Bij het Tempeltje van Ids

Voordat ik jullie meeneem naar het “Tempeltje van Ids”, laat ik nog even een foto uit het archief zien. Op deze foto, die ik op 25 augustus 2008 heb gemaakt vanaf de 24 meter hoge Seedykstertoer, is goed te zien hoe immens hoog de windturbines zijn in vergelijking met de traditionele poldermolen “de Kleilânsmole”. Een verrijking van het landschap kunnen we deze gigantische windturbines dan ook niet noemen, dit in tegenstelling tot het “Tempeltje van Ids”, want dat is een prachtig landschapselement …

100825-1425x

Goed, op naar het “Tempeltje van Ids”, zoals dit kunstwerk in de volksmond wordt genoemd. De Tempel van kunstenaar Ids Willemsma staat op de Friese waddendijk, dichtbij het plaatsje Marrum. De Tempel is door Willemsma ontworpen in opdracht van het waterschap Friesland. Dit is ter afsluiting van het op deltahoogte brengen van de Friese zeedijken in het kader van de landelijke Deltawerken. Het kunstwerk werd in 1993 onthuld. De kunstenaar noemt het werk zelf het presenteerblad van staal waardoor de dijk als het ware wordt opgetild …

140805-1513x

De Tempel wordt gedragen door twaalf palen. Deze palen stellen de twaalf provincies voor. De Tempel heeft de hoogte van de oude zeedijk. Bovenop de stalen dragers ligt een dak dat uit een stuk oude zeedijk bestaat. Op het dak is tweehonderd ton klei aangebracht, dat begroeid is met hetzelfde gras als de zeedijk. De Tempel staat in perfecte harmonie met de omgeving, vooral omdat op het dak het groen van de dijk terugkeert …

140805-1500x

Het kunstwerk is goed te zien vanaf de weg Stiens-Holwerd. De Tempel laat zich kennen als een raadselachtig accent in een weids landschap. De ene keer zijn er vier palen zichtbaar, de andere keer acht en dan weer tien. Het lijkt net een bewegende streepjescode. Wanneer men in de Tempel staat en naar boven kijkt, weerspiegelen de palen zich in het glimmend zwarte plafond. Dit krijgt hierdoor iets van een groot zwart gat …

140805-1454x

Zoals ik in het begin van dit logje al schreef, hebben zowel de omwonenden als kunstenaar Ids Willemsma tevergeefs lang geprotesteerd en processen gevoerd tegen de komst van de zeven grote windturbines. En er is nog steeds veel discussie gaande, om te kijken of het windmolenpark weer weggehaald kan worden. De rust en ruimte van het gebied wordt erdoor aangetast, net als  de uitstraling van de Tempel. En daar ben ik het op zich van harte mee eens. Maar we zullen toch op zoek moeten naar alternatieve vormen om in onze energiebehoeften te voorzien. Als windenergie daar op deze manier (voorlopig) een bijdrage kan leveren, dan moet het maar …

140805-1501x

Wat op deze 5e augustus 2014 verder nog opviel tijdens mijn ritje langs de Waddenkust, is dat de lucht boven zee en boven de eilanden helderblauw was, terwijl er boven het vasteland voortdurend wolken opbolden. Dat was hier op de top van de dijk en dus ook op de foto’s heel mooi te zien …

140805-1512x

Ik sluit de serie logjes over mijn rit langs het Wad, die ik op 5 augustus heb gemaakt, af met een beeld waarmee ik een week geleden ben begonnen: zicht op de oogstwerkzaamheden vanaf de Friese zeedijk aan het Wad …

140805-1502x

Bron: Ecomare

Graanoogst bij molens en een tempel

Zo lang regen en kou het actuele weerbeeld bepalen, ga ik nog maar even door met foto’s die ik op 5 augustus heb gemaakt tijdens mijn tocht langs het Wad over de Friese klei. Na de tussenstop bij Zwarte Haan, waarvan ik in de drie voorgaande logjes verslag heb gedaan, ben ik in oostelijke richting verder gereden in de richting van Marrum. Ten westen van Marrum staat de in 1865 gebouwde poldermolen “Kleilânsmole” vlakbij een aantal reusachtige moderne windturbines. Ik blijf dat een bijzonder beeld vinden …

140805-1431x

Een klein stukje naar het noorden staat op de achtergrond van één van die enorme windturbines een tempeltje op de zeedijk. Daar nemen we later nog even een kijkje, wat eerst de aandacht vraagt is de wolk aan de voet van de windturbine …

140805-1432x

Nadat ik een stukje verder ben gereden, wordt duidelijk wat er aan de hand is. Net als eerder op de dag bij Westhoek, wordt ook hier het graan van het land gehaald …

140805-1435x

Een wolk van stof achter zich latend, komt de combine dichterbij …

140805-1437x

Korte tijd later verdwijnt de grote machine weer net zo snel in de stofwolk …

140805-1442x

Voor mij stond de wind gelukkig gunstig …

140805-1444x

Nog een laatste blik over de akker, dan wordt het tijd om koers te zetten naar het Tempeltje van Ids, dat op de laatste foto weer aan de linkerkant op de dijk te zien is …

