Elf reeën in de tuin

Een half uurtje nadat ik de drie reeën aan It Nonnepaad had gespot, trof ik in de buurt van de Jan Durkspolder een nog veel grotere sprong reeën aan. Daar scharrelden in alle rust elf reeën (bijna letterlijk) in een tuin rond. Je zult toch op zo’n mooi plekje wonen, waar je vrijwel ieder dag vanuit huis zicht hebt op een dergelijk tafereel …

Zelf ben ik al blij, dat ik tijdens een ritje in de omgeving met een zekere regelmaat reeën op mijn pad tref. Als de situatie op de weg het toelaat, laat ik de auto graag even in de berm uitrollen om een tijdje van de aanblik te genieten en wat foto’s of video-opnamen te maken. En zo lang het jullie niet verveelt, blijf ik hier ook maar gewoon in woord en beeld verslag doen van dergelijke ontmoetingen …

De Oudebildtdijk

Op weg naar de kwelder bij Westhoek waren we al langs de Oudebildtdijk nr. 1229 gekomen, dat is het hoogste nummer aan de Oudebildtdijk. Onze weg terug naar huis begon die middag tegen vieren bij nr. 1222 in Westhoek …

De Oudebildtdijk is met een lengte van ruim 12 km één van de langste straten van ons land. De basis voor de Oudebildtdijk is al omstreeks 1200 gelegd, in 1505 kreeg de dijk zijn huidige hoogte. Nadat noordelijker daarvan de Nieuwe Bildtdijk was aangelegd, verloor de Oudebildtdijk in de 17e eeuw zijn beschermende functie. Door de aanleg in de 20e eeuw van de huidige zeedijk verloor ook de Nieuwe Bildtdijk zijn beschermende functie …

Langs de noordzijde van de Oudebildtdijk werden in de loop der eeuwen veel klein arbeidswoninkjes gebouwd. om te voorkomen dat ze bij een dijkdoorbraak zouden onderlopen, werden ze hoog tegen de dijk aan gebouwd. In de tweede helft van de vorige eeuw begon de leegloop van de Oudebildtdijk. Voor de vroegere agrarische bevolking was als gevolg van de mechanisering geen werk meer en veel van de huisjes kwamen leeg te staan. Dit zijn een paar van de oudste optrekjes die ik 2005 nog heb kunnen fotograferen aan de Oudebildtdijk …

Sloop van de meeste van die huisjes bleek niet nodig. Vanuit de Randstad werd interesse getoond voor de Oudebildtdijk. Vooral nadat de woningen op de dijk op het rioleringsnetwerk werden aangesloten waren de huisjes aantrekkelijk voor kunstenaars, artiesten en ander kleurrijk volk. Voor weinig geld kochten ze een huisje in een gebied waar rust en ruimte sleutelwoorden zijn. Intussen zijn de meeste huisje opgeknapt of opnieuw opgetrokken …

Vooral aan de zuidzijde van de dijk werden in de 17e eeuw mooie, grote boerderijen opgetrokken. Hieronder een paar voorbeelden, de boerderij op de eerste twee foto’s dateert uit 1819, de tweede heeft bouwjaar 1768. Waar boerderijen zijn, daar zijn ook weilanden of akkers. Hier langs de Oudebildtdijk zijn het intussen voor een belangrijk deel lege akkers. In de herfst verandert de sfeer van deze in voorjaar en zomer zo mooie en frisgroene streek …

Om de zaken draaiend en het licht brandend te houden, staan er aan de Oudebildtdijk t.b.v. de elektriciteitsvoorziening ook nog een paar transformatorhuisje. We vonden er drie, allemaal van hetzelfde ontwerp, maar dit huisje met nr. 1166 en op de achtergrond nog een stukje van de Waddenzeedijk bood het mooiste plaatje. De foto’s zijn naar je onderweg, Sjoerd

We zijn doorgereden tot het begin van de Oudebildtdijk, want we wilden toch ook de laagste nummers nog even bekijken. Op de onderstaande foto’s zie je nr. 2. Ik heb er eens even wat rondgekeken, en ik moet zeggen, dat viel niet tegen. Je kunt evt. zelf hier kijken

