Onderweg in noord Fryslân

Na het verhaal van de dobbepaarden bedacht Jetske zich dat we eigenlijk ook nog even een kijkje zouden moeten nemen bij een bijzonder plekje niet ver van Wierum. Onderweg daar naar toe kwamen we o.a. langs het moderne gemaal de Heining in de zeedijk bij Marrum …

Meestal kiezen we voor de kleinere landwegen als we op stap zijn, maar soms is het handig om even een stukje autoweg mee te pakken. Zo kwamen we in tempo o.a. langs de Pannekoektrein bij het oude station van It Dockumer Lokaaltsje en de toren van de Sint Martinuskerk in Ferwerd …

Na een kilometer of vijftien lieten we de doorgaande weg weer achter ons …

Een AWACS boven ’t Wad

We lieten de Terp fan de Takomst achter ons. Wie weet, misschien komen we er ooit nog eens terug. Maar nu vervolgden we onze rit in westelijke richting langs de zeedijk. Al snel verscheen het silhouet van het Tempeltje van Ids op de kruin van de dijk …

Daar kwamen we die dag echter niet voor. Daarom gaf Jetske wat extra gas bij, zodat we met een aanloopje over de dienstweg langs het tempeltje de dijk op konden rijden. Net als bij de Terp fan de Takomst stopten we ook nu weer buitendijks. Daar herinnert een monument aan het verhaal van de dobbepaarden in november 2006 …

Daar kwamen we eerst echter nog niet aan toe. Boven de dijk was intussen een AWACS-vliegtuig verschenen. Die zien we hier in het noorden niet zo vaak, omdat ze niet in ons land gestationeerd zijn. Die moest dus wel even op de foto. Dit toestel had kennelijk om de een of andere reden net vliegbasis Leeuwarden Leeuwarden aangedaan en vervolgde nu zijn weg in de richting van de Noordzee …

Rust bij ‘it Timpeltsje’

Na een aantal dagen met wat gezellige drukte rond mijn verjaardag, begin ik de nieuwe week in alle rust met een foto van een favoriet plekje: het Tempeltje van Ids. Ik heb de foto vrijdagmiddag gemaakt tijdens een tochtje met Aafje en fotomaatje Jetske langs het Wad.

Het Tempeltje is een van de landschapskunstwerken van Ids Willemsma. Het staat op de kruin van de Zeedijk bij Marrum. Het is volgens de kunstenaar een presenteerblad dat de Waddendijk optilt en presenteert. Door de gelijkenis met een Grieks-Romeinse tempel wordt het in de volksmond aangeduid als De TimpelDe Timpel fan Ids en als It timpeltsje op de seedyk … 

Meer informatie: De Timpel fan Ids – Wikipedia

Met Tijmen bij ’t Dijktempeltje

Rond het middaguur kwamen we aan bij het “Tempeltje van Ids”, zoals dit kunstwerk in de volksmond wordt genoemd. De Tempel van kunstenaar Ids Willemsma staat op de Friese waddendijk, dichtbij het plaatsje Marrum. De Tempel is door Willemsma ontworpen in opdracht van het Wetterskip Fryslân ter gelegenheid van het op deltahoogte brengen van de Friese zeedijken in het kader van de landelijke Deltawerken. Het kunstwerk werd in 1993 onthuld. De kunstenaar noemt het werk zelf het presenteerblad van staal waardoor de dijk als het ware wordt opgetild.

Het tempeltje is onlangs gerestaureerd.
Wie meer wil weten over het Dijktempeltje kan daarvoor bij een oud logje terecht.

We troffen het niet echt met het weer. Het was met ongeveer 15 graden weliswaar niet koud voor de tijd van het jaar, maar het was grijs en nevelig waardoor we vanuit het tempeltje geen mooi en weids zicht over het buitendijkse land kregen voorgeschoteld. Borden aan de voet van de dijk met de tekst “Doe mee – Verlos de Zee” maakten duidelijk dat we hier dicht bij zee moesten zitten, de Waddenzee in dit geval. Maar zee was er in geen velden of wegen te zien, en dat vond Tijmen maar raar. “Waarom ligt er midden in het land zo’n hoge dijk,” vroeg hij zich af …

We lieten het tempeltje achter ons en liepen een stukje in westelijke richting naar de kruin van de dijk. Daar wees ik Tijmen op een aantal dobben in het buitendijkse land, dat hier het Noorderleech wordt genoemd. In november 2006 raakte een groep van bijna tweehonderd paarden tijdens een storm bij één van die dobben door de harde wind en het hoge water ingesloten. Het zeewater stond ruim anderhalve meter diep om de verhoogde ringvormige aarden wal heen …