140805-1445x

– wordt vervolgd –

Rijen en lijnen op de vlakte

Na alle foto’s die ik hier de afgelopen dagen heb getoond van de uitgestrekte vlakten in het noordoosten van Fryslân zou het idee kunnen ontstaan dat hier niets anders wil groeien dan gras en graan …

120801-1408x

Niets is echter minder waar, de Friese klei leent zich uitstekend voor de teelt van een breed scala aan landbouwproducten …

120801-1402x

Op de akker naast het graanland aan de Boltawei richting Paesens staan momenteel koolplanten …

120801-1403x

In het gebied langs de Friese Waddenkust, dat ook wel de Friese Bouwhoek wordt genoemd, worden naast granen ook nog suikerbieten, aardappelen en verschillende groenten verbouwd. In het voorjaar kun je er hier en daar wel een kleurrijk bollenveldje vinden …

120801-1404x

Wat mij in deze streek naast de weidsheid aantrekt, zijn de rijen en lijnen op de uitgestrekte akkers. Als zon, wind en wolken ook hier hun lichtspel blijven opvoeren, dan is dat weer een fraaie bonus ….

120801-1406x

Terug naar het oude land

We laten het land tussen de dijken achter ons en rijden over de Dyksterwei richting Paesens. Aan de horizon zien we de stellingmolen “De hond” in Paesens als een nietig stipje oprijzen …

120801-1248x

Aan het eind van de bomenrij aan de Boltawei, die op de bovenstaande foto te zien is, maak ik nog een paar foto’s van een graanveld met aan de horizon de oude dijk …

120801-1347x

Het is en het blijft natuurlijk een grote open vlakte, maar hier wordt de strakke lijn van de oude zeedijk in ieder geval weer gebroken door bomen en boerderijen die vlak tegen de dijk staan …

120801-1350x

Ook hier spelen zon, wind en wolken weer met het licht dat voortdurend veranderend over het wuivende graan glijdt …

120801-1355x

Morgen nemen we nog even een kijkje bij de akker die links van dit graanveld te zien is …

120801-1359x

Lichtspel over gras en graan

We pakken de draad weer op waar hij gisteren is blijven liggen, bij de boerderij aan de Alddyk 2 (kaartje Google Maps) …

120801-1317x

Vanaf het erf hebben we zicht op een oude schuur, die net aan de andere kant van de coupure tussen de dijken staat …

120801-1322x

Door op de oude dijk te klimmen, krijgen we een ander perspectief te zien …

120801-1324x

Vanaf deze plek heb ik ook de abstracte landschappen gefotografeerd, die ik hier zaterdag liet zien. Het kan ook net wat minder abstract …

120801-1329x

De voortdrijvende wolken zorgen in nauwe samenwerking met de zon voor een mooi lichtspel over het polderland …

120801-1330x

Een stukje verderop beklim ik de dijk nogmaals …

120801-1305x

Hier heeft het grasland plaats gemaakt voor graan zo ver het oog reikt …

120801-1307x

Terwijl schapen op de achtergrond de nieuwe dijk begrazen, zorgen zon en wolken ook hier weer voor een fraai lichtspel over het zacht wuivende graan …

120801-1345x

Nog een laatste blik over gras en graan op het land tussen de dijken, en dan is het tijd om terug te keren naar het oude land …

120801-1346x

Tussen de dijken

Voordat ik woensdag naar mijn favoriete stekje bij Paesens Moddergat reed, heb ik eerst nog een ommetje gemaakt om wat foto’s te maken van het landschap tussen de oude zeedijken in het uiterste noordoosten van Fryslân. Mijn goede vriend Johan en ik hebben nog steeds een afspraak staan om daar samen eens een kijkje te nemen, maar omdat Johan nog steeds kwakkelt met zijn gezondheid, is dat er tot op heden helaas nog niet van gekomen …

120801-1327x

Omdat Johan een groot liefhebber is van abstracte landschappen, draag ik deze foto’s aan hem op. Daarbij spreek ik de wens uit, dat we hier samen over niet al te lange tijd nog eens een kijkje kunnen nemen …

120801-1326x

Graanoogst

Gisteren hebben we een ritje gemaakt door de Friese Bouwhoek, een zeekleigebied waar akkerbouw (vooral de teelt van pootaardappelen, bieten en graan) overheerst. Daarnaast is er veeteelt en tuinbouw in kassen. De Bouwhoek strekt zich uit langs de Friese wadkant vanaf Witmarsum naar het Lauwersmeergebied. Wij hebben vanaf Sexbierum de kustlijn gevolgd in oostelijke richting …

100825-1253x

De eerste tussenstop hebben we gemaakt bij een akker waar een grote combine of maaidorser bezig was met het binnenhalen van de graanoogst. Daar moest ik natuurlijk even een paar foto’s van maken, want dat zien we bij ons in de buurt niet …

100825-1310x

Gelukkig stonden we bovenwinds, want het strohakselaar blies grote stofwolken over het land …

100825-1312x

In fotografisch opzicht was het tochtje voor mij op dat moment al geslaagd, omdat ik graag iets van de graanoogst in beeld wilde brengen. Er zouden nog vier tussenstops volgen, waar ik de komende dagen het een en ander van zal laten zien …

100825-1258x