Er was al hard gewerkt langs de Geau, toen Jetske en ik maandag tegen het eind van de ochtend naar de vogelkijkhut in de Jan Durkspolder liepen. Dat zei ik dan ook tegen de benjamin van het groepje vrijwilligers. Hij vertelde dat ze de wilgen langs het pad voor de helft knotten, zodat er weer meer ruimte is op de paden. De dikste takken worden elders weer gebruikt bij de aanleg van een scherm …
Ook de schermen langs het paadje naar de vogelkijkhut waren flink onder handen genomen. Dat was ook wel nodig, want het groeizame zomerweer had de wilgen aan alle kant flink laten uitlopen. Ook aan het paadje zelf was gewerkt. Nadat in de afgelopen winter en het voorjaar de kade rond de grote plas was verhoogd, was nu ook de toegang tot het paadje verhoogd. Dat was netjes afgewerkt met betonnen platen …
Eenmaal in de hut kwamen we al snel tot de conclusie dat er weinig leven te bespeuren viel rond de hut. In de lucht was mooi te zien dat er vanuit het zuidwesten ander weer op komst was. De eerste bewolking deed een poging om de zon af te dekken. Dat lukte nog niet echt, maar het zonlicht tekende wel een mooie schaduw van een vliegtuigstreep op het dunne wolkendek eronder …
Half juni reed ik over de Bûtendiken tussen Smalle Ee en De Veenhoop, toen ik in de verte een vreemde structuur zag staan. Wat kon dat nou zijn, vroeg ik me af … het leek wel een muziektent …
Niet veel later las ik ergens in de lokale of regionale media dat er op woensdag 1 juli een uitkijktoren geopend zou worden bij de Wide Mûntsegroppe en het nieuwe meer bij Oudega. Halverwege het roemruchte ritje met Jetske, dat onlangs wat te vroeg eindigde met een lege accu, hebben we even een kijkje genomen bij dit nieuwe bouwwerk …
Architect Nynke-Rixt Jukema kreeg voor het ontwerp van deze toren de opdracht mee om een uitkijktoren te ontwerpen die ook als vogelkijkhut kon dienen èn die vanaf het water zichtbaar was als baken. Daarnaast bestond de wens om de uitkijktoren te laten aansluiten op de fietsroutes richting de veerponten bij De Veenhoop en het Gaastereiland in Drachten …
Vanuit die gedachte koos Nynke-Rixt al snel voor het thema ‘skûtsjes’. Het dak van de toren staat symbool voor gestreken (gevouwen) zeilen. De naam ‘Wynwachter’(‘de Windwachter’) is passend aan de toren. “Ik wilde niet letterlijk een skûtsje op palen zetten, maar wel een bouwkundige vertaling ervan. Wat je ziet is een achthoekige toren die refereert naar de acht windrichtingen van de kompasroos. De wind heb je nodig bij het varen op een skûtsje. Daarnaast zie je de romp en het ‘gevouwen’ dak is het zeil dat typerend is voor skûtsjes.”
Tijdens de werkzaamheden zijn in het gebied oude boomstammen gevonden. Tijdens archeologisch onderzoek kwam naar voren dat de stammen zeker 4.000 tot 6.000 jaar oud moeten zijn. “Aan mij de vraag, ondanks dat de toren al klaar was, het hout in de toren te verwerken,” zegt Jukema. Het was een uitdaging en de ontwerpster wilde het een speciale plek bieden in plaats van er tegenaan te plakken. “We hebben 49 blokjes uit het hout gehaald en hebben daar een telraam van gemaakt. Elk blokje staat voor een eeuw ….”
