Een ode aan de wolf

Gisteren vertelde ik al, dat ik het ‘hartfilmpje’ had gevonden op het oude, adellijke landgoed van de familie Van Boelens in Olterterp. Het originele landhuis is in 1907 vervangen door het huidige optrekje. Tegenwoordig heeft de provinciale natuurbeschermingsorganisatie It Fryske Gea haar hoofdkwartier in dit stijlvolle landhuis, dat ook in een prachtige parktuin ligt …

Het ‘préhistorische hartfilmpje’ was in werkelijkheid een stenen kunstwerk van de Drachtster beeldhouwer Anne Woudwijk. Woudwijk was kennelijk al enige tijd bezig met de (terugkeer van) de wolf naar ons land, voordat daar echt sprake van was. De titel van het kunstwerk is ‘Wanneer de maan het landschap verandert, huilen de wolven’. Samen met nog twee andere kunstwerken, die Park Huize Olterterp in één rechte lijn verbinden met de natuurgebieden het Ketliker Skar en de Lendevallei vormt het een ‘Ode aan de wolf’...

Het tweede kunstwerk uit deze serie heb ik in 2003 al eens gefotografeerd in het Ketliker Skar, toen ik er toevallig langs kwam. Eigenlijk zou ik die plek nog eens weer moeten opzoeken. Op de rechterhelft van dit monument is een roedel om elkaar heen draaien wolven te zien. De linkerhelft vraagt om nader onderzoek. Maar ik heb geen idee van de exacte locatie, dus het is maar de vraag of het nog wel bereikbaar is voor mij. …

De locatie van het derde deel van deze ‘Ode aan de wolf’ heb ik intussen gevonden. Dat ligt in Jetskes’ rayon, dus daarover moeten we nog maar eens in overleg. Morgen eerst een tweede spoor waar ik door het weerzien met het ‘hartfimpje’ op werd gezet.

Bij de Dyksputten

De volgende stop vond plaats bij één van drie zogenaamde ‘dyksputten’ (Google Maps). Aan de rand van de zeedijk liggen oude kleiputten, dyksputten genoemd in het Fries. De dyksputten zijn overblijfselen van de kleiwinning eind 18e, begin 19e eeuw. De opgegraven klei werd gebruikt voor de ophoging van de toenmalige zeedijk. De eerste dijkjes werden hier al rond 1200 na Christus aangelegd met gebruik van plaggen (daar waren ze weer!) en zeewier. In de eeuwen daarna zijn die dijkjes regelmatig doorgebroken, weer hersteld en opgehoogd. Pas vanaf ongeveer 1500 was er sprake van een echte aaneengesloten zeedijk …

Na de afgravingen eind 18e, begin 19e eeuw bleven lage, aflopende graslanden over. De putten waren eerst 5 tot 7 meter diep, intussen zijn ze zo ver dichtgeslibt dat er nog maximaal 3 meter water staat. In 1984 zijn de dyksputten overgedragen aan de provinciale natuurbeschermingsorganisatie It Fryske Gea

Rond het water ontstonden kleine strandjes. Plevieren en strandlopers maken dankbaar gebruik van deze strandjes tijdens hun speurtocht naar voedsel. Bij vloed en slecht weer zijn deze putten geschikt als veilig toevluchtsoord voor de vogels die de onstuimige Waddenzee verlaten. Ze doen dan ook dienst als hoogwatervluchtplaatsen. En die zullen ze afgelopen week weer nodig hebben gehad, denk ik. Met springtij en een harde noordwesten wind, er zal veel water op de kust gestaan hebben …

Terwijl ik het mezelf gemakkelijk had gemaakt op dit bijzondere bankje, scharrelde Jetske zoals gebruikelijk wat in de omgeving rond. Nadat ze weer was opgedoken uit de slootkant, besloten we weer een stukje verder te rijden …

We zaten nog maar net in de auto of er kwam alweer een kudde schapen in volle galop voorbij gesjokt …

