Stormschade in ’t Skar

In een klein stukje bos in het Weinterper Skar zijn onlangs kennelijk meerdere bomen omgewaaid. Het is ook een perceel waar in het verleden wel vaker bomen zijn omgewaaid. Verderop in het bos lijkt weinig aan de hand. Als ik er op een goeie dag nog eens terug kom, wil ik daar zeker eens verder naar kijken …


Omdat ik hier al meer dan twee jaar niet meer langs gekomen ben, heb ik geen idee wanneer de bomen zijn omgewaaid. Dat maakt ook niet zoveel uit, maar het doet toch altijd even pijn om een gevelde boom te zien. Laat staan om meerdere omgewaaide bomen tegelijk zo te zien. Maar ook dit is de natuur en ik zie bomen liever zo omgaan dan met de kettingzaag. Van een van de omgewaaide bomen langs het pad heb ik de kluit met de wortels eens wat nader bekeken. Ik verwonderde me er ook in dit geval weer over dat bomen eigenlijk vaak helemaal niet zo diep lijken te wortelen. Of ligt dat aan mij …?

Ik hoop eigenlijk dat Staatsbosbeheer deze bomen mooi laat liggen, zodat het stukje bos zich verder op natuurlijke wijze kan ontwikkelen. En dat verwacht ik eerlijk gezegd ook wel. Als je goed kijkt, dan zie je dat er in dit stukje bos al eerder bomen zijn omgewaaid. Dat is al langer geleden, en dat is goed te zien aan de kluit van die bomen. Die kluiten zijn intussen flink overwoekerd en gaan helemaal op in de rest van het bos …

Afijn, het was tijd om mijn weg te vervolgen, want ik was hier naar toe gegaan voor de dobbe. Terwijl ik verder liep, zorgde de zon ervoor dat het bruine bladerdek op de bosbodem even mooi werd uitgelicht…


Korte tijd later verliet ik het pad in westelijke richting en liep ik over het smalle paadje in de richting van het water. Op de onderstaande foto zie je de originele randwal van de pingoruïne, zoals die ca. 10.000 jaar geleden achterbleef na afloop van de laatste ijstijd. Dat betekent dat ik intussen vlakbij de dobbe ben …

Pingoruïnes op Azeven Noord

Van recentere datum dan de foto’s van de hagedis van gisteren, is een serie van een kuiertje naar één van pingoruïne’s op Azeven Noord. Dit is het nieuwste bedrijvenpark van Drachten, ten noordoosten van het klaverblad A7-N31 (Google Maps)

De term pingo komt van de Inuit (eskimo’s) op Groenland. Vertaald betekent het: heuvel van ijs. De pingo’s in Fryslân werden gevormd in de laatste ijstijd. De grond in Fryslân was indertijd constant bevroren. Op plekken waar het grondwater langzaam omhoog borrelde ontstond een soort ijslens, die de grond naar boven drukte tot een ijsheuvel. Toen het later warmer werd, gleed de grond naar de zijkant en smolt het ijs. Dit heeft zich gevormd tot een waterplas met een aarden wal er omheen. Veel van deze meertjes groeiden later dicht en ook de aarden wal werd vaak vlak geschoven …

Bij de aanleg van het bedrijvenpark begin deze eeuw werden ook drie pingoruïnes in het gebied in hun oude glorie hersteld. In 2008 werden ze overgedragen aan It Fryske Gea, de provinciale vereniging voor natuurbescherming in Fryslân. Zodra ik over de brug was gekomen voor een kuiertje bij de pingo, ging een groepje wollige medewerkers van It Fryske Gea er vandoor …

De pingoruïnes zijn door de restauratie drie mooie zoetwatergebiedjes geworden. Verschillende libellen en waterjuffers profiteren hiervan, net als diverse watervogels …

Het was stil op en rond het water. En dat is eigenlijk toch wel verwonderlijk, want de pingo ligt ingeklemd tussen het bedrijventerrein en het altijd voortrazende verkeer op de A7. Alleen een passerende fuut verbrak de weerspiegelingen op het water …

Terug naar de dobbe

Op de dag waarop ik hier schreef over de fotokuier die mijn fotomaatje en ik in 2006 hebben gemaakt naar de dobbe in het Weinterper Skar, ben ik de uitdaging aangegaan om daar voor het eerst sinds lange tijd weer eens een kijkje te nemen. De laatste keer was volgens mij in maart 2016. Daarna raakte ik ruim drie jaar aan de sukkel met chronische pijnklachten en gestaag afnemende spierkracht in mijn benen. Nu de spieren weer wat meer getraind zijn, stond de kuier voor dit voorjaar op de rol samen met Jetske, maar we weten wat er gebeurde …

