Drie monniken onderweg

Enige tijd geleden liet ik hier al eens enkele foto’s zien van een paar van wilgentenen gemaakte baltsende kraanvogels, die bij De Veenhoop aan de rand de Kraanlânnen staan. Aan de Kleasterkampen bij Smalle Ee wijst een kleine wirwar van borden erop dat er ook hier wat te zien is …

Deels achter de boomwal verscholen ligt een wat hoger gelegen weiland. In het kader van het project WOODlandart is ook daar een fraai kunstwerk van wilgentenen verschenen. Op de oude kloosterheuvel staan sinds enige tijd drie van wilgentenen vervaardigde monniken die onderweg zijn. Net als de kraanvogels bij De Veenhoop zijn ook deze monniken bij Smalle Ee een verwijzing naar het verleden …

In de 13e eeuw stond op deze zandrug een Benedictijner klooster. Door dit klooster werd Smalle Ee een belangrijke plaats waar veel kennis en bestuurservaring bijeen kwam. Zo was tot ongeveer 1600 onder andere het grietenijbestuur (het huidige gemeentebestuur) in Smalle Ee gevestigd. Dit verklaart ook de huidige gemeentenaam Smallingerland, die afgeleid is van Smalle Ee als bestuurscentrum.

Toen in 1580 alle kloosters in Fryslân werden afgebroken, werd Smalle Ee een onbeduidend dorp. Niet veel later vestigde de grietman Van Haersma zich in Oudega. Zeven generaties Van Haersma hebben vervolgens vanuit Oudega de grietenij Smallingerland bestuurd. In de loop der tijd streefde het steeds verder groeiende Drachten Oudega voorbij. Uiteindelijk werd in 1831 het gemeentebestuur voorgoed verhuisd naar Drachten …

De monniken zijn het project van De Wilgen, Smalle Ee en Buitenstvallaat. De Trije Mûntsen Underweis zijn ontworpen door beeldhouwer Jitze Sikkema en uitgevoerd met de hulp van vele enthousiaste dorpsgenoten en de kunstenaars Derk den Boer en Fokke Veurman gemaakt van lichte geschilde wilgentenen en donkerbruin gekleurde, ongeschilde wilgentenen die in de buurt zijn gekapt.

Een stijlvol bankje

Enkele minuten nadat ik een paar foto’s had gemaakt van de takkenzooi in de windmotor aan de Westersanning bij Oudega zag ik opnieuw een opvallend onderwerp opdoemen. In de berm van de Manjepetswei tussen Oudega en Earnewâld stond ineens een kleurrijk bankje …

Dat herinnerde mij er ineens aan dat 2017 is uitgeroepen tot het ‘Stijljaar‘. Door heel Nederland wordt aandacht besteed aan het jubileum van De Stijl. Omdat er in de geschiedenis van De Stijl een prominente plaats is voor Drachten, had ik me begin dit jaar voorgenomen om daar in mijn weblog ook af en toe wat aandacht te besteden, maar dat is er vanwege mijn gezondheidsperikelen helaas niet van gekomen …

Dit bankje heeft in opdracht van Doarpsbelang Aldegea in mei een kleurrijke make-over gekregen van cliënten van dagbesteding Tierelantuintje. Met de strakke lijnen en de herkenbare primaire kleuren van De Stijl brengt Oudega een mooie ode aan kunstenaar Theo van Doesburg die Drachten met zijn abstracte kunst internationaal op de kaart zette …

Theo van Doesburg had zijn eerste grote opdracht in Drachten. In 1921 mocht hij de kleurschema’s ontwerpen voor zestien middenstandswoningen in de Torenstraat. In deze straat, die in de volksmond de ‘Papegaaienbuurt’ wordt genoemd, zijn die stijlkleuren nog steeds terug te zien. Museum Dr8888 heeft een van de woningen teruggebracht in de originele staat en geopend voor het publiek. Als ik eraan denk, zal ik in de resterende maanden van het jaar proberen hier nog eens wat van de Stijlelementen in Drachten te tonen …

Zeg NEE tegen schaliegas!

Het zal de oplettende lezer allicht zijn opgevallen, dat er sinds enkele dagen een “Stop schaliegas” logo in de header van mijn weblog staat. Daar heb ik niet voor niets voor gekozen. Als het aan onze Minister van Economische Zaken Henk Kamp ligt, wordt er over niet al te lange tijd schaliegas gewonnen in ons land. Vorige week heeft hij onderzoek naar de winning ervan aangekondigd. Uit informatie die de minister vorige week aan de Tweede Kamer heeft gestuurd, blijkt dat o.a. vrijwel heel Oost-Fryslân in beeld als potentieel wingebied voor schaliegas. Eerder werd de Zuidoosthoek al aangemerkt als kansrijk. De nu toegevoegde Friese schaliegasgronden liggen in de gemeenten Smallingerland, Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel. De minister baseert zich op onderzoek van TNO, dat in opdracht van EZ de mogelijke wingebieden voor schaliegas in kaart heeft gebracht …





