Half juli liet ik hier al een fotoserie zien van het kerkhof van Ald Beets op het moment dat het gras er hoog opgeschoten in volle bloei stond. Het paste perfect bij de oude, deels adellijke graven op …
Vorige week heb ik er weer eens een kijkje genomen. Aan het kortgeschoren gras was te zien dat er net flinke een maaibeurt had plaatsgevonden. Het kerkhof lag er weer een stuk strakker bij …
Maar als je dan eens goed om je heen kijkt, komen er ook heel lelijke dingen tevoorschijn. Wat te denken van het onderstel van de klokkenstoel bijvoorbeeld!? Daar schrok ik toch wel even van. Hopelijk wordt hier op niet te lange termijn werk van gemaakt om verdere achteruitgang te voorkomen …
De begraafplaats bij Nijtap die ik hier gisteren liet zien, ligt nog geen kilometer ten noorden van Drachten. Tijdens een ritje over onbekende paden ten zuidwesten van Drachten kwam ik enkele dagen later langs de oude begraafplaats van Ald Beets. De begraafplaats bij Nijtap was nieuw voor me, deze begraafplaats ken ik al zeker 50 jaar …
In het verleden heb ik hier al verschillende fotoseries gemaakt, zowel alleen als met Johan en later met Jetske. Zo mooi als ik hem onlangs aantrof, had ik hem echter nog niet eerder gezien. Het is qua onderhoud het tegenovergestelde van de begraafplaats bij Nijtap. Daar was het gras gemillimeters, hier stond het bijna kniehoog. Maar ik vind het prachtig, het past helemaal bij deze echt bijzondere begraafplaats …
Dit is een plek met een rijke historie. In de 11e eeuw is op de plek van de huidige begraafplaats een Rooms Katholieke kerk gebouwd: de Sint Geertruidskerk. In 1889 werd er een nieuwe kerk gebouwd, de Adelskerk die werd gefinancierd door de adellijke families Lycklama à Nijeholt en Van Lynden uit Beetsterzwaag. Om een lang verhaal kort te maken, de Adelskerk is uiteindelijk na blikseminslag in 1984 gesloopt. Op de fundamenten staat sinds 1988 een klokkenstoel. Daar omheen ligt een keur aan oude graven …
Hier liggen teveel beelden en verhalen om snel even te bespreken. Ik kom er op enig moment zeker nog op terug.
Tijdens mijn ritje door omgeving van Nijtap, waar ik o.a. het oudste gebouw van de gemeente Smallingerland vond, kwam ik ook langs een mij onbekende begraafplaats. Het was dat er bordje ‘Bijzondere begraafplaats’ langs het fietspad stond, anders had ik het niet gezien. Het onderstaand hek geeft toegang tot een ruim 100 m lange laan, daarachter ligt de begraafplaats …
Aan het tweede hek bij de begraafplaats hing een informatiepaneel over de geschiedenis van de begraafplaats en de Salvatorkerk, die hier van ca. 1300 tot 1908 heeft gestaan. ook de klokkenstoel kende zo te zien een rijke geschiedenis. Ik maakte een rondje over de onverwacht grote begraafplaats. Hat zag er allemaal keurig onderhouden uit. Maar hoe ik ook zocht, ik zag nergens een klokkenstoel …
Ik besloot de zaak even te overdenken op het bankje bij de ingang en daar eerst even wat te drinken en mijn stukje koek te eten. Korte tijd later liep er een bezoeker van de begraafplaats langs in de richting van de uitgang. Ik sprak hem aan en vroeg of hij bekend was op de begraafplaats en of hij wist hoe het zat met die klokkenstoel. ‘Dy stiet net sa fier fuort, sjoch …’ antwoordde de man, terwijl hij zich omdraaide. ‘Hoe kin dat no …? Hij stie dêr altyd, rin mar even mei …’
Ik liep mee, en toe zag ik het ook, het fundament van de klokkenstoel lag er nog, maar het bouwwerk zelf was weg. De dubbele klokkenstoel met schilddak is een rijksmonument. Naar alle waarschijnlijkheid ondergaat hij momenteel zijn zoveelste restauratie …
Ik moet later nog maar eens terug komen om de klokkenstoel en nog het een en ander op de begraafplaats te bekijken.
