Over lichtende nachtwolken

Op mijn opmerking in het logje van gisteren dat alleen de lichtende nachtwolken nog ontbraken, schreef Leo:
“Ik begrijp je als weerman …, maar deze vind ik wel fijner dan die donkere wolken … ofschoon die s’ avonds wel mooi rood kunnen kleuren.” Hier is sprake van een misverstand, en dat wil ik hier graag even uit de doeken doen.

Leo bedoelde waarschijnlijk gewone wolken, zoals we die bij zonsondergang vaak zien. Soms kleuren ze roze of rood zoals op de linker foto hieronder. Andere keren schuiven wolken als donkere vlekken voor de ondergaande zon, waar de mooiste kleuren ineens achter verdwijnen, zoals op de middelste foto. En vaak leveren zon en wolken bij zonsondergang een mooi samenspel van lucht en kleuren, zoals op de derde foto. Maar dit zijn geen lichtende nachtwolken

Lichtende nachtwolken zijn een vreemd soort ragfijne wolken, die in juni en juli ongeveer een uur na zonsondergang en een uur vóór zonsopkomst het licht van de zon weerkaatsen en daardoor als een lichtende wolkensluier aan de horizon te zien zijn. Dat speelt zich af op een hoogte van ongeveer 85 km, dus ver boven onze gewone wolken, waarvan de toppen nooit hoger komen dan 20 km. Ze ontstaan bij zeer lage temperaturen, tussen 90 en 145 graden Celsius onder nul, doordat waterdamp als een ijslaagje neerslaat op uiterst kleine deeltjes, bijvoorbeeld stof van meteorieten. Het ijs dat de deeltjes omhult reflecteert het zonlicht, waardoor het lijkt alsof de wolken oplichten …

In Nederland zijn lichtende nachtwolken zeldzaam, maar ze zijn vaker te zien dan poollicht. De grootste kans om ze te zien is het grootst tussen ongeveer 15 juni en 15 juli, als het hoog in de atmosfeer het koudst is (in tegenstelling tot aan de grond, waar de temperaturen dan juist het hoogst zijn) en de hoeveelheid waterdamp maximaal.
Dankzij internet wist ik al van het bestaan van lichtende nachtwolken, maar ik kreeg ze voor het eerst te zien op 20 juni 2005. Zie de drie foto’s hierboven.

Vooral de kleur van de wolken is opvallend. Waar andere wolken ’s nachts vooral donker en grijs zijn, hebben lichtende nachtwolken een zilverwitte, blauwachtige kleur. Ik was meteen verslingerd … wat een prachtig verschijnsel was dit met die zilverblauwe draden, die als zachte vitrage aan het hemelgewelf leek te wapperen. Het duurde drie jaar voordat ik opnieuw de kans kreeg om de lichtende nachtwolken te fotograferen. De serie hierboven heb ik in juli 2008 gemaakt bij het strandje bij Smalle Ee.

2009 was tot nu toe wat mij betreft het absolute topjaar, toen heb ik gedurende 6 0f 7 nachten lichtende nachtwolken of NLC’s (Noctilucent Clouds) kunnen fotograferen. Dat leverde o.a. de drie foto’s hierboven op, die ik gemaakt heb bij It Eilân bij Goëngahuizen.

Sindsdien is het rustig op het NLC-front. Het ontstaan van lichtende nachtwolken is o.a. afhankelijk van de zonneactiviteit. Hoe hoger deze is hoe minder lichtende nachtwolken er zijn. Maar dat kan ik dan weer niet zo goed rijmen met het feit dat we momenteel tegen zonneminimum aan zitten. Ook de klimaatverandering heeft mogelijk invloed op lichtende nachtwolken. Feit is dat ze ongeveer net zo moeilijk te voorspellen zijn als poollicht. Een ander feit is dat ik voor het laatst lichtende nachtwolken heb gezien op 14 juli 2009. Ik sluit af met een foto die ik op die avond bij ons in de straat heb gemaakt van prachtige ‘wokkelstructuren’ die heel kenmerkend zijn voor lichtende nachtwolken…

Hopelijk begrijpen jullie nu waarom ik me tijdens onze vakantie in huize ruim zicht had verheugd op lichtende nachtwolken. 🙂