De paden op, de lanen in … Eerst het pad op de eerste foto in westelijke richting. Onderweg even een korte stop om mijn blik even over het weer groen wordende veld te laten glijden. Kalm zoekt de weerspiegelende streep water in de slenk zijn weg naar het laagste punt. Tijd om in noordelijke richting af te buigen. Stevig doorstappend bereikte ik verrassend gemakkelijk het eens zo geliefde bankje bij de dobbe …

Ik schrijf ‘eens’, want sinds Staatsbosbeheer in 2007 in haar onmetelijke wijsheid heeft besloten, om de boomsingel die aan de westelijke kant de dobbe van het achterliggende weiland scheidde volledig te kappen, voelt het niet meer als mijn geliefde plek. Het verwijderen van de boomsingel heeft er een vaak kille, winderige vlakte van gemaakt …

Afijn, niet getreurd, het was mooi weer en onder die omstandigheden is het in de zon nog steeds goed toeven op het bankje. Veel viel er niet te zien, want de flora moet nog uit de winterslaap komen. Wel dobberden er twee kuifeenden op het water aan de verste kant van de dobbe …

Het zat lekker op het bankje, maar te lang zitten leek me bij de heersende temperaturen niet wijs. En dus begon ik een kwartiertje later aan de terugreis. Die viel me een stukje zwaarder dan de heenreis, maar dat was wel conform de verwachtingen. Het belangrijkste is, dat het na vier jaar eindelijk weer eens gelukt is om de dobbe op eigen kracht te bereiken. En dat is winst!

Fotomaatje op afstand

Tien dagen geleden heb ik hier een Ode aan onze zorgverleners gebracht. Vandaag doe ik dat in zekere zin nog eens. En sterker nog; vanaf nu ben ik van plan om dat op iedere woensdag te doen. Mijn fotomaatje Jetske is één van de vele verpleegkundigen die er alles aan zullen doen om mensen die getroffen worden door het virus er doorheen te slepen. De komende woensdagen staat Jetske hier centraal …

Ik was bijna een jaar aan het bloggen, toen ik in augustus 2006 een bijzondere reactie kreeg: “Je maakt prachtige foto’s, Jan. Neem jij wel eens iemand mee op je fotokuiers? Nu de kinderen uit de luiers zijn, heb ik een oude hobby opgepakt: fotografie. Van digitale fotografie en fotobewerking heb ik echter geen kaas gegeten. Misschien zou jij me het nodige kunnen leren op dit vlak …,” luidde het belangrijkste deel van de inhoud …

We wisselden een aantal mailtjes, waarin Jetske haar leerpunten met me deelde. Daarnaast heb ik Jetske er nadrukkelijk op gewezen dat ik MS had en dat eventuele fotokuiers daarom maar zelden lang zouden zijn. Daar was Jetske zich goed van bewust, maar dat leek haar geen probleem. In september maakten we een eerste afspraak voor een fotokuier bij Jetske in de Weerribben …

Drie weken later kwam Jetske bij mij voor een fotokuier in wat toen mijn favoriete locatie was: de pingoruïne of dobbe in het Weinterper Skar. Van die fotokuier zien jullie vandaag wat foto’s. Terwijl Jetske wat rondstruinde aan de waterkant, ging ik diep door de knieën om wat macro’s te maken. Ik geloof dat daar in zekere zin Jetskes’ latere liefde voor macro’s is gelegd, maar dat terzijde. Tegenwoordig is het andersom en maakt Jetske tijdens onze gezamenlijke fotokuiers de meeste macro’s, omdat ik steeds minder goed overeind kan komen …

Vanaf het begin werd de tijd op onze gezamenlijke dagen nuttig besteed. Fotograferen hoefde ik Jetske niet meer te leren, dat was al snel duidelijk. Na de kuier en een lichte lunch zaten we vaak samen achter de pc waar ik Jetske het nodige heb getracht bij te brengen op het vlak van fotobewerking en bestandsbeheer. En tussen de bedrijven door leerden we elkaar in gezellige gesprekken langzaam maar zeker wat beter kennen …

Om een lang verhaal kort te maken: in die dagen werd de basis gelegd voor wat is uitgegroeid tot een bijzondere vriendschap, die intussen bijna 14 jaar duurt. Nog steeds gaan we 1 of 2 keer per maand samen op stap, de ene keer in Fryslân, de andere keer in de Kop van Overijssel. Onder normale omstandigheden zouden we vandaag samen op pad gegaan zijn. Maar de omstandigheden laten het niet toe. Ook al zouden we op twee meter afstand van elkaar lopen, dan nog zou Jetske niet het risico willen lopen om mij te besmetten. Dat ze zelf in deze hectische tijd in de Tjongerschans intussen besmet is geraakt, is zeker niet denkbeeldig …

Lieve Jetske, lief fotomaatje op afstand,
Als ik vandaag in mijn uppie ergens een fotokuiertje maak – en dat zal toch wel? – dan zal ik zeker even aan jou en je vele collega’s denken. Jullie staan nog steeds voor een immense klus. Aan jullie inzet en toewijding zal het niet liggen. Maar hoe het met jullie eigen bescherming en zaken als beademingsapparatuur zit, is een tweede. Pas daarom de komende tijd behalve op jullie patiënten vooral ook goed op jezelf en elkaar. Zonder jullie redden we het niet. Nogmaals heel veel sterkte de komende tijd!

