Bij de Bessenschuur

Onderweg van het strand naar huis kwamen we langs de monumentale ‘Bessenschuur‘. Naar verluidt is dit de enige originele cranberryschuur in Europa. Van oudsher is dit het middelpunt van de cranberryteelt op Terschelling …

In 1845 spoelde er een vat met bessen aan op Terschelling. In de hoop dat er iets van waarde in zat, werd het vat door jutters meegenomen. Het vat werd omgekeerd in de duinen. Helaas …, er bleken enkel bessen uit Noord-Amerika in te zitten. De pitten ontkiemden en voelden zich thuis in de Terschellinger zandbodem. Al snel was er geen houden meer aan. De cranberrystruik verspreidde zich over heel Terschelling. Daarvoor was deze cranberrysoort alleen bekend in Noord-Amerika. Er zijn andere soorten cranberries inheems in Europa maar daarvan worden geen producten op grote schaal gemaakt. Tegenwoordig komen er allerlei cranberry-producten uit Terschelling zoals cranberryjam, -compote en -thee …

We zaten nog maar net op het terras, of de beide dames bogen zich verlekkerd over de menukaart …

Toen het lekkers enige tijd later op was, hebben Jetske en ik onze camera’s nog even aan het werk gezet terwijl we een rondje door de museumtuin van ‘de Bessenschuur’ maakten …

Er stonden diverse machines en apparaten opgesteld, die voor de cranberry-oogst en -verwerking werden gebruikt, zoals een plukmachine, een kneusmachine, een destilleerketel, een kurkmachine en bliksluitmachine …

Achter in de tuin stond een aantal informatiepanelen over alles wat met de cranberryteelt te maken heeft …

Op één van de panelen werd het verhaal over het ontstaan van de cranberryteelt uit de doeken gedaan in de vorm van een stripverhaal dat ook op internet te zien is: het cranberryverhaal

Een vroege voorjaarsdag

Op deze vroege eerste voorjaarsdag heb ik vanmiddag een tijdlang lekker in de tuin gezeten. In de zon en uit de wind was het goed te doen. Aan fotograferen had ik vandaag eens geen zin, en omdat de lopende serie voor mijn gevoel niet echt bij deze fraaie zondag past, heb ik een beter passend plaatje uit het archief gezocht …





Anderhalve week geleden ben ik – met dank aan Klaske de Jong – op de valreep nog even naar de expositie van de Friese kunstschilder Gerrit Benner (1897-1981) in Museum Belvédère in Oranjewoud geweest. Dit doek uit 1970 getiteld “Landschap” straalt voor mijn gevoel de vrolijkheid van deze zonnige voorjaarsdag wel uit.

Op een grijze voorjaarsdag zal ik nog wel eens een greep in het archief doen om nog wat foto’s van Museum Belvédère en van werk van Gerrit Benner te tonen.

Rust en ruimte rond Firdgum

Als je op zoek bent naar rust en ruimte, dan moet je toch eens een ritje maken over de klei langs de Friese of Groningse Waddenkust. Graanvelden en akkers met andere gewassen rijgen zich tot in de verste verte aaneen aan de voet van de zeedijk. Hier en daar worden de lange rechte lijnen onderbroken door een boerderij of een dorpje aan de horizon …





Helemaal in het noordwesten van Fryslân ligt het terpdorpje Firdgum (kaartje Google Maps). Wel even snelheid minderen als je Firdgum nadert, want met naar schatting 29 woningen en pakweg 62 inwoners is het slechts een vlekje op de kaart waar je doorheen bent, voordat je het goed en wel in de gaten hebt …





De belangrijkste blikvanger van Firdgum is de toren, die aan de rand van het dorpje staat. Tot 1794 stond er een uit de 13e eeuw daterende hervormde kerk op de terp. De kerk werd in 1794 afgebroken, omdat hij te bouwvallig en te gevaarlijk werd om er nog diensten in te houden. De van kloostermoppen opgetrokken toren, waarin nog steeds een klok uit 1471 hangt, is blijven staan en rijst nog steeds als een baken op de deels afgegraven terp omhoog …




