Met Tijmen bij ’t Dijktempeltje

Rond het middaguur kwamen we aan bij het “Tempeltje van Ids”, zoals dit kunstwerk in de volksmond wordt genoemd. De Tempel van kunstenaar Ids Willemsma staat op de Friese waddendijk, dichtbij het plaatsje Marrum. De Tempel is door Willemsma ontworpen in opdracht van het Wetterskip Fryslân ter gelegenheid van het op deltahoogte brengen van de Friese zeedijken in het kader van de landelijke Deltawerken. Het kunstwerk werd in 1993 onthuld. De kunstenaar noemt het werk zelf het presenteerblad van staal waardoor de dijk als het ware wordt opgetild.

Het tempeltje is onlangs gerestaureerd.
Wie meer wil weten over het Dijktempeltje kan daarvoor bij een oud logje terecht.

We troffen het niet echt met het weer. Het was met ongeveer 15 graden weliswaar niet koud voor de tijd van het jaar, maar het was grijs en nevelig waardoor we vanuit het tempeltje geen mooi en weids zicht over het buitendijkse land kregen voorgeschoteld. Borden aan de voet van de dijk met de tekst “Doe mee – Verlos de Zee” maakten duidelijk dat we hier dicht bij zee moesten zitten, de Waddenzee in dit geval. Maar zee was er in geen velden of wegen te zien, en dat vond Tijmen maar raar. “Waarom ligt er midden in het land zo’n hoge dijk,” vroeg hij zich af …

We lieten het tempeltje achter ons en liepen een stukje in westelijke richting naar de kruin van de dijk. Daar wees ik Tijmen op een aantal dobben in het buitendijkse land, dat hier het Noorderleech wordt genoemd. In november 2006 raakte een groep van bijna tweehonderd paarden tijdens een storm bij één van die dobben door de harde wind en het hoge water ingesloten. Het zeewater stond ruim anderhalve meter diep om de verhoogde ringvormige aarden wal heen …

Er werd een grote reddingsoperatie op touw gezet, waarbij zelfs het leger met 50 man sterk werd ingezet. Alle pogingen van militairen en andere hulpverleners om de paarden vandaan te halen strandden echter. Vier jonge vrouwen uit de buurt kregen het op drie november wel voor elkaar. Het water was inmiddels al wat gezakt. De vier amazones reden op hun paarden door het water naar de dobbe toe, waarna de paarden op de dobbe in een langgerekt lint de ‘lokpaarden’ terug volgden naar de zeedijk. Een laatste paard werd opgehaald door een groep van redders, omdat die niet zelf kon oversteken. Dat dier heeft het uiteindelijk niet gered. Uiteindelijk hebben zo’n twintig paarden het buitendijkse avontuur niet overleefd.

Toen ik vertelde dat de reddingsactie van de vier jonge vrouwen epische beelden had opgeleverd, haalde Tijmen meteen zijn mobieltje tevoorschijn om alvast eens te kijken of dat op YouTube te vinden was …

Nog onder de indruk van de reddingsactie draaiden we ons om en wierpen een blik over het land dat veilig achter de dijk ligt. Het was Tijmen inmiddels duidelijk waarom die hoge dijk daar lag.
“Daar in de verte ligt Leeuwarden, niet eens zo ver weg. Bij goed weer kun je de flats vanaf de Seesykstertoer goed zien. Wat zouden we zonder die dijken moeten met het oog op de stijgende zeespiegel …?” zei ik tegen Tijmen.
“Weer op terpen wonen,” antwoordde Tijmen, “en daar moet ik binnenkort een scriptie over maken …”

“Dat komt mooi uit,” zei ik, “ben je wel eens op de hoogste terp van Fryslân geweest?”
Daar was Tijmen nog nooit geweest, en dus werd dat de derde stop van ons gezamenlijke uitstapje.

– wordt vervolgd –

Weerbeeld juli 2014

Het kan ook nooit normaal met het weer in ons land. Ben ik net verlost van de warmte die mijn benen wekenlang deed verslappen, dalen de maximumtemperaturen meteen naar 15-17 graden met als gevolg dat mijn benen nu weer voortdurend dreigen te verkrampen. Enfin, eerst maar eens terugblikken op juli …

140701-1146x

Juli begon met een paar dagen rond de twintig graden, maar daarna liepen de temperaturen vrij snel op tot rond de 25 ºC. Rond 20 juli liepen de temperaturen op tot tropische waarden. Op 19 juli liep het kwik in ons tuintje zelfs op tot 34,4 ºC. Als gevolg van een aanhoudende noordoostelijke stroming was het voor de verandering nu eens het warmst in het noorden. Uiteindelijk kwam de gemiddelde temperatuur in ons tuintje in juli uit op 19,8 ºC, tegen normaal over de periode 1971-2000 16,5 ºC. Kortom: juli was hier ruim 3 graden warmer dan normaal, daarmee was het de achtste te warme maand op rij …

140817-temp-juli

Ik heb in ons tuintje 27 warme dagen (maximumtemperatuur 20,0 °C of hoger) kunnen noteren, tegen normaal over de periode 1971-2000 18 warme dagen. Daarnaast telde juli 13 zomerse dagen (maximumtemperatuur 25,0 °C of hoger), tegen normaal 6. Tot slot telde juli met maxima van 30,4 °C, 34,4 °C en 29,8 °C bijna drie tropische dagen (maximumtemperatuur 30,0 °C of hoger), terwijl dat er normaal gemiddeld eentje is …

140703-1657x

Voor de mensen die in deze warme julimaand vakantie vierden in eigen land, was het zeker in het noorden van het land vooral aan de waterkant goed toeven, zoals op de foto hieronder aan het Tjeukemeer …

140717-1258x

Volgens het KNMI viel er gemiddeld over het land 94 mm neerslag, en daarmee was juli vrij nat, want het langjarig gemiddelde bedraagt 78 mm. De verschillen in het land waren echter groot door het buiige karakter van de neerslag. In De Bilt werd 137 mm geregistreerd tegen een langjarig gemiddelde van 81 mm. In ons tuintje viel in juli slechts 41 mm regen, tegen normaal over de periode 1971-2000 ca 70 mm …

140817-neerslag-juli

Vooral in het oosten en zuidoosten van het land vielen grote hoeveelheden neerslag. Op KNMI-weerstation Maastricht viel 197 mm neerslag, bijna drie keer de normale hoeveelheid (70 mm). Op sommige plaatsen in het zuiden viel zelfs meer dan 200 mm. Vooral op 8 en 9 juli zorgde veel neerslag in het zuidoosten van Limburg voor wateroverlast. Zeer zware buien zorgden op 28 juli voor grote hoeveelheden neerslag en veel overlast in eerst het westen en later het midden en oosten van het land zorgde. Op diverse plaatsen viel meer dan 75 mm in een etmaal. Het KNMI kondigde code oranje af in een groot deel van het land. In Deelen viel die dag 132 mm neerslag. Nooit eerder werd er daar zoveel neerslag in een dag afgetapt. Deelen was daarmee ook het natste KNMI-weerstation van de maand met in totaal 207 mm neerslag. En al die tijd stonden de dijken er in het noorden van Fryslân en Groningen dor en droog bij …

140805-1519x

Die droogte ligt intussen wel achter ons, want in augustus is er in totaal al 74 mm regen in ons tuintje neergedaald.