Het kerkhof van Ald Beets

De begraafplaats bij Nijtap die ik hier gisteren liet zien, ligt nog geen kilometer ten noorden van Drachten. Tijdens een ritje over onbekende paden ten zuidwesten van Drachten kwam ik enkele dagen later langs de oude begraafplaats van Ald Beets. De begraafplaats bij Nijtap was nieuw voor me, deze begraafplaats ken ik al zeker 50 jaar …

In het verleden heb ik hier al verschillende fotoseries gemaakt, zowel alleen als met Johan en later met Jetske. Zo mooi als ik hem onlangs aantrof, had ik hem echter nog niet eerder gezien. Het is qua onderhoud het tegenovergestelde van de begraafplaats bij Nijtap. Daar was het gras gemillimeters, hier stond het bijna kniehoog. Maar ik vind het prachtig, het past helemaal bij deze echt bijzondere begraafplaats …

Dit is een plek met een rijke historie. In de 11e eeuw is op de plek van de huidige begraafplaats een Rooms Katholieke kerk gebouwd: de Sint Geertruidskerk. In 1889 werd er een nieuwe kerk gebouwd, de Adelskerk die werd gefinancierd door de adellijke families Lycklama à Nijeholt en Van Lynden uit Beetsterzwaag. Om een lang verhaal kort te maken, de Adelskerk is uiteindelijk na blikseminslag in 1984 gesloopt. Op de fundamenten staat sinds 1988 een klokkenstoel. Daar omheen ligt een keur aan oude graven …

Hier liggen teveel beelden en verhalen om snel even te bespreken. Ik kom er op enig moment zeker nog op terug.

Een bijzondere begraafplaats

Tijdens mijn ritje door omgeving van Nijtap, waar ik o.a. het oudste gebouw van de gemeente Smallingerland vond, kwam ik ook langs een mij onbekende begraafplaats. Het was dat er bordje ‘Bijzondere begraafplaats’ langs het fietspad stond, anders had ik het niet gezien. Het onderstaand hek geeft toegang tot een ruim 100 m lange laan, daarachter ligt de begraafplaats …

Aan het tweede hek bij de begraafplaats hing een informatiepaneel over de geschiedenis van de begraafplaats en de Salvatorkerk, die hier van ca. 1300 tot 1908 heeft gestaan. ook de klokkenstoel kende zo te zien een rijke geschiedenis. Ik maakte een rondje over de onverwacht grote begraafplaats. Hat zag er allemaal keurig onderhouden uit. Maar hoe ik ook zocht, ik zag nergens een klokkenstoel …

Ik besloot de zaak even te overdenken op het bankje bij de ingang en daar eerst even wat te drinken en mijn stukje koek te eten. Korte tijd later liep er een bezoeker van de begraafplaats langs in de richting van de uitgang. Ik sprak hem aan en vroeg of hij bekend was op de begraafplaats en of hij wist hoe het zat met die klokkenstoel. ‘Dy stiet net sa fier fuort, sjoch …’ antwoordde de man, terwijl hij zich omdraaide. ‘Hoe kin dat no …? Hij stie dêr altyd, rin mar even mei …’

Ik liep mee, en toe zag ik het ook, het fundament van de klokkenstoel lag er nog, maar het bouwwerk zelf was weg. De dubbele klokkenstoel met schilddak is een rijksmonument. Naar alle waarschijnlijkheid ondergaat hij momenteel zijn zoveelste restauratie …

Ik moet later nog maar eens terug komen om de klokkenstoel en nog het een en ander op de begraafplaats te bekijken.

Rond de kerk Wijnjeterp

Met een vers laagje sneeuw en overdag een graadje vorst, was vorige week dinsdag de mooiste en meest fotogenieke dag van de winterweek. Behalve mooi was het ook koud, en dat liet zich merken in de aanzienlijk kortere accuduur. Net als eerder die dag bij De Veenhoop, moest ik mijn drone daardoor wat sneller terughalen dan ik had gehoopt …

Desondanks ben ik blij met de opnamen, die ik van de kerk Wijnjeterp, het kerkhof en het omliggende witte landschap heb kunnen maken (kaartje OpenSreetMap). Zó mooi wit ligt Fryslân er tenslotte maar zelden bij …