Bij de Freulevijver

De Freulevijver is een kleine meertje midden in het Oude Bosch tussen Wijnjewoude en Bakkeveen. De oorsprong ervan is niet helemaal duidelijk. De ene theorie zegt dat het om een pingoruïne gaat. Volgens een andere theorie was het  oorspronkelijk een wiel, gevormd door een dijkdoorbraak van het nabij gelegen Koningsdiep …

Het Oude Bosch was ooit een particulier landgoed dat in 1880 werd aangelegd door de adellijke familie Lycklama à Nijeholt. Dat is nu nog terug te zien aan de ooit statige beukenlanen in het gebied. Houtproductie was indertijd een belangrijke inkomstenbron …

Rond 1900 werd het meertje in opdracht van freule Eritia Lycklama à Nijeholt (1845-1902) vergroot en omgevormd tot een vijver. Bij de vijver liet zij een theekoepel en een botenhuis aanleggen, zodat haar gasten zich er konden verpozen. De theekoepel brandde later af en werd vervangen door een prieeltje …

In juni 1935 kreeg de Freulevijver koninklijk bezoek van prinses Juliana en haar vriendin freule de Brauw. Op de website Wijnjewoude.net prijkt nog een aantal foto’s van dat bezoek …

Op de bankjes die in een kring in het prieeltje staan is het nog steeds goed toeven. Vanuit het prieeltje heb je een mooi uitzicht over de vijver, het eilandje en op het juiste moment kun je er genieten van de links en rechts van het prieeltje bloeiende rododendrons …

Nog wel … want het prieeltje is hard aan onderhoud toe. De paal die de koepel ondersteunt is aan de voet zo goed als weggerot. Kortom: er is werk aan de winkel Staatsbosbeheer …

Tot zo ver de Freulevijver.

Hindernissen en hoogtepuntjes

Voordat we opnieuw in de greep van de warmte zouden komen, konden mijn fotomaatje Jetske en ik gisteren nog net even een mooie fotokuier maken. Daarbij kozen we voor een gebied waar Jetske nog niet eerder was geweest: de Diakonievene (kaartje Google Maps). De diakonie van Nijeberkoop is de naamgever van het gebied. De kerkelijke armenzorg ‘had het goed voor met de armen’ en vond dat de plaatselijke bevolking ’s winters geen kou moest lijden. Uit de Diakonievene werd daarom turf gegraven. Wat er van deze vervening is overgebleven, zijn de restanten van dat graafwerk in een grote pingo-ruïne. Er omheen ligt een stuifwal met bomen, die de omgeving een heuvelachtige aanzien geeft …

130731-1249x

Het werd een kuier met hindernissen. Om te beginnen maakten de glooiingen in het terrein het lopen hier en daar niet makkelijker. Daarnaast bleek het pad op verschillende plekken te zijn afgezet met hekken en borden, die aangaven dat het pad was gestremd voor doorgaand verkeer …

130731-1253x

Daar trokken wij ons uiteraard niet al teveel van aan. Ik had mijn zinnen erop gezet om het bankje op de oever van de grote pingoruïne te bereiken, en dus liepen we maar om de hekken heen. Waarom die hekken er stonden werd even later duidelijk: er werd in opdracht van It Fryske Gea groot onderhoud uitgevoerd …

130731-1417x

Uiteindelijk bereikten we het bankje op de oever van de pingoruïne. Daar hebben we heerlijk zitten lunchen, terwijl we konden genieten van het uitzicht over het water …

130731-1426x

Terwijl we daar zaten, streek er een rode libel op Jetske’s bovenbeen neer. Omdat de juffers en libellen tot op dat moment uiterst onrustig waren geweest en zich niet lieten fotograferen, zag ik mijn kans schoon om eindelijk eens een close-up te maken van Jetske’s bovenbeen een rode heidelibel, want dit beestje was niet weg te slaan. Kijkend naar de ‘hangsnor’, denk ik dat het een steenrode heidelibel is …

130731-1257x

Na dit hoogtepuntje van de dag was het tijd geworden om de terugreis te aanvaarden. Het was weer een mooie, zij het tamelijk vermoeiende fotokuier, waar we na afloop allebei met plezier op terug konden kijken …

130731-1303x