“EACHWEID”, de trailer

In september 2013 wordt het nieuwe Fries Museum op het Wilhelminaplein in Leeuwarden geopend. Het nieuwe Fries Museum gaat over de Friezen en over Fryslân, een eigenzinnig stukje ‘buitenland in Nederland’. Over de elf steden en het platteland, de haat-liefde verhouding met het water, de zoektocht naar het typisch Friese en de plek van Fryslân in de wereld …





Op 17 april schreef ik hier al, dat de directie van het Museum in het kader van die opening drie kunstwerken van Friese kunstenaars heeft geselecteerd, die in aanmerking komen om te worden aangekocht voor de collectie van het Fries Museum. Allemaal dragen ze op hun eigen manier bij aan het verhaal van Fryslân. Van mijn goede vriend Johan van Aken is de video “Eachweid” geselecteerd …





In “Eachweid”, dat zich nog het best laat vertalen als ‘Vergezicht’, neemt Johan de kijker mee op een reis langs een aantal Friese natuurgebieden. Johan laat het Friese landschap zien vanuit het perspectief van verschillende vogelkijkhutten en andere uitkijkposten …





Welk kunstwerk door het Fries Museum wordt aangekocht, wordt bepaald door het publiek. Om een beeld te krijgen van “Eachweid” heeft Johan een trailer gemaakt van de video …





Omdat het publiek via internet bepaalt welk kunstwerk uiteindelijk door het Fries Museum zal worden aangekocht, telt elke stem. Tot 1 juni 2013 kan er op de website van het Fries Museum worden gestemd. Door op de onderstaande link te klikken kom je terecht op de stempagina van het Fries Museum. Je kunt daar stemmen met je Twitter- of Facebookaccount. Daarnaast kun je stemmen door je te registreren met een e-mailadres. Naar dat e-mailadres wordt een linkje gestuurd, waarmee je kunt stemmen. Dat stemmen doe je door de tegels of vierkantjes met de namen van de kunstenaars te verslepen, waarmee je een persoonlijke top 3 kunt samenstellen …

Woensdag a.s. komt Johan om 19:30 uur in het kunstprogramma “K-rûte” van Omrop fryslân TV aan het woord over zijn video “Eachweid”. Herhaling om 20:30, 21:30, 22:30 en 23:30 uur, maar stemmen kan nu al.

KORTOM: STEM JOHAN HET FRIES MUSEUM IN DOOR HIER TE KLIKKEN!

Het nieuwe Fries Museum

Nu het Rijksmuseum na een ruim 10 jaar durende verbouwing voor de lieve som van € 375 miljoen eindelijk weer open is, wordt het tijd om de blik op een ander museum te richten. In Leeuwarden wordt momenteel hard gewerkt aan een geheel nieuw Fries Museum, dat voor het luttele bedrag van € 36 miljoen, waarvan 18 miljoen euro een legaat is van de in 2001 overleden Friese architect Abe Bonnema. Aan het legaat aan de stad Leeuwarden was een aantal voorwaarden verbonden. Het geld moest aan een nieuw onderkomen voor het Fries Museum besteed worden. Dit nieuwe museum moest op het Zaailand worden gerealiseerd en het ontwerp moest worden gemaakt door Hubert-Jan Henket in samenwerking met Bonnema Architecten, het architectenbureau van Bonnema uit Hardegarijp …





Nee, dit is geen foto van het Fries Museum, niet van het oude en niet van het nieuwe. Deze foto is net als de andere foto’s in dit bericht een videostill uit de video “Eachweid”van Johan van Aken. In het kader van de opening van het nieuwe Fries Museum zijn er door de directie van het Museum drie kunstwerken van Friese kunstenaars geselecteerd die in aanmerking komen om te worden aangekocht voor de collectie van het Fries Museum. Allemaal dragen ze op hun eigen manier bij aan het verhaal van Fryslân. Van Johan van Aken is de video “Eachweid” geselecteerd. Welk kunstwerk door het Fries Museum wordt aangekocht, wordt bepaald door het publiek …