Dat plotseling ook de Friese Wouden op de schaliegaskaart staan ingetekend, valt het provinciebestuur rauw op het dak. Gedeputeerde Sietske Poepjes wist nog van niets en voelt zich door Kamp gepasseerd. “Merkwaardig dat deze informatie zomaar over de schutting wordt gegooid.” Al in een eerder stadium had Poepjes de minister laten weten dat Fryslân niets voelt voor schaliegaswinning. “Wij dragen al een behoorlijk steentje bij met de gas- en zoutwinning. Daar komt bij dat we nog te weinig kennis hebben over de effecten voor de volksgezondheid en het milieu …”





Schaliegas is geen stap voorwaarts, het is een stap achteruit waarmee we misschien tijdelijk weer wat meer gas hebben, maar ook schaliegas raakt net als aardgas en aardolie een keer op. Deze fossiele brandstof kan grote lokale milieuvervuiling veroorzaken en schijnt door o.a. methaanlekkages nog belastender voor het klimaat te zijn dan steenkool. Bij de winningstechniek is er een reële kans op aardbevingen. Behalve bovengrondse schade aan gebouwen kunnen die aardbevingen ondergronds grote schade aanrichten, doordat chemicaliën die onder hoge druk in de aarde worden gespoten in het grondwater terechtkomen, met alle gevolgen van dien voor drinkwater, natuur en landbouw. Tegelijk is de voorraad klein, en de winning in Nederland niet of nauwelijks rendabel ,,.





Of het nu om schaliegas of welke andere fossiele brandstof gaat, het blijft allemaal korte termijndenken. Alleen het onderzoek naar schaliegas kost weer handen vol geld, geld dat beter gebruikt kan worden voor projecten die een alternatief voor fossiele brandstoffen vormen. Op verschillende plaatsen in de wereld is al aangetoond dat schaliegas grote nadelige gevolgen heeft. Misschien moesten we maar eens een voorbeeld nemen aan Duitsland waar het veel beter gaat met de energievoorziening dan in Nederland dankzij zonnepanelen, windenergie, enz.

Laten we met zijn allen tegengas geven aan Kamp. Dat kun je o.a. doen door op het linkje hieronder te klikken voor het ondertekenen van de

PETITIE TEGEN SCHALIEGAS VAN MILIEUDEFENSIE!


Grote ramp op kleine schaal

Jaap en Gerrie Meijer, die in een huis vlak buiten het Friese dorp Houtigehage wonen, zijn zwaar getroffen door de zware storm van vorige week maandag. Tot maandag stonden er veertig grote bomen langs de oprijlaan naar het huis, daarvan staan er na de storm nog maar twee overeind. Erf en tuin van de familie zijn veranderd in een slagveld dat zijn weerga niet kent. Het huis is alleen -kruip door, sluip door- te voet te bereiken, de telefoonlijn is dood en van het fijne gevoel van het wonen op het Friese platteland is niets meer over. De schade aan en het opruimen van de ongeveer 30 meter hoge bomen zal in de duizenden Euro’s lopen, want met een kettingzaag, een bijl en een kruiwagen begin je hier niets. De verzekering betaalt niet en de gemeente Smallingerland heeft nog niets van zich laten horen, want de bomen zijn particulier eigendom en liggen op particuliere grond …





Bij de aanblik van deze ravage springen de tranen je in de ogen, en dat is dan ook precies wat Jaap en Gerrie Meijer overkwam tijdens een interview met Omrop Fryslân TV. En daar kan ik me alles bij voorstellen … Sterkte!!

Skywatch Friday 248 – Skûtsjesilen

Vorige week zaterdag werd er op de Friese wateren rond Drachten (kaartje Google Maps) een zeilwedstrijd gehouden …

Last saturday there was a sailing contest on the lakes and canals around my hometown Drachten (Google Maps) …





Het was niet zomaar een zeilwedstrijd, er werd gevaren met 17 skûtsjes die allemaal ongeveer 100 jaar oud zijn …

It wasn’t just a sailing contest, all the ships (17 in total) were about 100 years old ...





Al deze skûtsjes zijn aan het begin van de vorige eeuw op vermaarde Drachtster scheepswerven gebouwd …

All those typical Frisian ships called “skûtsjes” were build in the beginning of the last century at shipyards in Drachten …





Het was een koude en bewolkte dag …

It was a cold and cloudy day …





Maar voor de zeilers stond er een lekkere bries …

But for the sailors there was a nice breeze …





Het was mooi om deze oude schepen nu eindelijk eens dicht bij huis in actie te zien …

It was great to see those old ship in action so close to my home at last …




Wil je meer Skywatchfoto’s zien? Klik dan op het logo …

Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo ...

Skywatch Friday

Prettig weekend! … – … Enjoy your weekend!