Drie monniken onderweg

Enige tijd geleden liet ik hier al eens enkele foto’s zien van een paar van wilgentenen gemaakte baltsende kraanvogels, die bij De Veenhoop aan de rand de Kraanlânnen staan. Aan de Kleasterkampen bij Smalle Ee wijst een kleine wirwar van borden erop dat er ook hier wat te zien is …

Deels achter de boomwal verscholen ligt een wat hoger gelegen weiland. In het kader van het project WOODlandart is ook daar een fraai kunstwerk van wilgentenen verschenen. Op de oude kloosterheuvel staan sinds enige tijd drie van wilgentenen vervaardigde monniken die onderweg zijn. Net als de kraanvogels bij De Veenhoop zijn ook deze monniken bij Smalle Ee een verwijzing naar het verleden …

In de 13e eeuw stond op deze zandrug een Benedictijner klooster. Door dit klooster werd Smalle Ee een belangrijke plaats waar veel kennis en bestuurservaring bijeen kwam. Zo was tot ongeveer 1600 onder andere het grietenijbestuur (het huidige gemeentebestuur) in Smalle Ee gevestigd. Dit verklaart ook de huidige gemeentenaam Smallingerland, die afgeleid is van Smalle Ee als bestuurscentrum.

Toen in 1580 alle kloosters in Fryslân werden afgebroken, werd Smalle Ee een onbeduidend dorp. Niet veel later vestigde de grietman Van Haersma zich in Oudega. Zeven generaties Van Haersma hebben vervolgens vanuit Oudega de grietenij Smallingerland bestuurd. In de loop der tijd streefde het steeds verder groeiende Drachten Oudega voorbij. Uiteindelijk werd in 1831 het gemeentebestuur voorgoed verhuisd naar Drachten …

De monniken zijn het project van De Wilgen, Smalle Ee en Buitenstvallaat. De Trije Mûntsen Underweis zijn ontworpen door beeldhouwer Jitze Sikkema en uitgevoerd met de hulp van vele enthousiaste dorpsgenoten en de kunstenaars Derk den Boer en Fokke Veurman gemaakt van lichte geschilde wilgentenen en donkerbruin gekleurde, ongeschilde wilgentenen die in de buurt zijn gekapt.

Skywatch Friday 422

Vandaag is de jaarlijkse Dodenherdenking in Nederland. Tijdens de nationale Dodenherdenking worden alle burgers en militairen herdacht die in oorlogssituaties of bij vredesoperaties in Nederland, of waar dan ook ter wereld, zijn omgekomen sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog (10 mei 1940). Om 20:00 uur worden hiervoor 2 minuten stilte in acht genomen …

Today is the annual Commemoration of the Dead in the Netherlands. During the national Commemoration of the Dead, all civilians and soldiers who have been killed in war situations or in peace operations in the Netherlands, or anywhere in the world, have been commemorated since the outbreak of the Second World War (10 May 1940). At 20:00 hours 2 minutes of silence will be taken into account …







Wil je meer Skywatchfoto’s zien? Klik dan op het logo …

Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo

Skywatch Friday

Prettig weekend! … – … Enjoy your weekend!

De haven van Smalle Ee

De haven van Smalle Ee (kaart Google Maps) staat niet bekend als één van de grootste van ons land, maar ooit was het één van de belangrijkste havens van Fryslân …

In het begin van de vorige eeuw lagen er vaak veel skûtsjes in de haven van Smalle Ee te wachten op een vracht wit zand, dat werd afgegraven van het relatief hoog gelegen terrein rond het dorp Smalle Ee. De haven was indertijd ongeveer vijf keer zo groot als nu …

Tegenwoordig is het nog slechts een pittoresk haventje, dat normaal gesproken plaats biedt aan een bont scala aan voornamelijk kleinere recreatievaartuigen. Gisteren werd alle ruimte in de haven echter opgeslokt door één groot schip …

Theaterskip Bald’r” is een oude klipper, die Earnewâld als thuishaven heeft. Het schip herbergt tegenwoordig een theatercafé met 55 zitplaatsen en een theaterzaal met 100 stoelen. Het schip schijnt in Smalle Ee te zijn afgemeerd i.v.m. een (dorps)feest dit weekend …

