Stilte versus geluidsoverlast

Eenmaal op de kruin van de dijk aangekomen, strekte de Waddenzee zich voor ons uit. Vest of jas kon nog best aan daar, een frisse bries kwam ons over het water tegemoet. Voor eind september lag het er prachtig bij, we hadden het niet beter kunnen treffen …

Een paar schepen koersten in oostelijke richting met op de achtergrond vaag de contouren van Terschelling. Veel meer viel er op dat moment niet te zien of te beleven …

Al snel besloten we terug te gaan naar de auto om onze rit ook in oostelijke richting vervolgen, maar dan over de Sédyk, weg die parallel loopt aan de Waddenzeedijk …

Voordat het zo ver was, werden we echter eerst nog getrakteerd op een enorme bak herrie door twee laag overvliegende F35-JSF’s. Ik kom daar later nog wel op terug, maar ik kan er al wel van zeggen, dat dit een dagelijks terugkerend gebeuren is boven het Wad. En daar zijn dan niet alleen toestellen van onze eigen luchtmacht bij betrokken, ook Belgische JSF’s verstoren de rust hier regelmatig met hun oefenvluchten. Blijkbaar krijgen ze geen vergunning om boven België te oefenen en kopen ze hun oefenruimte hier in … 😦

Terwijl het sonore bulderende geluid van de straalmotoren nog minutenlang nadreunde, daalden wij de dijk af om onze weg te vervolgen …

De laatste dijkcoupure

We zijn aangekomen bij de laatste dijkcoupure die ik in het kader van deze serie laat zien. De boerderij die erachter schuil gaat, ziet er in tegenstelling tot de vorige boerderij zeer goed onderhouden uit …

De gemetselde dijkwand aan de linkerkant genummerd 22, ziet er ook nog goed uit. Met nummer 24 aan de rechterzijde is het duidelijk minder gesteld, daar mist een flinke brok uit de muur. Achter die geteisterde dijkwand zie je trouwens ook het schotbalkenhuisje staan, met onder het roestkleurige dak de zware balken, die in de gleuven van de dijkwand geschoven kunnen worden …

Van achter de dijkcoupure naar buiten kijkend, is nog beter te zien dat er een flinke hap uit het metselmerk mist. Ik mag toch hopen dat er vanaf nu wat zuiniger mee omgegaan wordt, want dit rijtje dijkcoupures aan de Alddyk tussen Paesens en Anjum is een mooi stuk cultureel erfgoed dat het verdient om bewaard te blijven …

Palen met porseleinen potjes

Het viel ons op een bepaald moment op, dat er vlak achter de oude dijk nog houten elektriciteitspalen met van die mooie witte isolatoren en een metalen dakje staan. Oftewel ‘palen met porseleinen potjes’, zoals ik ze ook nog uit mijn jongste jaren ken …

Bovenin loopt nog een draad van de ene paal naar de andere. Deze streek ligt gevoelsmatig dan wel zo ongeveer aan het einde van de wereld, maar ik kan me toch niet voorstellen dat ze alle stroom hier nog door dat ene draadje krijgen. En er moet toch nogal wat doorheen, want zonnepanelen kon ik er niet gewaarworden …

Ik moet bekennen dat ik er niet op heb gelet, maar vermoedelijk kent die draad hier ook ergens een begin- en eindpunt. Zou het kunnen dat er een liefhebber woont, die een aantal van die palen heeft weten te redden van de ondergang …? Ik vond het in ieder geval wel mooi om hier nog een aantal van die oude palen aan te treffen …

Morgen bekijken we nog een oude dijkcoupure …

“Op slot” – Badpaviljoen Hindeloopen

Onder die titel zendt Omrop Fryslân zondag 9 juni van 13:20 – 13-50 op NPO 2 (Nederlands ondertiteld) een documentaire uit over de teloorgang van het eens zo vermaarde Badpaviljoen Hindeloopen.

