Mos uit een vergeten serie

Op zoek naar meer foto’s van mos op begraafplaatsen, heb ik vorige week een compleet vergeten serie uit oktober 2008 herontdekt …

Jarenlang kwamen we regelmatig langs de oude begraafplaats aan de Spanjaardslaan in Leeuwarden. En jarenlang liep ik ook rond met ’t plan om eens wat foto’s te maken van die al geruime tijd in verval verkerende begraafplaats …

Zoals dat wel vaker gaat, kwam het er maar niet van om die foto’s te maken. Totdat ik in oktober 2008 las dat er eindelijk voldoende geld was voor een grote restauratie van de begraafplaats, en dat de schep zelfs binnenkort al echt de grond in zou gaan …

Eenmaal echt ter plekke op de oude begraafplaats, heb ik mijn ogen uitgekeken. Ik wist niet wat ik eerst of laatst moest fotograferen. Wat een chaos en wat een trieste aanblik, maar hoe fotogeniek! Er was alleen één probleem: ik had die middag erg veel moeite met het harde licht …

Omdat ik me die avond had voorgenomen om op korte termijn nog eens voor een herkansing te gaan – en dan op een bewolkte dag – is deze serie waarschijnlijk tot vorige week in het archief verscholen gebleven …

Nu ik er een begin mee heb gemaakt, moet ik misschien toch maar eens kijken of ik de rest van de serie ook niet eens wat kan oppoetsen. Een remake zit er intussen namelijk niet meer in, want de renovatie van de begraafplaats schijnt goed en grondig te zijn uitgevoerd. Misschien kan ik er nog eens een voor- en na-serie van maken … 🙂

Op een oude begraafplaats

Jullie vinden het toch niet erg dat ik in een wat mossige periode zit, hoop ik …, want dan ga ik er nog rustig even mee door. Zo op thema door mijn archief surfend, ontdek ik ineens weer allerlei kleinoodjes …

Weet je waar je vaak ook heel mooi mos kunt vinden … op oude begraafplaatsen. Deze foto’s heb ik in januari 2008 gemaakt op de oude begraafplaats van het voormalig dorpje Ald Beets

Meestal moet je heel diep door de knieën om mos van nabij te kunnen fotograferen, op oude begraafplaatsen is dat vaak een stuk gemakkelijker, omdat veel oude grafmonumenten een prima voedingsbodem voor mos vormen …

De Joodse begraafplaats bij Dalen

“Het is een plek waar je af en toe de stilte kunt horen,” schreef boerin Hendrika gisteren in reactie op ‘Kunst achter de wringe’. Dat is mij indertijd eerlijk gezegd niet echt opgevallen. Slechts enkel honderden meters verderop aan dezelfde weg was dat die dag wel zeker het geval. Bij de voormalige Joodse begraafplaats van Dalen werd de stilte slechts verbroken door het gekwinkelier van vogels en het geritsel van bladeren aan de omringende bomen en struiken …

Toen zich in het begin van de achttiende eeuw enkele joodse gezinnen in Dalen gevestigd hadden, kochten zij buiten het dorp een stukje grond voor de aanleg van een eigen begraafplaats. In verband met de door Ezechiël uitgesproken profetie (Ezechiël 37!), dat alle overleden joden eens lijfelijk uit hun zouden worden opgewekt om naar Israël terug te keren, was het zeer belangrijk, dat de graven de eeuwen door onberoerd zouden blijven. Vandaar de verwerving van de begraafplaats in eigendom …

Toen de joodse gemeente van Coevorden in 1768 de beschikking kreeg over een eigen synagoge met begraafplaats, bezochten de Daler Joden hier voortaan de diensten en werden er ook begraven. De Daler begraafplaats raakte hierdoor buiten gebruik, maar bleef in overeenstemming met de joodse regels tot op de dag van vandaag onaangetast aanwezig …

Het aantal joden in Dalen was nooit groot. In 1942 bedroeg het 16 personen, waarvan er dertien werden weggevoerd en vermoord. Hun namen zijn te lezen op het bovenstaande plaquette op een gedenksteen bij de begraafplaats …

Vanaf 1997 werd gewerkt aan de restauratie van de oude begraafplaats. Dat jaar werd een gedenksteen geplaatst (zie foto). Met het plaatsen van een hek was in juli 2001 de restauratie voltooid.
Op de begraafplaats staat slechts één grafsteen, die van Samuel Visser. Hij overleed in 2001 en werd dus pas na de restauratie van de begraafplaats begraven. Hoeveel mensen hier in totaal zijn begraven en wat er met de andere grafstenen is gebeurd, is niet bekend …



Informatie: Wikipedia en online begraafplaatsen