Na een heldere dag volgde op die mooie woensdag ook nog een heldere avond. Daarom ben ik ’s avonds nog eens terug gereden naar It Heechsân om nog een nachtelijke rondje om de toren en het omringende kerkhof te maken. En zo begon ik niet eens zo gek lang voor middernacht aan een laatste rondje om de toren …
Niet echt natuurlijk, want het gemiddelde kerkhof is na zonsondergang niet toegankelijk. Maar om de grijze dagen door te komen, heb ik met wat fotobewerking geprobeerd om de suggestie van een middernachtelijk rondje om de kerk te creëren …
We vervolgen het rondje om de kerk waar we gebleven waren, bij het unieke trapgeveltje in de oostmuur. Onder de drie smalle boogramen is een gedenksteen zichtbaar …
In 1912-1913 is de Sint Hippolytuskerk gerestaureerd in opdracht van mevrouw B.W.T. Sandberg van Boelens. Natuurlijk werd ook dit feit in een gedenksteen vastgelegd, de Van Boelens lieten in dit opzicht graag van zich horen. Ook in het interieur ontbreekt de naam Van Boelens niet. Zo hangen hun rouwborden nog in de kerk, en ook liggen er grafzerken van de familie in de vloer. De Van Boelens zijn echter begraven in een grafheuvel op een eigen begraafplaats elders in Olterterp. Je kunt het interieur van de kerk hier bekijken. Met behulp van een street view camera kun je in de kerk om je heen kijken …
De foto’s onder en naast de gedenksteen hierboven laten de scheiding zien tussen de van kloostermoppen gebouwde originele kerk (links) en de in 1744 bijgebouwde toren die is opgetrokken van de toen gangbare kleinere bakstenen (rechts) …
Daarmee is voorlopig wel het meeste verteld over de mooie laat-middelseeuwse Sint Hippolytuskerk in Olterterp. Na nog een aantal bijzonder vormgegeven monumenten te hebben bekeken, gaan we richting uitgang …
Aan de noordkant verlaat ik het kerkhof om naar de daar gelegen parkeerplaats te lopen …
In de zuidoost hoek van het kerkhof van de Sint Hippolytuskerk in Olterterp staat een bankje. Daar heb ik tijdens mijn rondje om de kerk even nuttig gebruik van gemaakt. Ik had er een mooi zicht op de kerk …
Nadat de benen weer tot rust waren gekomen heb ik mijn rondgang over het kerkhof vervolgd. Het mooie van dit soort oude begraafplaatsen vind ik de diversiteit van de grafmonumenten …
Van een eenvoudig oud stenen hart tot het prachtig vormgegeven glazen monument van oud-statenlid voor de FNP Roel Falkena en zijn vrouw Librich Falkena-Andringa …
… en van jong tot oud, je vind het hier allemaal op een slechts enkele vierkante meters bij elkaar …
Ik sluit dit deel af met een foto van de oostmuur, die net als de westmuur een trapgevel heeft. Het schijnt daarmee de enige Friese kerk met trapgevels te zijn. De kerk wordt verlicht door smalle spitsboogvensters met eenvoudige glas-in-lood ramen, waarvan er ook drie in de oostgevel zitten …
Eenmaal voorbij het hekje staan we recht voor de deur. Ik had zo naar binnen kunnen stappen om een fotoserie te maken van het interieur, ware het niet dat de deur op slot was …
De kerk is rond 1500 gebouwd van grote bakstenen, de zogenaamde kloostermoppen. De toren werd pas in 1744 gebouwd. De bouw van de toren werd mogelijk mede dankzij een bijdrage van 500 gulden van Ayzo van Boelens en zijn eerste echtgenote Rinske Lycklama à Nijeholt. Ter herinnering aan dat feit, is er een gedenksteen aangebracht boven de ingang. Dat geld konden ze zich trouwens wel permitteren, want het lukte de familie Van Boelens om in anderhalve eeuw tijd om alle boerderijen in de omgeving in handen te krijgen door huwelijk, erfenis of aankoop. …
De schatrijke en notabele Ambrosius Ayzo van Boelens (1766-1831) liet in 1793 op een steenworp afstand van de kerk het slot bouwen, dat in 1906 is vervangen door het huidige Huize Olterterp. Bij de aanleg van de parktuin in Engelse landschapsstijl die het slot omringde, werd een zichtlijn gecreeërd, zodat de kerk vanuit het landhuis te zien was …
De kerk en het kerkhof zijn sinds 1996 eigendom van de Stichting Alde Fryske Tsjerken en wordt beheerd door de Plaatselijke Commissie. Er is een reglement voor de vorm van de grafmonumenten. Wie op het kerkhof een graf wil kopen, kan contact opnemen met de Plaatselijke Commissie …
De kerk wordt behalve als kleine concertzaal en expositieruimte ook gebruikt voor samenkomsten en rouwdiensten. Verder is de Sint Hippolytuskerk ook geliefd als romantische trouwlocatie midden in de bossen …
Afanja's Weblog 