De Tigerstelling

De Duitse radarstelling Tiger bij West-Terschelling is een van de weinige stellingen in Nederland die nog bijna compleet aanwezig zijn. Het totale complex van ruim 7 hectare bestond uit meer dan 100 bunkers, waarin tijdens de Tweede Wereldoorlog ruim 200 Duitse soldaten woonden en werkten. Van de Tigerstelling zijn op dit moment nog 85 bunkers over, vier daarvan hebben een museale functie gekregen. In deze bunkers kun je nu zien hoe ze tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn gebruikt….

In de 70-er jaren zijn de bunkers van de radarstelling Tiger door Staatsbosbeheer om veiligheidsredenen volgestort en bedekt met zand. Sinds mei 2012 zijn vrijwilligers van de Stichting Bunkerbehoud Terschelling bezig met het uitgraven van de bunkers. Eerst met scheppen en emmers om het zand uit de bunkers te krijgen. In het najaar van 2014 werd groot materieel aangerukt om bomen, struiken en grond van en om de bunkers te verplaatsen …

De Duitse kantine is inmiddels geheel gerenoveerd en omgevormd tot het bezoekerscentrum. De grote ‘Bertha’ bunker en de Sleutelbunker zijn vrij gegraven, daarbij is zo’n 4000 kubieke meter zand en plaggen verwijderd. Loopgraven zijn hersteld, zodat er een looproute door de stelling is ontstaan met tekstborden bij de verschillende bunkers over hun vroegere functie. Er werken gemiddeld zo’n 25 vrijwilligers aan het project als ‘bunkerexpert’, rondleider of in het bezoekerscentrum.

Er is de afgelopen jaren heel wat werk verzet om bunkers toegankelijk te maken en in te richten, maar er ligt op het uitgestrekte terrein ook nog veel verborgen onder het zand. Veel meer dan ik heb kunnen bekijken. Omdat we ook nog naar het Wad wilden, ben ik er na enige maar bij gaan zitten om mijn benen wat te sparen. Terwijl Aafje er gezellig bij kwam zitten, zette Jetske haar tocht over het heuvelachtig terrein nog even voort. Daarbij kwam ze onderwerpen tegen die ik heb gemist, maar die op haar website te zien zijn onder de titel “Bunkerbehoud op Terschelling“.

Veel meer informatie over de Tigerstelling en de Stichting Bunkerbehoud Terschelling: Bunker Museum Terschelling.
Omdat de combinatie van de tere klaprozen met het contrasterende harde beton en ijzer van de bunkers gisteren nogal in de smaak viel, begin en eindig ik de fotoserie van vandaag daar nogmaals mee.

Bloemen in de berm

Gisteren liet ik hier al zien dat de oude N381-Opperhaudmare ten noorden van Wijnjewoude uit het landschap is verwijderd. De drukke weg van Drachten naar Emmen, die hier tot vorige jaar dwars door de buurtschap Klein Groningen liep, loopt nu westelijk langs de bebouwing …









Ten zuiden van Klein Groningen heeft de oude N381 sinds half 2015 een complete metamorfose ondergaan. Het eerste wat opvalt, is de bloemenpracht in de berm. Maar er is meer …









Het oude zwarte asfaltlint is hier uit het landschap verdwenen om plaats te maken voor een weg, die zowel op het oog als in werkelijkheid aanzienlijk smaller is dan de oude autoweg …









De weg, die ten zuiden van Klein Groningen overigens de naam Petersburg draagt, is afgewaardeerd tot een weg voor lokaal bestemmingsverkeer, die nu dankzij de kleurrijke bermen en de altijd al mooie bomenzoom een fraai toeristisch karakter heeft gekregen …









Ik kan me zo voorstellen, dat de inwoners van Klein Groningen en omgeving een kurkje hebben laten knallen, toen er na het verdwijnen van het autoverkeer een weldadige rust over de omgeving is neergedaald en het landschappelijk beeld hier een stuk vriendelijker werd …