Venus en de asgrauwe maan

Donderdag was het nieuwe maan, toen was de maansikkel echter nog zo smal dat ik hem niet heb kunnen ontdekken. Gisteravond was hij wel goed te zien, daarom heb ik het statief rond 22:00 uur even in de voortuin opgesteld om een paar foto’s te maken van de maansikkel en de tegenwoordig niet te missen planeet Venus …

Als bonus kreeg ik niet alleen de maansikkel te zien, maar ook de rest van de maan was vaag zichtbaar. Dat resterende van de maan werd zichtbaar door het zogenoemde asgrauwe licht. Dat is zonlicht dat door de aarde naar de maan wordt gezonden en vervolgens door de maan weer naar de aarde teruggekaatst wordt, waarna het hier zichtbaar wordt. Dit licht is het best waarneembaar zo’n 3 à 4 dagen vóór en na nieuwe maan, als de maan boven en de zon onder de horizon staat …

Door nog even wat verder in te zoomen, worden op de scheiding van licht en donker ook de kraters op het maanoppervlak weer zichtbaar. Ik heb het wel vaker gezegd, het zijn juist die kraters die de maan voor mij zo aantrekkelijk maken om naar te kijken …

Sciencefiction anno nu

Wie hier al wat langer meeleest, weet dat ik ’s nachts nog wel eens voor één of ander hemels verschijnsel naar buiten wil gaan. Tot nu toe ging het daarbij voornamelijk om zaken als poollicht, lichtende nachtwolken, een maansverduistering of een passage van het ISS. Sinds zondag kan ik daar weer een nieuw fenomeen aan toevoegen: de Starlink Satelliettrein van Elon Musk …

Starlink is een satellietnetwerk in opbouw van het Amerikaanse ruimtevaartbedrijf SpaceX voor het aanbieden van internettoegang. Door duizenden satellieten in een lage aardbaan te plaatsen hoopt het bedrijf wereldwijd breedbandinternet te kunnen leveren, tegen een prijs die vergelijkbaar is met huidige (bekabelde) internetverbindingen. Er zijn vergunningen voor het operationeel netwerk met tot 12.000 satellieten en SpaceX vroeg in oktober 2019 een vergunning voor een uitbreiding met nog eens 30.000 satellieten aan. Na twee lanceringen met ieder 60 satellieten was Starlink in januari 2020 gemeten naar het aantal satellieten reeds het grootste satellietnetwerk ter wereld (bron: Wikipedia)

Die satellieten worden in batches van 60 stuks met een raket de ruimte in geschoten. Eenmaal in een baan om de aarde worden die satellieten losgelaten, waarna ze in eerste instantie in een lange trein achter elkaar aan lijken te zweven. Zondag, maandag en dinsdag was de passage van zo’n satelliettrein rond 22:00 uur heel mooi te zien, omdat ze recht over ons heen kwamen. Zondagavond was het zo indrukwekkend, dat ik Aafje er voor naar buiten heb geroepen. En sinds maandag is mijn fotomaatje er ook wel enthousiast over. Zondag was het een wonderlijke sciencefictionachtige ervaring om bijna een half uur lang een lint van satellieten over te zien komen. Het deed me onwillekeurig denken aan één van de mooiste sciencefictionfilms die ik ken ‘Close Encounters of the Third Kind’

Gisteravond is er opnieuw een Starlink raket gelanceerd. De passage van de satellieten van Starlink 6 is vanavond ergens tussen 21:55 en 22:05 uur te zien vanuit ons land. We hebben alleen de pech dat de passage relatief laag boven de horizon is en dat de satellieten nog dicht bij elkaar zitten. Ze verschijnen op ca. 10 graden hoogte in het westen, waarna ze klimmen tot een hoogte van ca. 25 graden in het ZZW. Daarna verdwijnen ze in het ZZO op ca. 15 graden hoogte uit zicht. De volledige passage duurt maar kort, omdat de satellieten zo kort na de lancering nog dicht bij elkaar zitten. Als het meezit krijgen we een mooi glinsterend lint van parels te zien. En als het tegenzit hebben we in elk geval de frisse avondlucht even op kunnen snuiven …

UPDATE:

Vanaf ca. 21:30 uur passeert eerst nog een vloot eerdere Starlink-satellieten. Die zijn wat hoogte betreft een stuk gunstiger voor ons. Probleem is alleen dat het dan waarschijnlijk nog schemert.