De naam van de toren is bedacht door Karen Bies, inwoonster van Oudega. De naam ‘Wynwachter’ is een verwijzing naar de acht windrichtingen. De toren houdt de wacht, aan de rand van het dorp en het water. Het is ook een baken voor de schepen …
Ik vind deze mooie uitkijktoren op de rand van land en water een aanwinst voor de gemeente Smallingerland. Ik was er begin oktober voor het eerst, maar het zal vast zeker niet de laatste keer geweest zijn. Dat kan echter nog wel even duren. De ‘Wynwachter’ staat op 500 meter van de weg, zodat ik er alleen op de Joiny naar toe kan. En dan moet je ook nog even een spiraaltrap op. Maar dat is ’t waard. Je kunt er goed zitten en hebt uitzicht naar alle kanten … 👍
Een kwartiertje nadat we bij het strandje waren vertrokken, kwamen we aan bij de vogelkijkhut ‘de Blaustirns’ bij Doktersheide. Dat wil zeggen, we kwamen tot het hek van het paadje dat door het rietland naar de hut leidt …
Over het hek kijkend was het paadje naar de hut nauwelijks nog te zien. Het paadje was vrijwel helemaal dichtgegroeid. Toen ik hier op 23 juli samen met Andries was, lukte het nog net om ons een pad naar de hut te banen. Dat was voor mij nu niet te doen, op de Joiny niet en met de stokken evenmin. De terreinbeheerder wordt bedankt …
Maar Jetske zou Jetske niet zijn, als ze toch niet even wilde ontdekken hoe ver ze kon komen. Dat was dus niet erg ver, er zat niets anders op dan maar weer op haar schreden terug te keren. Het was duidelijk, er was geen doorkomen aan …
Meer dan een streepje in de verte kregen we niet van de Leijen te zien. Toch jammer, want we hadden gehoopt vanuit de hut misschien nog wat foto’s van de zwarte sterns te kunnen maken …
Het duurde even voordat het donderdagochtend echt interessant werd rond de vogelkijkhut de ‘Blaustirns’ op de oever van de Leijen bij De Tike. Maar na een tijdje zagen we toch verschillende keren een zwarte stern vliegen. En dat was maar goed ook, want het is vooral de zwarte stern die deze locatie interessant maakt. De naam van ‘Blaustirns’ is Fries voor ‘zwarte stern’. Deze vogel hoort hier thuis en dat was ook de reden waarom ik hier met Andries naar toe ging …
Uiteindelijk kwamen er toch één of meerdere zwarte sterns wat dichterbij. Het viel echter weer niet mee om er een paar acceptabele foto’s van te maken. Deze vogelkijkhut heeft een paar nadelen: de kijkgaten zijn vrij kleine en de bankjes die er staan zijn slecht geplaatst. Daardoor had ik weinig ruimte om een vogel in de vlucht te volgen. Over deze foto’s ben ik echter wel tevreden …
Op de foto hieronder is de vogelkijkhut ‘deBlaustirns’ te zien vanaf het uitkijkpunt bij het strandje aan de overkant van Opeinde. Zo lijkt het heel wat, maar deze foto geeft een vertekend beeld. Ondanks de minpunten ben ik blij dat deze hut er staat en dat ik er op goede dagen nog kan komen …
Het bleef donderdag lang grijs en relatief koel. Dat had als voordeel dat ik het aandurfde om samen met oud-studiegenoot en Blueskyganger Andries een wandeling naar de vogelkijkhut bij de Leijen te maken. Eenmaal ter plekke viel dat echter nog niet eens mee, want het paadje langs het rietland begon flink dicht te groeien …
Het eilandje ‘de Kninepôle’ dat vorig jaar is hersteld, begon intussen gelukkig weer groen te kleuren. We moesten de hut delen met twee vogelaars, een van hen vertelde dat we de ijsvogel – zoals zo vaak – net hadden gemist. Verder was het rustig rond de hut. Er zwommen een paar futen en wat eenden rond. Een paar jonge meerkoeten waren bezig met hun ochtendgymnastiek op een kennelijk losgelagen broedvlotje. De show werd echter vooral gestolen door enkele zwarte sterns zie met een zekere regelmaat voor de hut langs vlogen. De foto’s daarvan bewaar ik nog even …
