Weerbeeld oktober 2013

Oktober was een bijzondere maand, en dat was het. Om te beginnen was het een uitzonderlijk zachte maand. Bij het KNMI in De Bilt kwam de gemiddelde temperatuur van uit op 12,2 °C, tegen een langjarig gemiddelde van 10,3 °C over de periode 1971-2000. Daarmee schaart deze oktobermaand zich op de achtste plaats in de rij van tien zachtste oktobermaanden sinds het begin van de metingen in 1901. In ons tuintje kwam de gemiddelde temperatuur uit op 11,9°C tegen normaal over de periode 1971-2000 9,9 °C. Op 22 oktober liep de temperatuur in ons tuintje zelfs op tot 21,2 °C. In het Limburgse Ell werd op die dag 23,1 °C gehaald …





Terwijl de temperaturen in het begin van de maand in onze omgeving rond normale waarden lagen, lag er boven Oost-Europa een enorme bel koude lucht. Hierdoor trokken ganzen uit oostelijker contreien vroeger dan normaal naar onze omgeving. Dat leverde in de eerste week van oktober het ongebruikelijke beeld op van koeien die de weilanden bij Aldeboarn deelden met duizenden ganzen en een 15-tal grote zilverreigers …





Over het algemeen was het hier in het noorden vrij rustig herfstweer. Ik heb de afgelopen maand dan ook op verschillende plaatsen fraaie weerspiegelingen op een rimpelloos wateroppervlak kunnen fotograferen, zoals hieronder bij de Leijen …





Zo rustig was het echter niet overal. Vooral in het weekeinde van 11-13 oktober viel op veel plaatsen langdurig regen. Het KNMI gaf vanwege de grote hoeveelheid regen de één na hoogste waarschuwing (code oranje) af voor extreem weer. Op sommige plaatsen in de provincie Zuid-Holland viel in 24 uur ruim 120 mm. Veel andere plaatsen in Zeeland, Zuid-Holland en Utrecht kregen 75 mm of meer. Zulke hoeveelheden binnen één etmaal op zo’n grote schaal komen gemiddeld eens in de dertig jaar voor. Op het KNMI-station in De Bilt viel 161 mm, waarmee oktober hier op de vijfde plaats van natste maanden in ruim honderd jaar staat. In ons tuintje viel op die drie dagen slechts 15,5 mm regen. In totaal is er in oktober in ons tuintje zelfs minder regen gevallen dan normaal: 68 mm tegen normaal over de periode 1971-2000 ongeveer 74 mm …





Voor mijn gevoel duurde het dit jaar lang voordat de eerste herfstkleuren in de bomen verschenen. Een fraaie strakke scheiding tussen goudgele herfsttinten en groen gebladerte trof ik op 23 oktober in de buurt van Appelscha aan …





Erg lang hebben we niet kunnen genieten van de herfstkleuren in het gebladerte. Op maandag 28 oktober trok een zware storm over een deel van het land. Enige tijd gold voor groot deel van het land zelfs een weeralarm (code rood) voor zeer zware windstoten van meer dan 100 km/uur. Op Vlieland en Lauwersoog werden windstoten gemeten van 151 km/uur. In het Waddengebied stond enige tijd een zeer zware storm, windkracht 11, een uurgemiddelde windsnelheid die sinds de storm van 25 januari 1990 niet was bereikt.

De gemeente Smallingerland schat dat er in en rond Drachten ca. 1.000 bomen zijn geveld. In omliggende gemeenten is het niet veel anders, er is in de wijde omtrek vrijwel geen straat of weg te vinden waar geen boom is omgewaaid of afgebroken. Alleen al in Fryslân zijn er dan ook duizenden bomen tegen de vlakte gegaan …





Maar ach, alles is betrekkelijk, de tyfoon Haiyan die de afgelopen twee dagen de Filipijnen teisterde, heeft naar verluidt aan meer dan 1.200 mensen het leven gekost …   😦

Kappe’ en zage’ in Houtigehage

We kijken in Huize Afanja maar zelden naar één van de vele commerciële omroepen, en zo heel af en toe mis je daardoor wel eens (een item in) een programma. Zo ook gisteravond …