Verder lag de haven van Smalle Ee er leeg, stil en grijs bij gisteren. Die ene boot tel ik gemakshalve niet mee, want die schijnt in privéwater te liggen …

Skywatch Friday 393 – Sailing



Een helder blauwe lucht met hier en daar ’n wolkje, wat wind en temperaturen ruim boven de 25 ºC … prima weer voor een zeiltochtje op de Friese meren …

A clear blue sky with here and there a small cloud, some wind and temperatures well above 25 °C … fine weather for sailing on the Frisian lakes …






















Wil je meer Skywatchfoto’s zien? Klik dan op het logo …

Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo ...

Skywatch Friday

Prettig weekend! … – … Enjoy your weekend!


Skywatch Friday 392

Zomer 2016 – ook deze week trokken er weer forse buien over de provincie …

Summer 2016 – once again we had some heavy showers over the province this week …
















De onderstaande foto kan worden vergroot door erop te klikken …

The picture below can be enlarged by clicking on it …




klik om te vergroten

















Wil je meer Skywatchfoto’s zien? Klik dan op het logo …

Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo ...

Skywatch Friday

Prettig weekend! … – … Enjoy your weekend!




Dag Hanny

Zondag 2 januari is medeblogster en plaatsgenoot Hanny, in weblogland beter bekend als “Gewoon Hanny” overleden. Vandaag hebben we afscheid genomen van Hanny. Ter gelegenheid van haar afscheid open ik dit logje weer met de bloem, die ik wel vaker bij een afscheid heb gebruikt. Eigenlijk is deze bloem hier beter dan ooit op zijn plaats, omdat ik hem heb gefotografeerd op een plekje waar Hanny ieder jaar wel een paar maal met haar camera te vinden was: het strandje bij Smalle Ee …





Op 4 juli 2007 kwam ik via het weblog van Frans54 – die intussen ook al een paar jaar niet meer onder ons is – terecht op het weblog van Annemarie, in weblogland beter bekend als Annespike. Annemarie en ik bleken de avond daarvoor allebei tijdens een onweersbui voor het eerst de bliksem in beeld te hebben gevangen, en dat schept een band. Dit temeer, omdat we dat ook nog eens bijna vanaf dezelfde plek bleken te hebben gedaan, want we kwamen erachter dat we bij elkaar in de wijk woonden …





Vanaf Annespike’s weblog was het nog maar één klik om op Hanny’s blog terecht te komen. Hanny’s optimistische en in meerdere opzichten fleurige manier van bloggen stond me wel aan, zodat ik haar vanaf dat moment ben gaan volgen. In de loop van dat jaar leerden we elkaar persoonlijk kennen, waarna ik in november 2007 met Hanny en Annemarie èn mijn fotomaatje Jetske naar de Orchideeënhoeve in Luttelgeest toog, om ons daar eens goed uit te leven met onze camera’s …





Nadat wij in begin 2008 een nieuwe badkamer hadden gekregen, kwam Hanny op een mooie voorjaarsmiddag langs met een klein presentje. “Een bad kan niet zonder badeend,”zei Hanny. En dus kreeg ik een badeend. En niet zo maar één … Nee, het ging hier om een badeend in Hanny’s lievelingskleur blauw. Blauw met witte sterretjes. Dat blauwe badeendje zit nog steeds te pronken op de rand van het bad, en zal altijd een aandenken aan Hanny blijven vormen …





Hanny’s bloemen, haar stadsgezichten, de onvolprezen rijtjes die regelmatig terugkeerden op haar blog, de prachtige bergpanorama’s die ze in december in Oostenrijk pleegde te maken en haar reacties op andere weblogs … We zullen ze allemaal node moeten missen nu Hanny haar zo fier gestreden strijd tegen de kanker heeft verloren. Hanny laat een leegte na in weblogland, maar ze zal niet snel worden vergeten …





Jan, Annemarie, Roely, Jan, Marco, Karin, Frank en kleinkinderen heel veel sterkte gewenst in deze moeilijke tijd.