Reboelje om de kwelder

Eerder dan verwacht kreeg het bezoek aan de kwelder bij Westhoek een vervolg. Er ontstond namelijk reboelje om de kwelder …

Reboelje is niet alleen een Friestalige folkrock band, die van 1987 tot 2003 nogal aan de weg timmerde, reboelje is ook het Friese woord voor oproer (opstand, revolte, verzet, commotie, onrust). Dit blogje gaat niet over een optreden van Reboelje op de kwelder, maar om de discussie die hier recentelijk op gang is gekomen over een plan van Vogelbescherming Nederland om een verkeerslicht te plaatsen op de kwelder bij Westhoek …

Een verkeerslicht daar op die kale kwelder …? Jawel, want toeval of niet, een dag na de prachtige rit die ik met Aafje naar die kwelder heb gemaakt, stond het onderstaande bericht in de Leeuwarder Courant …

Daar kwam meteen na het weekend al een reactie op van het CDA in de gemeente Waadhoeke. “Een stoplicht hoort niet thuis in de natuur,” zo luidde het verweer …

Omrop Fryslân kwam een dag later met het bericht dat in de kwelder bij Westhoek is onderzocht hoe vaak de vogels daar worden verstoord en hoe je daar, en elders, iets aan kunt doen. Vogelbescherming Nederland, Sovon Vogelonderzoek en It Fryske Gea werken hier samen om dat voor elkaar te krijgen. Daarbij is gebruik gemaakt van de nieuwste technieken, zoals wifi-tellers op twee palen langs het paadje in de kwelder. Gemakshalve verwijs ik hier verder naar het interessante artikel: Onderzoek naar ‘verstoorders’ van waddenvogels bij Westhoek. Enfin, wordt vervolgd, want ik vermoed dat deze discussie zeker tot volgend voorjaar zal duren …

Intussen had ik al een paar foto’s van de vele Wadvogels gedeeld met mijn fotomaatje. In vergelijking met mij staat Jetske al een trapje hoger in de rangorde der vogelaars, zij stelde dan ook enthousiast voor om op onze volgende gezamenlijke fotodag nog maar eens een ritje naar het Wad te maken. En zo geschiedde het, dat we vrijdag 8 oktober opnieuw samen over de Wâldwei reden, terwijl de laatste mistslierten oplosten. …

Ter hoogte van de voetgangersbrug ‘de Slachtetille’ (Google Maps) over de A31 scheen de zon al volop. Deze voetgangersbrug is de Alpe d’Huez van de Slachtemarthon, die één keer in de vier jaar gelopen wordt over de bijna 42 km lange, eeuwenoude Slachtedyk …

  • wordt vervolgd …

Een ‘wulpse’ glijvlucht

Anderhalve week nadat ik in het plas-drasland aan de Wolwarren bij Oudega de tureluur had gefotografeerd die hier gisteren te zien was, stond ik ver weg en toch dichtbij die plek, aan de rand van een ander stuk plas-dras.
De Noarderkrite is een stuk hooiland van It Fryske Gea aan de zuidkant van de Wijde Ee. Het is onderdeel van natuurgebied Petgatten De Feanhoop bij De Veenhoop …

Tegen het hek leunend, liet ik mijn blik langzaam over het veld glijden. Het tilde er bepaald niet op van de vogels, om maar eens een goed Friesisme te gebruiken. Meer naar links lieten af en toe een paar kieviten van zich horen, maar wat me na een tijdje het meest interesseerde, was het kenmerkende waterfluitje van de wulp

Terwijl ik me bijna meer liet leiden door mijn gehoor dan mijn gezicht, richtte ik mijn camera na enige tijd op een vage donkere vlek op grote afstand in het natte land. Op het beeldscherm kon ik niet meteen zien wat het was, maar dat werd al heel snel duidelijk …