Aan de overkant van de Oudebildtdijk en de Ouwe Faart staat een prachtig huis met nr.1 van bouwjaar 1930. Daarmee hebben we de ruim 12 km lange Oudebildtdijk beginnend bij nr. 1229 en eindigend bij nummer 1 van eind tot begin gereden …

De laatste dijkcoupure

We zijn aangekomen bij de laatste dijkcoupure die ik in het kader van deze serie laat zien. De boerderij die erachter schuil gaat, ziet er in tegenstelling tot de vorige boerderij zeer goed onderhouden uit …

De gemetselde dijkwand aan de linkerkant genummerd 22, ziet er ook nog goed uit. Met nummer 24 aan de rechterzijde is het duidelijk minder gesteld, daar mist een flinke brok uit de muur. Achter die geteisterde dijkwand zie je trouwens ook het schotbalkenhuisje staan, met onder het roestkleurige dak de zware balken, die in de gleuven van de dijkwand geschoven kunnen worden …

Van achter de dijkcoupure naar buiten kijkend, is nog beter te zien dat er een flinke hap uit het metselmerk mist. Ik mag toch hopen dat er vanaf nu wat zuiniger mee omgegaan wordt, want dit rijtje dijkcoupures aan de Alddyk tussen Paesens en Anjum is een mooi stuk cultureel erfgoed dat het verdient om bewaard te blijven …

Dijkcoupure 12-14

We kijken nog eens bij een volgende dijkcoupure, die vinden we aan de Alddyk 12-14. Aan de weg staan een paar duidelijk genummerde brievenbussen en in een hok zit een konijn dat eieren schijnt te leggen …

De wanden van deze coupure zien er een stuk beter uit dan die van de eerste dijkcoupure die we hebben bekeken …

De oude boerderij die erachter staat, lijkt zijn beste tijd wel te hebben gehad …

Op het erf staan langs de muur diverse oude gebruiksvoorwerpen, waar vast nog wel een paar aardige tuinornamenten tussen te vinden zijn …

Maar daar waren we niet voor gekomen. Het was ons om de oude dijkcoupure te doen, en die ziet er nog heel aardig uit …

Jetske had intussen alweer een beestje gevonden om even aan te kunnen halen, ditmaal was het een geit. Die geit leek meer aandacht te krijgen dan deze dijkcoupure. Maar eerlijk is eerlijk, ze heeft er een mooie fotoserie van gemaakt. Nadat ze zich van het dier los had weten te rukken, vervolgden we onze weg in de richting waarin de weg op onderstaande foto’s verdwijnt …

Intermezzo bij de paardjes

Aan de andere kant van de toren en de begraafplaats lag een stukje land waar een paardje al grazend rondjes liep …

Als Jetske onderweg een leuk beestje ziet, dan maakt ze daar graag even tijd voor …

Zei ik paardje …? Er stonden zelfs twee van die mooie kleine paardjes …

Natuurlijk ging Jetske ook daar nog even mee in gesprek, daarna stuurde ze deze kleine Amerigo naar mij toe …

Morgen vervolgen we onze weg naar het lokale museum.

Waar pake woonde

Letterlijk en figuurlijk op een steenworp afstand van ons huis stond aan de overkant van de vaart het huisje van mijn pake (opa voor niet-Friestaligen). Met hem heb ik de eerste jaren van mijn leven vele uren doorgebracht, en daar kijk ik nog altijd met warme gevoelens op terug. Begin 1966 overleed hij op 64-jarige leeftijd aan een hartstilstand. Veel te vroeg natuurlijk, maar toen waren wij al vrienden voor het leven geworden …

Na pake zijn overlijden hebben een oom en tante er nog enige jaren gewoond. Ook bij hen heb ik nog diverse keren met plezier gelogeerd. Nadat oom en tante naar Lemmer verhuisden werd pake’s huisje afgebroken. Nu rest nog slechts dit stukje grond …