Hemelse verschijnselen

Gisteravond heb ik voor het eerst sinds lange tijd weer eens een paar foto’s gemaakt van de passage van het het Internationale Ruimtestation ISS. Een mens moet zich tenslotte toch zien te vermaken in dit duistere coronatijdperk. Op de onderstaande foto zie je aan de linkerkant een lichtende streep. Dat is het ISS, dat om 20:43 uur vanuit west-zuidwestelijke voor mij zichtbaar werd. De foto is gemaakt met een sluitertijd van 15 seconden.

Helemaal rechts op de foto zie je de planeet Venus, op dit moment het helderste hemellichaam aan het firmament. Rechtsboven zie je een klein groepje sterren bijeen staan, dit zijn de Pleiaden, ook wel het Zevengesternte genoemd. Met het blote oog zie je in een stedelijke omgeving 5 of 6 sterren. Maar in een volledig donkere omgeving zijn met scherpe ogen wel 9 of 10 sterren zichtbaar; door een verrekijker of telescoop – afhankelijk van de sterkte – zelfs tientallen tot honderden …

De tweede foto is 3 minuten later gemaakt. De ruim 4 minuten durende passage was toen al duidelijk over het hoogtepunt heen. Op deze foto ligt het start punt rechtsboven. Het ISS vliegt hier in oost-zuidoostelijke richting, waarbij je het ruimstation langzaam ziet vervagen, omdat het in de schaduw van de aarde komt …

Bij helder weer is er vanavond vlak voor acht uur opnieuw een langdurende en hopelijk heldere passage te zien.
“Maar Jan, hoe weet je nou hoe laat je welke kant op moet kijken om hem te zien?” hoor ik vragen. Wel, daar is een mooie website voor: Heavens Above. Als je daar een account maakt, dan kun je precies zien wanneer het ISS bij jou te zien is.

In de onderstaande tabel kun je zien dat het ISS vanuit onze tuin vanavond tussen 19:52 en 19:58 uur te zien is. Het ruimtestation verschijnt na 19:52 uur vanuit zuid-zuidwestelijke richting. Het trekt vervolgens vrijwel recht over ons heen, om rond 19:58 langzaam te vervagen in oostelijke richting.

En als je vanavond niet kunt kijken, vanwege slecht weer of andere bezigheden, dan kun je in de de tabel zien, dat er t/m 3 april dagelijks een herkansing is. Als je wilt kijken, dan raad ik je voor iedere dag aan om naar de eerste passage te kijken, want dat is vrijwel steeds de hoogste en de helderste passage …

Foto’s maken kan alleen m.b.v. een statief. En dan nog is het een kwestie van voorzichtig en oplettend opereren. Dit gebeurde er toen ik het statief bij het maken van een foto even aantikte in de duisternis …   😉

Tot slot:

Wil je nog quarantaine-tips, dan kun je vanmiddag om 16:00 uur op ESA Web TV kijken naar een vraag- en antwoordsessie met de astronauten André Kuipers en zijn Belgische collega Frank De Winne. Zij zullen het hebben over de langdurige quarantainesituatie tijdens hun verblijf aan het ISS.

 

De maan op zijn mooist

Zoals bij menigeen bekend, lokt het zachte weer me de laatste tijd dagelijks vele malen even de tuin in. Zo ook woensdag tegen het vallen van de avond. Zodra ik de deur opende, werd ik verrast door de maan die me vriendelijk toelachte. Ik maakte meteen rechtsomkeert om camera en statief even in stelling te brengen op het terras …

De atmosferische omstandigheden waren blijkbaar optimaal, want ik heb zonder noemenswaardig kwaliteitsverlies verder kunnen inzoomen dan me ooit eerder is gelukt. De onderstaande uitsneden van de maan heb ik zo uit de camera kunnen halen zonder dat ik ze op de pc hoefde te croppen. Alleen contrast en kleurstelling heb ik wat bijgewerkt …

Ter afsluiting heb ik de maan nog even laten vervagen achter de hazelaar …

Lichtjes aan de waterkant

Behalve de alledaagse verlichting werden er op 3 januari ook nog wat relikwieën van de kerst weerspiegeld aan de Bonke. Gisteren schreef ik hier al, dat ik daar na afloop van de maansessie nog wat foto’s van heb gemaakt. Van een kleine selectie van die foto’s heb ik even in een diaserie gemaakt. Het is tenslotte zondag, ga er maar gewoon even lekker voor zitten …

Deze diashow vereist JavaScript.

