‘Sterke Jerke’ loopt binnen

Geplaatst op 9 juni 2026 - 09:40 door Jan K. alias Afanja

Bijna een uur nadat ik hem Buitenstvallaat had zien verlaten, liep het skûtsje de ‘Sterke Jerke’ de nieuwe toeristenhaven bij de Pijpbrug binnen. Er werd gezocht naar de beste ligplaats om de boot klaar te maken voor het laatste deel van de etappe van vandaag …

Nu kwam het op teamwerk aan. Om te kunnen finishen moesten de deelnemers doorvaren naar de Parkhaven in de centrum van Drachten. Daarvoor moest nu eerst de mast worden gestreken om onder de Pijpburg door te kunnen varen …

Ieder bemanningslid weet wat zijn taak is. Het grootzeil werd netjes opgerold rond de giek. Ook de fok werd opgerold, waarna hij benedendeks werd opgeruimd. De schipper maakte zich intussen op om de mast te strijken …

Aankomst bij de Pijpbrug

Geplaatst op 8 juni 2026 - 09:48 door Jan K. alias Afanja

Van Buitenstvallaat zoefde ik in een klein kwartiertje naar de Pijpbrug bij de nieuwe toeristenhaven ter hoogte van de Zuiderhogeweg. De eerste skûtsjes waren intussen in de verte te zien, maar het zou nog wel even duren, voordat ze hier waren. Ik reed de kade op en vond een mooi plekje met goed zicht op de ruim 2.200 m lange Drachtstervaart. Bankjes stonden er (nog) niet, daarom bleef ik op de Joiny zitten. Dat viel na verloop van tijd nog niet eens mee, want het zadel is om er langere tijd stil op te zitten toch aan de harde kant. Maar niet gemopperd, ik zat tenslotte toch eerste rang …

Wie een strijd met bolle zeilen en scheef hangende skûtsjes verwacht, komt in de smalle wateren rond en in Drachten komt van een koude kermis thuis. Boven de smalle, ruim 2 km lange Drachtstervaart stond vrijwel geen wind, zodat niet er alleen gezeild maar ook geboomd moest worden. Hoewel het geen harde strijd was, was het wel spannend …

De ‘Sterke Jerke’ en de ‘Grutte Pier’ lagen tot vlak voor de ingang naar de toeristenhaven boord aan boord. Uiteindelijk wist de ‘Sterke Jerke’ – slalommend tussen een boot aan de ene wal en een bouwhek aan de andere kant – als eerste de haven binnen te lopen …

Daar konden de bemanningsleden beginnen met de volgende opdracht …

Passage Buitenstvallaat 2

Geplaatst op 7 juni 2026 - 10:13 door Jan K. alias Afanja

Dat de Turfrace rond Drachten wordt gehouden is niet zo vreemd. Drachten is ontstaan in de tijd van de vervening. Er ontstonden indertijd o.a. 4 werven waar skûtsjes werden gebouwd. De 300 jaar oude werf van Haiko van der Werff hier aan het Buitenstvallaat bestaat nog steeds. Haiko heeft als scheepsbouwer van de elfde generatie ook het initiatief genomen tot de oprichting van skûtsjecentrum Drachten hier bij de werf.

Met gestreken zeilen werden de boten met de vaarboom en/of peddels voortgestuwd in de richting van de jachthaven. Nadat daar een rondje was gedraaid, werden op de terugweg de zeilen weer gehesen om koers te zetten naar Drachten. Bij deze passage was goed te zien, dat er hard gewerkt moest worden door de bemanning …

een drukte van belang bij Buitenstvallaat

De turfvaart vindt grotendeels plaats over smalle wateren zoals we die hier nog steeds hebben. Er kon en kan niet overal worden gezeild, dat wordt in de Turfrace nagebootst. Daarom moesten hier de zeilen worden gestreken en moest er geboomd worden, Het is een soort hindernisbaan te water, waarvan deze eerste etappe nog maar het begin was …

de praam 'de Útrinner' vaart Buitenstvallaat weer uit

een skûtsje met bruine zeilen loopt Buitenstvallaat binnen

skûtsje 'Doeke van Martena' vaart Buitenstvallaat binnen

skûtsje 'Doeke van Martena' vaart Buitenstvallaat binnen gevolgd door een ander skûtsje

een skûtsje vaart richting Buitenstvallaat

een skûtsje vaart richting Buitenstvallaat, een praam zet koers naar Drachten

Bij de volgende hindernis moest ook de mast worden gestreken …

Passage Buitenstvallaat 1

Geplaatst op 6 juni 2026 - 09:26 door Jan K. alias Afanja

De skûtsjes voeren bij Buitenstvallaat eerst met gestreken zeilen van rechts naar links voorbij om ruim 100 m verderop bij de jachthaven een rondje te draaien. Daarna mochten de zeilen bij de tweede passage weer worden gehesen. Toen ik bij Buitenstvallaat aankwam, voer de koploper ‘Sterke Jerke’ net weer uit …

skûtsje 'Sterke Jerke' verlaat als eerste Buitenstvallaat om op weg te gaan naar Drachten