Bij het zien van de vooraankondiging van het programma herinnerde ik me dat ik daar een jaar of wat geleden eens een fotoserie had gemaakt. En toen begon het zoeken in mijn fotoarchief. Dat resulteerde na enige tijd in een positief resultaat. Op een zonnige dag in september 2012 hebben Aafje en ik tijdens een ritje langs het IJsselmeer een tussenstop gemaakt bij het toen al verloederde paviljoen …

Ten tijde van de bouw van het Badpaviljoen Hindeloopen in 1913 ontstond er grote onrust in Hindeloopen. Hoe zou het na de komst van zo’n mondain paviljoen komen met de rust in het kleine vissersstadje …? Dat zou toch wel erg veel luidruchtig volk aantrekken …? Dat bleek allemaal nogal mee te vallen. Badpaviljoen Hindeloopen stond met zijn art nouveau elementen al snel bekend als “de Parel van de Zuiderzee”.

In de jaren 60 kochten de roemruchte gebroeders Verweij, de oprichters van de zeezender Veronica, het paviljoen. Dat bracht een ander publiek op de been. Plotseling was het Badpaviljoen ‘the place to be’ voor de jeugd. In de documentaire verhalen tieners van toen over concerten van bands als The Golden Earrings en Q65 in het paviljoen …

Vanaf de jaren 90 raakte het paviljoen in verval. De huidige eigenaar heeft het gebouw rond 2015 zeer provisorisch opgeknapt met schilderwerk aan de buitenkant en inwendige aanpassingen. Daarbij schijnen serieuze fouten gemaakt te zijn, zo is b.v. het originele antieke blikken plafond verwijderd. De eigenaar schijnt zich er niets van aan te trekken dat het Badpaviljoen een rijksmonument is. De gemeente heeft de eigenaar inmiddels meerdere dwangsommen opgelegd, maar ook daar schijnt de man zich niet druk om te maken.

In de documentaire van Omrop Fryslân is te zien, dat er nu een groot zwart metalen hek rondom het intussen geschilderde gebouw staat. Het strandje is intussen volledig weggespoeld. Het is een gruwel hoe hier een stukje lokaal cultureel erfgoed ten gronde gaat (zondagmiddag van 13:20 -13-50 op NPO 2)

P.S. Je kunt de documentaire natuurlijk ook bij ‘ús Omrop’ online bekijken: “Op slot – Badpaviljoen Hindeloopen”.

Rondblik over ’t Wad

Na bijna twee weken naderen we het einde van deze serie over Paesens-Moddergat en Wierum, twee oude vissersdorpen aan de Waddenzee. Tijd voor een laatste rondblik over ’t Wad bij Wierum …

Terwijl Jetske was afgedaald naar de waterlijn, zocht ik een zo hoog mogelijk punt om in alle rust te genieten van deze prachtige plek. Bij de kijker die op de kruin van de dijk staat, stond daarvoor een mooi, maar wiebelig opstapje (zie hier de actiefoto die Jetske van dit moment maakte) met daarop een toepasselijke handgeschreven tekst:

“Dêr ’t de dyk it lân omklammet lyk in memme-earm har bern” (Daar waar de dijk het land omhelst gelijk een moederarm haar kind), zo begint de tekst van het oude Friese lied ‘It heitelân’.

Kijkend naar de bovenstaande foto, zou je bijna zeggen dat die tekst hier op de zeedijk bij Wierum geschreven moet zijn. Kijk maar eens hoe mooi die gebogen dijk als een beschermende arm om Wierum heen ligt.
Ik eindig vandaag waar ik deze serie op 25 maart ben gestart, bij een oude palenrij

De ene ramp is de andere niet

Als je bij de kerk van Wierum staat, dan kan het monument dat daar op de zeedijk staat je niet ontgaan. Het monument is in 1968 tot stand gekomen op initiatief van de vereniging Dorpsbelang Wierum en is gemaakt door G.J. de Weert …

“Hé, nog een monument voor die vissersramp zeker,” liet Jetske zich ontvallen toen we de trap beklommen. Boven aangekomen ontdekte ze echter dat de ene ramp de andere niet is. De grote ramp bij Paesens-Moddergat voltrok zich in de nacht van 5 op 6 maart 1883. Een vergelijkbare ramp deed zich hier ruim 10 jaar later voor met de vissersvloot van Wierum. Op 1 december 1893 voeren 17 vissersschepen uit, slechts 4 daarvan keerden teug. 22 Vissers, variërend van 19 tot 80 jaar, bleven die nacht op zee achter …

En de vrouwen dan …?