Vlak nadat ik de bovenstaande foto had gemaakt, kwam het waterfluitje ineens in beweging. Naar kruishoogte stijgend, vloog hij in een ruime bocht om me heen. Daarna zag ik de wulp in een mooie lange glijvlucht in oostelijke richting uit het zicht verdwijnen. Mijn dag was weer goed. Tureluurs zie ik hier maar weinig, maar de wulp krijg ik normaal gesproken nog minder te zien. Met de foto’s van deze wulpse glijvlucht ben ik dan ook erg blij …

Dan nog even dit …
Aan het begin van dit logje schreef ik, dat ik ver weg en toch dichtbij de plek was waar ik de tureluur had gefotografeerd. Hemelsbreed is de afstand 1,2 km. Maar om daar met de auto van A naar B te komen, ben je 18,3 km onderweg. De dichtstbij zijnde brug om aan de andere kant van de Wijde Ee te komen ligt namelijk in Drachten. Dat soort gekkigheidjes kom je in ons mooie Fryslân overigens wel vaker tegen …

Nieuw waterrijk natuurgebied

Zoals gebruikelijk heb ik op Koningsdag aan het begin van de middag de rust van de natuur weer opgezocht. Ditmaal heb ik ervoor gekozen om eens naar het weidegebied aan de Bûtendiken tussen Smalle Ee en De Veenhoop ten westen van Drachten te gaan …

150427-1345x

In dit gebied werd al een tijdlang aan weidevogelbeheer gedaan, maar vorig jaar is een deel van het gebied op grootschalige wijze op de schop genomen door Wetterskip Fryslân …

150427-1354x

Een deel van het weidegebied is door het waterschap ontpolderd om plaats te maken voor water en natuur. Hierdoor zijn de petgaten bij De Veenhoop en de Wijde Ee met elkaar verbonden en werden natuurvriendelijke oevers en veilige kaden gerealiseerd. Na de herinrichting is het gebied door het waterschap overgedragen aan de Friese natuurbeschermingsorganisatie It Fryske Gea

150427-1412x

In een nieuw ontstane waterplas zijn in een strak patroon een soort kaden of dijkjes van stenen aangebracht, die kunnen dienen als rustplaats voor vogels, en die maken daar ook meteen gretig gebruik van …

150427-1406x

Een vogelaar die een stukje verderop met een kijker op statief aan de oever van de plas stond, vertelde me dat er op dat moment o.a. veel regenwulpen en wat kemphanen zaten …

150427-1404x

Terwijl we een tijdlang genoeglijk stonden te praten, ontdekte ik dat mijn gespreksgenoot o.a. betrokken is bij de natuurcompensatiemaatregelen die langs de vernieuwde N381 worden genomen, en dat hij vanuit dien hoofde mijn weblog ook kende …

150427-1409x

Kijk, dat zijn altijd leuke ontmoetingen! We hadden alleen wat minder lang vol in de koude noordenwind moeten staan praten, maar na een rustdag op dinsdag gaat het vandaag alweer wat beter met mijn gekwelde onderdanen …

De ontdekking van dit mooie nieuwe natuurgebied en de ontmoeting met de vogelaar vormden een prachtige start van mijn Koningsdagritje. Als de temperaturen wat aangenamer zijn, zal ik vast nog wel eens op dit plekje te vinden zijn, want er staat niet voor niets ook een prachtige picknicktafel …

150427-1402x

Tijdens het vervolg van de rit kreeg ik achtereenvolgens nog een bruine kiekendief, twee reeën, een koppeltje baltsende grutto’s en de wonderlijke symbiose van een pony en een kraai of een kauw voor de lens. Het is maar dat u even weet wat er hier de komende tijd zoal te zien zal zijn …  🙂

Retentiepolder It Eilân

Terwijl ik mijn weg over het Kuierpaad op It Eilân vervolgde, begon me na verloop van tijd het gevoel te bekruipen dat er iets niet helemaal goed ging …