In augustus 2009 heb ik onder de titel “Windows” op mijn oude weblog “Lichtlijnig” al eens laten zien, dat Johan zijn video’s goed in de smaak vallen in het Fries Museum. Helemaal onverwachts komt het dan ook niet dat het Fries Museum de hedendaagse collectie graag wil uitbreiden en versterken met Johan’s nieuwste video “Eachweid”. Johan zegt zelf over dit werk: “Dit is het Friese landschap bekeken vanuit het perspectief van vogeluitkijkposten. Hoe kijk je tegen de provincie Fryslân aan? En als je een video van het Friese landschap wilt maken voor welke elementen kies je dan? In deze video heb ik ervoor gekozen Fryslân vanuit een bijzonder perspectief te filmen. Hierdoor wordt de manier om naar het landschap te kijken versterkt …”





Ik heb “Eachweid” intussen mogen bekijken, en ik vind het een mooie vondst om Fryslân te laten zien rond en vanuit diverse vogelkijkhutten. Al meteen bij het begin van de film wordt je vanaf de uitkijkbunker Noard Fryslân het landschap ingezogen. Gestaag voortdrijvende wolken tonen de grazende paarden in het buitendijkse land in een spel van zon en schaduw. Verderop in de film loopt een koppel grazende koeien door het natte land rond de Sylkajút bij Ezumakeeg. En zo neemt Johan de kijker mee op een reis langs de mooiste plekjes in het Friese landschap. Johan’s eigen sferische muziek, die menigeen hier intussen heeft leren kennen bij mijn video’s, sluit prachtig bij de beelden aan …





Omdat het publiek via internet bepaalt welk kunstwerk uiteindelijk door het Fries Museum zal worden aangekocht, telt elke stem. Tot 1 juni 2013 kan er op de website van het Fries Museum worden gestemd. Door op de volgende link te klikken kom je terecht op de stempagina van het Fries Museum. Je kunt daar stemmen met je Twitter- of Facebookaccount. Daarnaast kun je stemmen door je te registreren met een e-mailadres. Directeur Saskia Bak vertelt op deze pagina in een 45 seconden durend filmpje wat zij van “Eachweid”vindt. Ze besluit met: “Als je dat dan ziet, dan kun je niks anders dan d’r van genieten”

Kortom: stem Johan het Fries Museum in: Eachweid (video): Fryslân vanuit een bijzonder perspectief

De toren van Firdgum

Terwijl wij de komende dagen weer eens samen wat uitstapjes maken, neem ik jullie hier weer even enkele dagen mee naar het noorden van Fryslân. Nadat ik hier van 1 t/m 10 augustus het een en ander heb laten zien van het uiterste noordoosten van de provincie, heb ik op 17 augustus in de aanloop naar het tropische weekend een ritje gemaakt in het noordwesten van Fryslân. De eerste tussenstop heb ik die dag gemaakt in Firdgum (kaartje Google Maps)

Firdgum is een klein terpdorpje met naar schatting 29 woningen en 70 inwoners (gegevens 2009) dat ten noordoosten van Tzummarum ligt. Tot 1794 stond er een uit de 13e eeuw daterende hervormde kerk op de terp. De kerk werd in 1794 afgebroken, omdat hij te bouwvallig en te gevaarlijk werd om er nog diensten in te houden. De van kloostermoppen opgetrokken toren, waarin nog steeds een klok uit 1471 hangt, is blijven staan en rijst nog steeds als een baken op de deels afgegraven terp omhoog …

In de Yeb Hettinga Skoalle -de voormalige dorpsschool, die inmiddels geheel in oude staat is gerestaureerd- is tegenwoordig een museum en archeologisch steunpunt gevestigd. Met name de bodemvondsten uit de omliggende terpen en een verzameling landbouwgereedschap uit vervlogen tijden schijnen meer dan de moeite waard te zijn. Ook is er nostalgisch beeldmateriaal te bekijken over hoe er vroeger werd gewoond en gewerkt op het platteland. Als je door Firdgum rijdt, doe dat dan niet te snel, want voordat je het weet, ben je het dorp weer uit …

Ik heb me voorgenomen om over enige tijd nog eens een bezoekje aan Firdgum te brengen, omdat er op dit moment wordt gewerkt aan de bouw van een plaggenhuis. In de afgelopen weken zijn daartoe plaggen afgegraven van het buitendijkse Noorderleech, en dat is waar deze rit langs de Friese Waddenkust uiteindelijk zal eindigen. Het is tijd om de reis voort te zetten …