Skûtsjes bomend en jagend op ’t Opeinder Kanaal

Nadat ik de skûtsjes ‘de Jonge Jasper’ en ‘de Twee Gebroeders’ vanaf het Paviljoen aan de oostkant van de Leijen de oversteek naar Opeinde had zien maken, ben ik met de auto naar het viaduct in de N31 over het Opeinde Kanaal gereden …





Daar kwam ik mooi op tijd aan om ‘de Jonge Jasper’ weer op te vangen. Met gestreken mast naderden ze -voortgedreven op spierkracht- het viaduct over het Opeinder Kanaal …





Daar sprong één van de bemanningsleden van boord om op de vaste wal een lijntje op te vangen …





Terwijl de vaart erin bleef, sprongen er al snel nog drie bemanningsleden aan wal …





Trekkend op de wal en bomend aan boord werd de tocht met vereende krachten voortgezet, op naar de drie vaste bruggen in Opeinde …





En dan is goed te zien dat skûtsjesilen geen sport is voor watjes …





Intussen kwam vanaf de Leijen het Drachtster skûtsje ‘de Twee Gebroeders’ dichterbij …





Ook aan boord van ‘de Twee Gebroeders’ werd de mast gestreken …





Nadat het viaduct was gepasseerd, sprong ook hier een deel van de bemanning aan wal …





Kijk, zo hoort het … schipper Albert Visser Jzn. sprong ook zelf van boord, waarna hij een sprintje trok om de anderen in te halen …





Nadat de schipper zich bij de anderen had gevoegd, kon de lijn strak worden getrokken …





Het kon niet mooier, uitgerekend op dat moment kwam er een kennis van de schipper voorbij in de auto … even aanpikken …





Gelukkig staat sportiviteit over het algemeen nog hoog in het vaandel van de skûtsjeschippers, het was dan ook niet meer dan een grapje …





De auto reed verder, en ook ‘de Twee Gebroeders’ vervolgde de tocht op spierkracht tot voorbij Opeinde …




Skûtsjes op de Leijen

Het was letterlijk een komen en gaan van skûtsjes op de Leijen (kaartje Google Maps) gistermiddag, en dat is wel bijzonder, omdat de Leijen maar een klein en ondiep meertje is, zie je er normaal gesproken hooguit wat kleinere plezierboten …





Als die grote schepen met opbollende zeilen over het open water varen, dan levert dat altijd weer fraaie beelden op. Het bijzondere aan deze eerste Turfrace, die hopelijk zal uitgroeien tot een jaarlijks terugkerend evenement, is dat er nu juist niet alleen over open wateren wordt gevaren, maar ook over smalle riviertjes, vaarten en kanalen …





Op het kaartje hieronder is een deel van de route te zien. Vanuit Drachten moesten de skûtsjes eerst met gestreken mast van zuid naar noord door het Opeinder Kanaal (het rode deel van de route), waar men onder 4 vaste bruggen door moest varen. In het laatste deel van het Opeinder Kanaal konden de zeilen worden gehesen om over de Leijen koers te zetten richting Rottevalle (de gele route). Bij de blauwe plaatsmarkering moesten de de skûtsjes het smalle riviertje de Lits op draaien om zich te melden in de haven van Rottevalle (het blauwe deel van de route). Daar moest worden geboomd en gejaagd. Vanuit Rottevalle moest vervolgens dezelfde route in tegengestelde richting worden gevolgd …





Vroeger werden de skûtsjes gebruikt voor het vervoer van turf en terpaarde van Fryslân naar Holland. Ook toen was men deels aangewezen op vaarten en kanalen waar niet gezeild kon worden. Er zat niets anders op dan de vaart erin te houden m.b.v. de vaarboom en/of het skûtsje over land voort te trekken, het zogenaamde jagen …





Bij de wedstrijden op open water zitten de knelpunten vooral bij het ronden van de boeien die de route markeren. In de Turfrace over de Smallingerlandse wateren moesten de skûtsjes elkaar hier en daar passeren op smalle wateren …





Op de foto’s hierboven en hieronder nadert ‘de Jonge Jasper’ met de donkere zeilen de Leijen, nadat hij bij Rottevalle ‘een vrachtje’ had opgepikt. Het licht gekleurde skûtsje draait vanaf de Leijen de Lits op om zich te melden in Rottevalle …





Op ‘de Jonge Jasper’ wordt het grootzeil gehesen en wordt de fok bijgezet …





‘De Jonge Jasper’ zet koers naar Opeinde …





‘De Jonge Jasper’ werd gevolgd door het skûtsje ‘de Twee Gebroeders’ uit Drachten. Ook daar werd hard gewerkt om de zeilen te hijsen …





Men leek wat moeite te hebben met de fok, maar desondanks zat ‘de Twee Gebroeders’ al snel midden op de Leijen richting Opeinde …





Ik sluit dit hoofdstuk af met een ander skûtsje uit Drachten, ‘d’Halve Maen’, eigendom van Philips …





Morgen nemen we een kijkje aan de andere kant van de Leijen, waar de mast gestreken moest worden om een viertal bruggen in en bij Opeinde te kunnen passeren voor het vervolg van de race …





– wordt vervolgd –