In het huis dat net voorbij dat van pake stond, woonde in mijn jongste jaren een vriendelijk en lief ouder echtpaar. Ook hun huis is al lang geleden afgebroken. Aan het eind van de Commissiepolle staan nu nog enkele van de oorspronkelijke huizen (of delen daarvan). Voor zover ik weet, zijn het allemaal vakantiehuisjes, het één wat mooier dan het ander. In één van die huisjes, waarschijnlijk het meest rechtse, woonde in de jaren 60 een wat zonderlinge oude man. Hij liet zich nauwelijks zien en dat maakte me in mijn herinnering altijd wat huiverig in de buurt van zijn huis …

De mooiste huisjes staan helemaal achteraan langs de Commissiepolle. Wat dacht je van dit fraaie stulpje aan de andere kant van de vaart …?

Het laatste huis direct aan het pad is recentelijk verkocht (vraagprijs € 140.000 k.k.). De voorgevel kan wel een kwastje verf gebruiken, maar als je dan de andere gevel bekijkt, is duidelijk dat eraan gewerkt wordt. De tuin zag er voor de verkoop uit als een woestenij, en kijk eens wat het hoveniersbedrijf ervan heeft gemaakt, compleet met Pipowagen en hottub …

En zo waren we via mijn geboortehuis (1) en de plek waar ooit pake’s huisje stond, aangekomen aan het eind van de Commissiepolle (2). Dwars op de Commissiepolle loopt de Middenvaart. Sla je daar rechtsaf, dan loopt het pad na 200 meter dood. Ga je linksaf, dan kom je na ruim 600 meter uit in Echten …

Daar aan het eind van de Commissiepolle ligt een loopbruggetje over de Middenvaart. Op dat bruggetje stond bij vorige bezoeken altijd een stoel. Die stoel is intussen vervangen door een mooi bankje. En ook op de wal staat nu een bankje. Vanaf dat tweede bankje heb ik de onderstaande foto genomen. Morgen een rondblik vanaf het bruggetje over het vlakke Friese polderland …

  • wordt vervolgd

Terug op de Commissiepolle

Van de boerderij waar heit vroeger werkte, restte alleen nog het later gebouwde woonhuis. De laatste delen van de bijgebouwen waren sinds mijn laatste bezoek ook afgebroken. Het had er aan de voorkant lange tijd niet zo netjes uitgezien …

Over het smalle paadje, dat nog altijd de welluidende naam Commissiepolle draagt, liepen we in de richting van mijn vroegere ouderlijk huis. Aan de linkerkant van het pad lag een nog altijd goed onderhouden tuin. Aan de andere kant van de vaart zag het er een stuk minder fraai uit. Aan de achterkant van de voormalige boerderij stond het vol met trekkers, graafmachines en ander rollende materieel. En daar weer achter lag geen open weiland meer, maar een stuk maïsland …

Na ongeveer 150 meter kwamen we aan bij de Commissiepolle 2, het mijn kleine, maar o zo onmetelijk grote domein van waaruit ik mijn eerste stapjes op deze aardkloot zette. Het eerst wat me opviel was dat er sinds mijn vorige bezoek een nieuw bruggetje over de sloot lag …

Het huis dat er nu staat is overigens niet het huis waar wij in woonden. Het huis is op een bepaald moment verkocht, waarna de nieuwe eigenaar het tot de grond heeft laten afbreken. Daarna is er een nieuw huis gebouwd, dat ten opzichte van het originele huis een kwartslag is gedraaid en het huis is vierkanter geworden. Mijn slaapkamertje zat achter de dakkapel, maar van daaruit had je indertijd geen zicht op het Tjeukemeer in het noorden, maar op Lemmer in de verte in het westen …

En we hadden ook vanaf de begane grond ruim zicht over de weilanden. Daar is momenteel geen sprake meer van, het zicht wordt aan drie kanten ontnomen door het omringende maïsland. Bovendien is het erf rondom beplant met intussen al forse bomen. Ik vraag of de bewoners zich niet beter op hun gemak zouden voelen in een bosrijke omgeving. En ik ben ook benieuwd hoe lang die dichte beplanting rechtop blijft staan in de veenweidegrond …

  • wordt vervolgd