorwerpen de geschiedenis verteld over de vele vluchtpogingen van Oost naar West …





Er was geen ontkomen aan die grote blinde Muur, die Berlijn in tweeën had gereten. Zag je de Muur, dan voelde je hem. Op verschillende plaatsen langs de Muur waren in West-Berlijn uitkijkplateaus opgetrokken. Zodra je je daarop liet zien, stond je meteen oog in oog met de Vopo’s (de DDR-grenswachten of Volkspolizisten) die vanuit hun wachttoren voortdurend het grensgebied met verrekijkers in de gaten hielden …

De Muur bestond overigens niet uit een enkele muur, maar uit twee muren met daar tussen een open vlakte. Wie toch van Oost naar West probeerde te vluchten moest tussen die twee muren diverse obstakels zien te omzeilen: de grenswachten in de torens, de muur van drie meter hoog, een spijkerbed, stroomdraden, waakhonden en alarmdraden die gekoppeld waren aan automatische geweren. De NOS heeft een animatie online gezet, waarop een en ander goed in beeld wordt gebracht: De Berlijnse Muur, een onneembare vesting





Wat op mij de meeste indruk heeft gemaakt, was een bezoek aan de Bernauer Straße. Daar greep de nog steeds voelbare spanning je echt naar de keel. In deze straat werd de grens in 1961 door de communisten keihard door de woningen getrokken. Plotseling waren de bewoners afgesneden van buren, vrienden en familie aan de andere kant van de straat en de rest van West-Berlijn …





De straat raakte bekend door de vele ontsnappingen en ontsnappingspogingen langs de vensters van woningen aan de oostkant van de straat, naar de straat die gelegen was in West-Berlijn. De straat maakte deel uit van de Franse sector van West-Berlijn en de deuren en ramen van de huizen werden nadien dichtgemetseld. De achterliggende woningen werden in 1963 afgebroken, wat restte waren de gevels met dichtgemetselde vensters …





Toen ik er in 1979 was, zag je her en der nog stukjes gerafelde vitrage voor de vensters wapperen … Huiveringwekkend! Net als het kruis dat we zagen staan, en dat al in 1961 moet zijn geplaatst ter nagedachtenis aan iemand die bij een ontsnappingspoging is doodgeschoten door de Oost-Duitse grenswachten ..





We mochten één middag op eigen gelegenheid op pad om Oost-Berlijn te verkennen. Het was ijzingwekkend spannend om de grens over te gaan. Op de heenreis hadden we bij de grensovergang Helmstedt tussen Oost- en West-Duitsland al kennisgemaakt met de Oost-Duitse grenspolitie. Ondanks het feit dat we vooraf door de begeleidende docenten goed waren gewaarschuwd om geen provocerende opmerkingen of gebaren te maken, was er blijkbaar toch iemand die in de ogen van de communisten net wat te ver ging. Het gevolg was, dat de bus uit de rij werd gehaald, en dat we een uurtje aan de kant werden gezet, terwijl onze paspoorten mee werden genomen naar het kantoortje. Uiteindelijk mochten we onze reis naar Berlijn voortzetten, maar we waren nu wel echt gewaarschuwd om op onze tellen te passen, want met Vopo’s viel niet te spotten …





Die middag mochten we dan alleen op pad, en met een groepje studiegenoten wilde ik de kans om wat van Oost-Berlijn te zien en wat van de sfeer daar te proeven, niet laten lopen. Na zeker drie Vopo’s te zijn gepasseerd, die ieder keer op keer onze gezichten en de bijbehorende pasfoto’s in de paspoorten met elkaar vergeleek, stonden we dan midden in Oost-Berlijn. Nadat we naar de top van de duizelingwekkend hoge radiotoren aan de Alexanderplatz waren geweest, zijn we voor een paar centen met de tram naar een van de buitenwijken van Oost-Berlijn  gegaan. Man man man, wat een troosteloze grijsheid …

De paspoort- en visumcontrole was op de terugweg zo mogelijk nog spannender dan op de heenweg. Stel je voor, dat ze zouden besluiten om je daar maar even te houden … Eén van de mannen die in een ander groepje op pad was, heeft dat aan den lijve ondervonden. Omdat hij op de pasfoto in zijn paspoort nog getooid ging met een forse baard, die hij later had afgeschoren, werd hij enige tijd in een kantoortje bij de grensovergang vastgezet. Uiteindelijk kwam ieder uiteindelijk weer veilig in het hotel terug, en reken maar dat je dan blij bent dat je het bord “You are entering the American Sector” weer in de goede richting bent gepasseerd …





De laatste foto is op de terugweg gemaakt. Normaal gesproken ben ik niet zo’n slaper in de bus, maar na afloop van een van de meest enerverende weken in mijn leven, heb ik toen op weg naar het veilige en comfortabele Nederland heerlijk liggen slapen …