Terwijl wij zaten te kijken naar een reportage over een mogelijk complot dat ten grondslag zou liggen aan de dood van de verzetsheldin Hanny Schaft, kreeg ik van Annemarie een mailtje, waarin ze melding maakte van het feit dat ‘Hart voor Nederland’ op dat moment aandacht schonk aan het opruimen van de bijna 40 omgewaaide bomen op het erf van de familie Meijer uit Houtigehage …





Gelukkig is tegenwoordig vrijwel alles wat op tv wordt uitgezonden korte tijd later op internet terug te vinden, en dat bleek ook nu het geval te zijn. Boomrooierij Veenstra uit Nijensleek bij Steenwijk heeft geheel belangeloos aangeboden om de familie Meijer te helpen met het opruimen van de enorme ravage die de storm vorige week maandag op hun erf aanrichtte, en daar zijn ze zaterdag meteen mee begonnen. De reportage van ‘Hart van Nederland’ is hier te zien





Vanmiddag heb ik het slagveld ter plaatse weer even in ogenschouw genomen. Hoewel er bijna geen steen meer goed op zijn plek in de oprit ligt, kunnen de Meijers in ieder geval weer met de auto bij hun woning komen. Maar de kaalgeslagen tuin biedt nog steeds een erg trieste aanblik met de grote stapels hout die her en der liggen …





Het bankje bij de vijver heeft de storm doorstaan. De tuin zal voorlopig niet meer worden zoals hij was, maar ik hoop dat Jaap en Gerrie Meijer vanaf volgend voorjaar weer vaak en met veel genoegen op het bankje van hun herstellende tuin kunnen genieten …





Hulde voor Boomrooierij Veenstra en dank aan Annemarie voor het mailtje!

Grote ramp op kleine schaal

Jaap en Gerrie Meijer, die in een huis vlak buiten het Friese dorp Houtigehage wonen, zijn zwaar getroffen door de zware storm van vorige week maandag. Tot maandag stonden er veertig grote bomen langs de oprijlaan naar het huis, daarvan staan er na de storm nog maar twee overeind. Erf en tuin van de familie zijn veranderd in een slagveld dat zijn weerga niet kent. Het huis is alleen -kruip door, sluip door- te voet te bereiken, de telefoonlijn is dood en van het fijne gevoel van het wonen op het Friese platteland is niets meer over. De schade aan en het opruimen van de ongeveer 30 meter hoge bomen zal in de duizenden Euro’s lopen, want met een kettingzaag, een bijl en een kruiwagen begin je hier niets. De verzekering betaalt niet en de gemeente Smallingerland heeft nog niets van zich laten horen, want de bomen zijn particulier eigendom en liggen op particuliere grond …





Bij de aanblik van deze ravage springen de tranen je in de ogen, en dat is dan ook precies wat Jaap en Gerrie Meijer overkwam tijdens een interview met Omrop Fryslân TV. En daar kan ik me alles bij voorstellen … Sterkte!!

Stormschade in Fryslân

De herfststorm die maandag over ons land raasde heeft in Fryslân veel schade aangericht. Wij zijn er met alleen een afgebroken pergola nog goed vanaf gekomen. Pakweg honderd meter verderop schampte een vallende boom het dak van een woonhuis. Bij de buren waaiden een paar ontluchtingspijpen van het dak, die werden ’s avonds rond 19:30 uur weer keurig op hun plek gezet door de brandweer …





In de loop van de week werd duidelijk dat er in Fryslân vele honderden, waarschijnlijk zelfs duizenden bomen zijn geveld. Medewerkers van de gemeente Smallingerland hebben zich de hele week beziggehouden met het opruimen van bomen en loshangende takken langs wegen en fietspaden. Omdat men aan de parken en groenzones in Drachten nog geen aandacht heeft kunnen schenken waarschuwt de gemeente om de parken en groenzones in Drachten voorlopig maar te mijden. Om die reden is bijvoorbeeld het bospad dat hier door de wijk loopt al de hele week afgesloten …