Na een ritje door de omgeving zijn we vervolgens nog even naar de Jan Durkspolder gereden. Daar was het zo mogelijk nog rustiger rond de vogelkijkhut. De grote zilverreigers bleven op grote afstand in de bomen zitten en de enige lepelaar die even in de buurt van de hut landde, deed dat op hetzelfde plekje als anderhalve week geleden, toen ik met Ria in de Jan Durkspolder zat. Deze keer bleef hij voor mij echter verborgen achter de bladeren van een pol gele lissen. Dat kon een paar gezellige uurtjes echter niet op de valreep bederven …
Aafje bleek al een stuk dichterbij te zijn dan ik had gedacht. Toen we elkaar tegenkwamen, stelde ik voor om samen nog even terug te lopen over het Swynzerpaad (kaartje OpenStreetMaps), dat slingerend door de natte weilanden gaat. Van mijn fotomaatje Jetske wist ik al: bij het hek ligt een brede greppel en een sloot waar eigenlijk altijd wel íets te zien is …
In de verte wees de kerktoren ons richting Easterlittens. Zo ver was Aafje dus niet gelopen, vertelde ze. Terwijl we daar stonden, waggelde er iets verderop een eend met zeven donkere, pluizige kuikens door het gras. Vanaf mijn lage standpunt zag ik ze ineens één voor één verdwijnen—alsof ze gewoon oplosten. Pas toen ik weer opstond, snapte ik het: ze waren in de greppel beland. Tijd voor hun eerste zwemles …
Achter ons kwamen ondertussen een paar zwanen rustig onze kant op drijven. Tegen de tijd dat ze dichtbij genoeg waren, zag ik al hoe laat het was: voorjaar in de kop. En niet alleen daar …
– maar goed, dat verhaal komt nog. Eerst de echte primeurtjes …
Na mijn uitgebreide verslag over het trip naar het Lauwersmeer en het Wad, loop ik weer wat achter op dit moment. En dat is wel jammer, want ik heb de afgelopen week een paar mooie primeurtjes gehad. Zo zijn Aafje en ik weer eens een middagje samen op pad geweest. Laat ik daar maar mee beginnen …
Vorige week maakte ik samen met Aafje een ritje naar de vogelkijkhut Skrok (kaart OpenStreetMaps) bij Wommels. Dat is op zich al een soort van primeur. Eigenlijk wilde Aafje die middag gewoon een wandeling maken in onze eigen wijk, maar echt enthousiast was ze daar niet over. Daarom stelde ik voor om samen naar Skrok te rijden. Terwijl ik in de vogelkijkhut zou zitten, kon Aafje lekker haar eigen wandeling maken over een mooi pad door de weilanden richting Easterlittens. Bijkomend voordeel voor mij was dat Aafje dan terug zou kunnen rijden. Gelukkig zag ze dat wel zitten …
We begonnen samen in de hut, even rustig kijken. Daarna ging Aafje op pad en bleef ik achter in de hut bij de plas. Het was er opvallend rustig. Voor de grutto’s was ik te laat; die hadden zich al verspreid over de weilanden. Even voelde het alsof ik iets gemist had, maar dat duurde niet lang …
Er was namelijk nog genoeg te zien. In het ondiepe water scharrelden meerdere kluten rond. Ik blijf dat prachtige vogels vinden, dat strakke zwart-wit en die sierlijk omhoog gebogen snavel, het heeft iets elegants. Op het eilandje lagen kemphanen wat loom bij elkaar, alsof ze de tijd namen om gewoon even niets te doen. Aan de overkant was het juist levendig: tientallen oeverzwaluwen vlogen onafgebroken af en aan bij de wand. Daar kon ik me echt een tijdlang in verliezen …
Na een tijdje merkte ik dat het goed was zo. Het plaatje was wel compleet was. Net op het moment, toen ik de hut uitliep, zag ik Aafje alweer in de verte aankomen. Dat voelde bijna te mooi getimed. Ik pakte mijn wandelstokken en het viskrukje uit de auto en liep haar tegemoet, met het idee om elkaar in de buurt van het hek te treffen …