Er werd een grote reddingsoperatie op touw gezet, waarbij zelfs het leger met 50 man sterk werd ingezet. Alle pogingen van militairen en andere hulpverleners om de paarden vandaan te halen strandden echter. Vier jonge vrouwen uit de buurt kregen het op drie november wel voor elkaar. Het water was inmiddels al wat gezakt. De vier amazones reden op hun paarden door het water naar de dobbe toe, waarna de paarden op de dobbe in een langgerekt lint de ‘lokpaarden’ terug volgden naar de zeedijk. Een laatste paard werd opgehaald door een groep van redders, omdat die niet zelf kon oversteken. Dat dier heeft het uiteindelijk niet gered. Uiteindelijk hebben zo’n twintig paarden het buitendijkse avontuur niet overleefd.

Toen ik vertelde dat de reddingsactie van de vier jonge vrouwen epische beelden had opgeleverd, haalde Tijmen meteen zijn mobieltje tevoorschijn om alvast eens te kijken of dat op YouTube te vinden was …

Nog onder de indruk van de reddingsactie draaiden we ons om en wierpen een blik over het land dat veilig achter de dijk ligt. Het was Tijmen inmiddels duidelijk waarom die hoge dijk daar lag.
“Daar in de verte ligt Leeuwarden, niet eens zo ver weg. Bij goed weer kun je de flats vanaf de Seesykstertoer goed zien. Wat zouden we zonder die dijken moeten met het oog op de stijgende zeespiegel …?” zei ik tegen Tijmen.
“Weer op terpen wonen,” antwoordde Tijmen, “en daar moet ik binnenkort een scriptie over maken …”

“Dat komt mooi uit,” zei ik, “ben je wel eens op de hoogste terp van Fryslân geweest?”
Daar was Tijmen nog nooit geweest, en dus werd dat de derde stop van ons gezamenlijke uitstapje.

– wordt vervolgd –

Oud en nieuw

Als je in Fryslân bij de ‘Seedykstertoer‘ en het ‘Tempeltje van Ids‘ bent, dan valt er niet te ontkomen aan het beeld van de oude poldermolen ‘Kleilânsmole‘ uit 1865, met daarachter een lange rij moderne windturbines. Oud en nieuw, gebroederlijk samen …

161229-1420x

Ze zijn hier in het verleden wel vaker te zien geweest, maar zo met Oud & Nieuw leek dit me wel weer een toepasselijk beeld. En ze stonden er zo mooi bij met die combinatie van nevel en zon, daar kon ik simpelweg weer niet omheen …

161229-1421x

Over Oud & Nieuw gesproken …bedankt voor al jullie leuke, kritische, meelevende en humoristische reacties en ‘likes’ in het afgelopen jaar!

Doen jullie voorzichtig vanavond!?
Een rustige en veilige jaarwisseling gewenst!

2014 – Derde kwartaal

In de warme julimaand was het voor fotokuiertjes vaak veel te warm, daarom heb ik in die periode regelmatig ergens aan de waterkant gezeten. Zo ook op donderdag 17 juli, toen ik aan het begin van de middag een tijdlang op de oostelijke oever van het Tjeukemeer heb gezeten. Niet dat dat veel verkoeling opleverde, want aan het wateroppervlak is goed te zien dat het vrijwel windstil was, maar het idee wil ook wat …

Toen ik aan het eind van de middag weer lekker thuis voor de ventilator en de Tour op tv zat, viel er plotseling een grauwsluier over deze stralende dag, toen de eerste berichten over het neerhalen van MH17 begonnen binnen te komen …

140717-1256x

Elk jaar probeer ik wel 1 of 2 keer een ritje langs de Friese Waddenkust te maken. Dit jaar heb ik dat op 5 augustus gedaan. Het werd een dag met twee gezichten, boven het Wad was de lucht vrijwel onbewolkt en helderblauw, terwijl zich boven Fryslân steeds meer wolken samenpakten. Het was het begin van een weersverandering die een eind maakte aan de zomerwarmte. Over de eerste week van augustus kwam de gemiddelde temperatuur nog uit op 19,9 graden, maar over de hele maand kwam de gemiddelde temperatuur uit op slechts 16,1 ºC. Daarmee was augustus de eerste en tot nu toe enige maand die dit jaar kouder verliep dan normaal. De onderstaande foto brengt het moment van verandering met de samenpakkende wolken boven de Friese klei naar mijn idee mooi in beeld …

140805-1517x

De koude en natte augustusmaand bleek slechts een dipje te zijn in het recordwarme 2014, want september verliep weer rustig, droog en ruim anderhalve graad warmer dan normaal. Op 19 september heb ik een tijdlang heerlijk genoten van de rust op en rondom De Leijen …

140919-1443x