Woensdag heb ik een ritje door de omgeving gemaakt om met eigen ogen wat van de schade te kunnen bekijken. Volgens mij is er in heel Fryslân geen weg of straat waar geen boom is gesneuveld. In de bossen is het nog ronduit gevaarlijk, omdat er her en der nog veel afgeknapte takken in de boomkruinen hangen …





Ik heb me tijdens dat ritje dan ook wijselijk niet aan een boswandeling gewaagd. De foto’s heb zekerheidshalve allemaal van de relatief veilig wegen gemaakt. Voor zover bekend hebben zich in Fryslân geen ernstige persoonlijke ongelukken voorgedaan tijdens de storm, maar er is desondanks veel ellende aangericht. Morgen wat foto’s van wat gerust een grote ramp op kleine schaal genoemd mag worden …




Lichte stormschade

“Wachten op de (zonne)storm” schreef ik gisteren. Wel, van een zonnestorm was nog geen sprake, maar dat had ik ook niet anders verwacht. Op de eerste herfststorm hoefden we echter niet lang te wachten. Een zware storm heeft vandaag een spoor van vernieling over grote delen van het land getrokken. Het KNMI kondigde vanmorgen voor het westen en noorden van het land ‘Code Rood’ af, en dat was ditmaal voor de verandering eens volkomen terecht. Nadat er rondom bomen begonnen om te waaien en trucks van de weg werden geblazen, is in Fryslân alle openbaar vervoer aan het begin van de middag stilgelegd.

Geheel tegen het advies van de burgemeester van Opsterland in heeft Aafje rond 13:30 uur nog een poging ondernomen om op haar werk in Beetsterzwaag (de hoofdplaats van de gemeente Opsterland) te komen, maar ze moest al snel terugkeren, omdat de weg op verschillende plaatsen werd geblokkeerd door omgewaaide bomen …





In ons tuintje ontstond rond het middaguur ook schade: de pergola kon de windkracht niet meer weerstaan. Een van de palen brak als een lucifer af. En dat was niet voor het eerst, want in maart 2005 is die pergola al eens bezweken onder een sneeuwdek van bijna een halve meter. “Zo, die gaat niet weer om, want nu zit er een hardhouten paal in,” zei zwager Hotze trots, nadat hij de pergola in maart 2005 voor ons had hersteld …





Toen Aafje haar broer aan het begin van de middag belde om de schade door te geven, zei Hotze: “O vervelend, maar dat stelt weinig voor … hier in de straat is een boom op een monumentale boerderij gevallen … Maar ik kom straks wel even kijken.” Als Hotze komt, dan komt hij echter niet alleen om te kijken, maar dan steekt hij meteen de handen uit de mouwen. En dus wordt de pergola intussen weer op provisorische wijze overeind gehouden …





Intussen is de herfststorm hier uitgeraasd, zodat we het nog even weer over een eventuele zonnestorm kunnen hebben. Afgelopen nacht heeft zonnevlek nr. 1875 weer een X1 zonnevlam de ruimte in geslingerd. Die zal bij ons waarschijnlijk geen kans op poollicht geven, daarvoor zit hij al wat teveel op de westelijke rand van de zon. Aan de oostkant draaien echter drie actieve zonnevlekken naar het centrum van de zon, als die één dezer dagen nog eens een paar uitbarstingen in de X-klasse voortbrengen, dan kan het nog best interessant worden in de loop van de week …





Tot die tijd zullen we het nog even moeten doen met de herinneringen aan de grote zonnestorm van eind oktober 2003. Van de zeventien zware uitbarstingen tijdens de periode van 19 oktober tot 5 november 2003 waren er twaalf afkomstig van zonnevlekgroep 486. Vandaag precies 10 jaar geleden ging dat gepaard met een X17 uitbarsting, daarna volgden nog een X10 uitbarsting op 29 oktober en een X28 (geschat) uitbarsting op 4 november.

Morgen, woensdag en donderdag zal ik hier rond het tijdstip waarop ik ze 10 jaar geleden maakte wat van mijn mooiste foto’s van de fantastische poollichtshow van oktober 2003 publiceren.