Nog een besneeuwd kerkhof

Vorige week liet ik hier onder de titel ‘Tussen besneeuwde bomen’ een serie dronefoto’s zien, die ik op die zonnige dinsdag had gemaakt bij Wijnjewoude. Daarbij heb ik een rondje om het kerkhof bij de Hervormde Kerk Wijnjeterp (OpenStreetMap) gevlogen …

Onder het motto ‘het ene kerkhof is ’t andere niet’, laat ik hier vandaag na het besneeuwde kerkhof van It Heechsân, een fotoserie zien van dit besneeuwde kerkhof bij Wijnjewoude. Ik werd hier vooral getroffen door het contrast van de zwarte grafstenen met de sneeuw en de lange blauwe schaduwen …

De klokkenstoel van Baarlo

De dag was nog niet om na de rondvlucht langs en boven de Wetering, daarom reden we nog een rondje door de omgeving. Toen we even later langs het dorpje Baarlo (kaart OpenStreetMap) kwamen, zag ik daar een klokkenstoel staan. Een stop was snel gemaakt.

De klokkenstoel staat op een ruim 600 jaar oude begraafplaats bij Baarlo, aan de voet van de oude zeedijk langs de voormalige Zuiderzee. De oorspronkelijke kapel bij de begraafplaats is in 1825 verloren gegaan bij een zware stormvloed. Sindsdien bleef de begraafplaats als markant, geïsoleerd element zonder luidklok in het landschap over …

In 2012 zag Jan Kuipers uit Steenwijk, die een adviesbureau voor luidklokken heeft, een klokkenstoel met luidklok op Marktplaats staan. Kuipers vond het zonde dat dit ding verloren zou gaan. De stoel stond te verpieteren op een bouwplaats. Met hulp van een bevriende aannemer kon de klokkenstoel gekocht worden.

De protestantse gemeente Blokzijl, eigenaar van de begraafplaats, had belangstelling voor de klokkenstoel. Ook de gemeente Steenwijkerland werkte mee aan plaatsing. In april 2017 klonk er voor het eerst in waarschijnlijk honderden jaren weer klokgelui in Baarlo …

Jetske was al meteen na het uitstappen aan de praat geraakt met de man, die bladeren stond te vegen bij de ingang van de begraafplaats. Hij stelde zich voor als gids, hovenier, doodgraver, straatveger, beheerder en klokluider van de begraafplaats. De beste man liep hier duidelijk al jaren rond, hij wist bij ieder graf wel een verhaal vertellen …

Langs de vaart

We hadden het bos vrijdag nog maar net achter ons gelaten, toen de zon de mist opzij wist te werken. Ik had Jetske voorgesteld om een ritje langs de Opsterlandse Compagnonsvaart te maken, daar zouden we ongetwijfeld wat mooie weerspiegelingen in beeld kunnen vangen. Onderweg daar naar toe, kwamen we langs de Hervormde Kerk Wijnjeterp. We moesten wel even een paar foto’s maken van de kleurenpracht van die boom met daarachter de grote klokkenstoel met drie luidklokken …

Het ritje langs de vaart leverde korte tijd later op verschillende plekjes inderdaad mooie weerspiegeling van fraaie pandjes op, omgeven met mooie herfstkleuren …

De klokkenstoel van Brongergea

Op een tekening uit 1722 is te zien dat er toen nog een kerk stond bij begraafplaats van het verdwenen dorp Brongergea. Deze zal kort daarna afgebroken zijn. Achter de grafkelder van Van Limburg Stirum staat nu prominent op het hoogste punt van de begraafplaats een mooie klokkenstoel … 

Klokkenstoelen vervingen in Fryslân vaak de kerktoren. Een echte toren was voor veel arme gemeenten te duur, daarom werd er vaak gekozen voor de goedkopere klokkenstoel op de begraafplaats. In Fryslân staan in totaal ca. 60 klokkenstoelen.

In de klokkenstoel van Brongergea hangt een oude klok van een onbekende gieter uit de 13e eeuw. De klok afkomstig is uit de in 1895 afgebroken klokkenstoel van Boornzwaag, een dorpje op ca. 20 km afstand van Brongergea …

Voordat we onze weg vervolgden nog even een foto van mijn fotomaatje Jetske, terwijl ze nog een foto van de klokkenstoel maakt …

wordt vervolgd