101212-1402x

Aangekomen bij de picknicktafel bij de drie bomen stond ik inderdaad voor een probleem: een brede vaart versperde me de weg naar de molen. Blijkbaar had ik van het Kuierpaad linksaf moeten slaan om elders een bruggetje te nemen, want de molen staat niet op het oostelijk, maar op het westelijke deel van It Eilân. Er lag weliswaar nog een laagje ijs op de vaart, maar het leek me niet wijs om de draagkracht daarvan te testen …

101212-1404x

Het was duidelijk dat ik de molen vandaag niet zou bereiken, want de omweg die ik daarvoor vanaf dit punt zou moeten maken, was wat teveel van het goede voor mijn benen. Dat stelt me wel in de gelegenheid om op dit moment het een en ander te vertellen over It Eilân. Op It Eilân, dat beheert wordt door It Fryske Gea – de provinciale vereniging voor natuurbescherming in Fryslân – wordt niet meer geboerd. Het oostelijk deel van It Eilan is ongeveer 88 hectare groot en is in ’t kader van de herinrichting ingericht als natuurgebied. Het combineert de functie van weidevogelbroedgebied in het voorjaar en fouragegebied voor ganzen in de winter.

Ook in Fryslân wordt hard gewerkt om in de pas te blijven met de klimaatverandering. Om ervoor te zorgen dat we in tijden van grote hoeveelheden neerslag droge voeten houden, heeft Wetterskip Fryslân ongeveer 920 poldergemalen, drie zeegemalen (waaronder het beroemde Woudagemaal), twee boezemgemalen en bijna 4.000 stuwen tot zijn beschikking. Voor het transport van water heeft Wetterskip Fryslân zo’n 5.000 km hoofdwatergang in beheer. Daarnaast is er een stelsel van ongeveer 20.000 km schouwsloten dat door eigenaren van aanliggende percelen wordt onderhouden.

Het oostelijk deed van It Eilan is de eerste retentiepolder in de provincie Fryslân. Dit is een gebied aan de boezem (het stelsel van met elkaar in open verbinding staande meren, vaarten, kanalen en sloten) dat er voor is ingericht om op gecontroleerde wijze overtollig boezemwater in te laten. Het is de bedoeling dat in Fryslân voor 2030 in totaal 700 ha wordt ingericht als retentiepolder …

101212-1406x

Bij wateroverlast kan er ongeveer 500.000 kubieke meter water worden geborgen, dat binnen 24 uur via een waterinlaatkunstwerk (1) in de polder loopt. Om het water binnen het bergingsgebied te houden, is een nieuwe winterkade van ongeveer 1.500 meter aangelegd. Als de wateroverlast afneemt kan het water via een uitlaatkunstwerk (2) weer afstromen naar de winterpolder, waarna het kan worden teruggepompt naar de Friese boezem …

101212-1407x

Van die in- en uitlaatkunstwerken (zie foto boven) is weinig te zien, omdat ze zijn weggewerkt in de winterkade en omdat het zicht op de lagere delen wordt ontnomen door riet en water. Vanaf het inlaatkunstwerk heb je een mooi zicht over de polder …

101212-1410x

Om het verhaal van de bijna 115 jaar oude ‘De Roek’ – de grootste spinnekopmolen van Fryslân – te vertellen, zal ik nog wel eens op herhaling moeten. Ik weet nu in elk geval waar ik langs moet om bij de molen te komen. Of het zal lukken om de molen tegen die tijd te bereiken is nog maar de vraag, want het is nog een flink stuk lopen, en ik geloof niet dat er een mooi geëffend Kuierpaad naar toe loopt. Voor nu was het mooi geweest. Nog even een blik op het uitlaatkunstwerk …

101212-1414x

En dan terug over het Kuierpaad, langs de boerderij …

101212-1415x

En tot slot over de tijdelijke brug terug naar de auto …

101212-1423x