De maan in ’t zonnetje

Die avond ben ik tegen elven weer naar buiten gegaan. De maan stond nog helder aan het firmament, maar hij stond zoals verwacht wel pakweg 90º verderop dan bij zonsondergang. Dat kwam mij wel goed uit, want dat betekende dat ik camera en statief mooi in de luwte van het huis op kon stellen aan de kant van de stad. Nadat ik een paar close-ups van de maan had gemaakt, heb ik de camera op verschillende plaatsen op de steiger gezet om wat opnamen te maken van de weerspiegelende lichtjes rondom …

Die lichtjes moeten nog maar even wachten, vandaag staat de maan in het zonnetje. Behalve dat ik hem op die vrijdagavond 3 januari 2020 heb gefotografeerd, heb ik ook de kans gegrepen om hem op 10 en 17 januari te fotograferen. Dat was geen toevallige keuze, nu had ik mooi eerste kwartier, volle maan en laatste kwartier binnen één maand op de foto. Eigenlijk had ik natuurlijk nog moeten wachten op de nieuwe maan van volgende week vrijdag, maar iets zegt me dat dat niet zo gek veel zin heeft. Bovendien vormen deze drie foto’s ook al een heel aardige serie, zeg ik zelf maar eens wat eigenwijs …

3 januari 2020, 23:20 uur – eerste kwartier –  afstand ca. 404.720 km:

10 januari 2020, 18:35 uur – volle maan – afstand ca. 375.551 km:

17 januari 2020, 2:31 uur – laatste kwartier – afstand ca. 365.446 km:

Hoe en wat 2019 – 6

Juni begon letterlijk en figuurlijk met een paar klappers. Op 4 juni lukte het me tijdens een onweersbui, die ten zuiden van ons langs trok, eindelijk weer eens om de bliksem een paar maal in beeld te vangen. Toen ik de volgende dag met Jetske een rit door de Kop van Overijssel maakte, zagen we de andere kant van het stormachtige weer. Her en der lagen afgebroken takken en gevelde bomen.

De voorgaande avond waren er meerdere tornado’s over ons land getrokken, zo bleek uit analyse van de buien en de achtergebleven schadesporen. Het is duidelijk dat ook deze boom door een sterk windveld is verwrongen tot hij in het midden brak. Bij een normale storm wordt een boom eerder ontworteld dan dat hij halverwege wordt gebroken. Zo lagen veel bomen er bij …

Behalve stormschade kregen Jetske en ik tijdens datzelfde ritje in De Weerribben de kans om een purperreiger te fotograferen in zijn natuurlijke habitat. Wat een schitterende vogel is dat, zijn kleurenpracht is echt heel mooi, kijk maar eens naar de foto linksonder.

Alsof dat alles nog niet genoeg was kreeg ik in juni nog een tweede vogelprimeur. Vanuit de nieuwe vogelkijkhut ‘de Blaustirns’ bij de Leijen kreeg ik op 21 juni heel toepasselijk mijn eerste blaustirns (dat is Fries voor ‘zwarte stern’) voor de lens …

En dan heb ik het over het weerbeeld in juni nog niet eens gehad. Kort gezegd komt het erop neer dat het een veelal wisselend bewolkte maand was. In ons tuintje viel ca. 51 mm neerslag, tegen normaal over de periode 1971-2000 ca. 71 mm. Ondanks die bewolking was het wel een erg warme maand met acht zomerse en drie tropische dagen. Vooral in de laatste week was het met een gemiddelde maximumtemperatuur van ruim 27 graden erg warm . De gemiddelde temperatuur kwam in ons tuintje aan het eind van de maand uit op 18,1 ºC tegen normaal 14,4 ºC.

Op de avond van 21 juni kreeg ik als liefhebber van lichtende nachtwolken tegen middernacht nog een prachtig cadeau voorgeschoteld: de mooiste show van lichtende nachtwolken sinds jaren …

21 juni 2019 – de mooiste lichtende nachtwolken sinds jaren