Daarna was het in de smalle wateren rond de 300 jaar oude skûtsjewerf en de jachthaven een voortdurend komen en gaan van skûtsjes en pramen. Het kwam aan op stuurmanskunst en spierkracht, want de bemanning moest bomend en peddelend de vaart erin zien te houden. Af en toe voer er ook een ander bootje voorbij, zoals het kleine slepertje op de laatste twee foto’s …

de praam 'Twirre' vaart Buitenstvallaat binnen, gevolgd door het skûtsje 'Lytse Earnewâldster

de praam 'Twirre' vaart Buitenstvallaat binnen

het skûtsje 'Lytse Earnewâldster vaart Buitenstvallaat binnen

de praam 'de Útrinner' vaart Buitenstvallaat binnen

skûtsje' de Lege Wâlden' verlaat Buitenstvallaat

een skûtsje en een klein slepertje varen zij aan zij Buitenstvallaat binnen

Morgen meer skûtsjes bij Buitenstvallaat

De start van de Turfrace

Geplaatst op 5 juni 2026 - 09:38 door Jan K. alias Afanja

Nadat de Turfrace om 14:00 van start was gegaan bij De Veenhoop, nam ik tegen half drie mijn positie aan de Smalle Eesterzanding in. Het was niet helemaal het plekje dat ik vooraf had uitgezocht, daar was het in zon en in de luwte van de bomen veel te warm op dat moment. Het alternatieve plekje lag 600 m verder naar het westen. Het zicht werd er wat gehinderd door de rietkraag, maar ik kon het bootje van de wedstrijdleiding een kwartiertje later voorbij zien varen. Dat zou met de skûtsjes vast ook wel lukken ….

een boot van de wedstrijd opent het defilé

Voordat ik het eerste skûtsje in zicht kreeg, zag ik eerst nog een sleepboot met een grote vracht voorbij varen. Dat ging voor de koploper van de wedstrijd kennelijk niet snel genoeg, want een moment later perste het skûtsje de ‘Sterke Jerke’ uit Earnewâld zich tussen het vrachtschip en de rietkraag …

een grote schuit van Jongema Transport wordt naar Drachten gesleept

er schuit een sleepboot met een grote schuit in beeld

het eerste skûtsje, de 'Sterke Jerke' uit Earnewâld, perst zich tussen het transport en de rietkraag in de Smalle Eesterzanding

De ‘Sterke Jerke’ werd meteen gevolgd door een skûtsje waarvan ik het zeilteken niet goed kon zien. Vermoedelijk was het de ‘Verwisseling’ uit Yndyk. Het beloofde een mooie strijd te worden, want ook de nummer drie, ‘de Lege Wâlden’ uit Terherne, hoorde bij de kopgroep …

de 'Sterke Jerke' lijkt te worden gevolgd door de 'Verwisseling' uit Yndyk

De kop was eraf, daarom besloot ik naar de werf aan het Buitenstvallaat te rijden voor het vervolg …

Lakenvelders bij Smalle Ee

Geplaatst op 4 juni 2026 - 09:37 door Jan K. alias Afanja

Vorig weekend werd rond Drachten de 5e editie van de Turfrace georganiseerd. Twee dagen lang voeren skûtsjes en pramen door de wateren en dorpen van de gemeente Smallingerland. Ter voorbereiding daarop maakte ik donderdagmiddag op de Joiny even een verkenningsritje langs de route die vrijdagmiddag zou worden gevaren ,,,

Ik hoopte ze drie keer te zien passeren, achtereenvolgens bij de Smalle Eesterzanding (linksboven), bij Buitenstvallaat (rechtsboven) en bij de Pijpbrug in Drachten. Onderweg passeerde ik Smalle Ee, met ca. 45 inwoners het kleinste dorp van de gemeente Smallingerland, dat intussen bijna aan Drachten vast gegroeid zit …

Een boer in Smalle Ee heeft zich gespecialiseerd in Lakenvelders. De Lakenvelder is een bijzonder runderras. De dieren zijn meestal roodbruin, maar ook de zwarte uitvoering komt voor. De lakenvelder is herkenbaar aan de witte band tussen de voor- en achterpoten om de buik en rug. Een paar van de jonge dieren liepen vorige week simultaan grazend in een weiland bij het strandje van Smalle Ee …

in de buurt van het strandje bij Smalle Ee lopen weer lakenvelders in de wei

zij aan zij grazende lakenvelders bij Smalle Ee

Als ik hier langs kom en de dieren staan in de wei, dan maak ik toch wel regelmatig even een korte stop. Ook ditmaal heb ik een tijdje rustig aan de kant van het weiland staan genieten van deze mooie runderen, voordat ik de terugweg naar huis aanvaardde …

Recht in de lens

Geplaatst op 3 juni 2026 - 09:23 door Jan K. alias Afanja

Het was koud en donker, toen ik 18 mei rond half elf ’s ochtends de vogelkijkhut in de Jan Durkspolder binnen stapte. De grote plas lag er verlaten bij, er zaten alleen wat grauwe ganzen die beschutting zochten tussen de gele lissen aan de oostkant van de hut. Het had geen zin om er lang te blijven zitten, want ik voelde mijn benen al snel verstijven …

een koude en donkere meidag in de Jan Durkspolder

een groep grauwe ganzen heeft beschutting gezocht tussen de gele lissen

Ik reed een rondje door de omgeving zonder veel bijzonders te zien. Na enige tijd reed ik over de doodlopende Hooiweg om daar ter hoogte van een dam en een hek een stop te maken, zodat ik even een stukje koek kon eten. Daar kwam ik echter nog niet meteen aan toe. Eerst kreeg ik de nog kans om een paar foto’s te maken van een graspieper, die vanaf een dikke paal aan de rechterkant van de weg even recht in de lens keek …

een graspieper kijkt vanaf een paal recht in de lens

Niet veel verderop stond korte tijd later links van de weg een grutto op me te wachten. Erg waakzaam en alert was hij niet. Waarschijnlijk waren er nog geen rondscharrelende kuikens in het land, anders was hij wel luid krijsend opgevlogen. Ik vond het prima. De beide paalzitters hadden mijn dag mooi opgefleurd …